Komuniteti Politik Evropian: Europa do të forcojë mbrojtjen

Ky lajm tregon “se ne me të vërtetë duhet të forcojmë shtyllën evropiane të NATO-s, dhe se ne me të vërtetë duhet të bëjmë më shumë”, tha Përfaqësuesja e Lartë e BE për Politikën e Jashtme,Kaja Kallas, përpara nisjes së samitit të Komunitetit Politik Evropian  (KPE) në Jerevan, Armeni.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ripërsëriti thirrjen që Europa të rrisë prodhimin e armëve “tani menjëherë”. “Ne kemi shumë para për të investuar,” tha von der Leyen.

Do të tërhiqen 5000 ushtarë

Kallas shpjegoi se njoftimi i Presidentit Donald Trump për tërheqjen e trupave amerikane nga Europa ishte i papritur. Sigurisht, kjo ishte diskutuar prej kohësh, “por natyrisht, koha e këtij njoftimi është befasuese”, tha ajo. Ky plan amerikan tregon se ne me të vërtetë duhet të forcojmë shtyllën evropiane brenda NATO-s dhe të bëjmë më shumë, vazhdoi Kallas.

Kur u pyet nëse mendonte se Presidenti Trump kishte për qëllim, përmes këtyre masave të fundit, të ndëshkonte veçanërisht Kancelarin gjerman Friedrich Merz (CDU), ajo u përgjigj: “Nuk mund t’i lexoj mendimet e Presidentit Trump; i takon atij të shpjegojë.” Trumpi e kishte kritikuar më parë Merz-in pasi ky i fundit kishte shprehur kritika ndaj luftës së SHBA-së kundër Iranit.

Presidenti francez Emmanuel Macron  ripërsëriti se Evropa kishte nevojë për “më shumë pavarësi në çështjet e mbrojtjes dhe sigurisë”. Kancelari Friedrich Merz (CDU) nuk merr pjesë në samit. Ai ia përcolli përfaqësimin në Jerevan Presidentit francez Macron.

Evropianët po përgatiten

Mark Rutte shpjegoi se kishte pasur, nga ana amerikane, “disa zhgënjime” për sjelljen e evropianëve në luftën kundër Iranit. Ai theksoi se evropianët po dyfishojnë përpjekjet e tyre drejt “një roli më të madh për Evropën dhe një aleance më të fortë të NATO-s”.

Në lidhje me luftën në Iran,Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s  deklaroi se gjithnjë e më shumë vende evropiane po zhvendosnin “asete logjistike dhe mbështetje të tjera thelbësore”, si kërkuese minash dhe pastruese minash, “më afër zonave të operacioneve për t’u përgatitur për fazën tjetër”.

Irani dhe Ukraina në rendin e ditës

Në samitin e KPE në kryeqytetin armen, më shumë se 40 kryetarë shtetesh dhe qeverish kërkuan të diskutonin, ndër të tjera, luftërat në Iran dhe Ukrainë. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenski u bëri thirrje krerëve të shteteve dhe qeverive të mbajnë presionin mbi Rusinë përmes sanksioneve.

“Ne duhet ta nxisim Rusinë të kthehet te diplomacia,” tha Zelenski. Gjithashtu do të ishte “e mirë të zhvillohej një zë i përbashkët evropian për diskutimet me rusët”.

KPE u themelua pas fillimit të luftës së agresionit të Rusisë kundër Ukrainës në vitin 2022. Ai është një platformë joformale e përkushtuar  çështjeve gjeostrategjike, digjitalizimit, energjisë dhe klimës.

Kanadaja dhe Turqia me përfaqësues

Për herë të parë, një kryeministër jo-evropian, kryeministri kanadez Mark Carney, mori pjesë në Jerevan në një samit të KPE. Vendi i tij është “më evropiani nga të gjithë vendet jo-evropiane” dhe ndan të njëjtat vlera si Europa, tha Carney. Pavarësisht ndryshimeve gjeopolitike, Evropa dhe Kanadaja nuk janë të destinuara t’i nënshtrohen një rendi të ri botëror “brutal”, paralajmëroi ai.

Për herë të parë në gati 20 vjet, një politikan i lartë turk gjithashtu vizitoi Armeninë: Zëvendëspresidenti turk Cevdet Yilmaz mori pjesë në samitin evropian. Si rregull, zëvendëskryetarët e shtetit nuk pranohen në samitin e Komunitetit Politik Evropian.

Megjithatë, në këtë rast të veçantë u bë një përjashtim për shkak të “kontekstit të veçantë dhe momentit historik në marrëdhëniet armeno-turke”, tha një zyrtar i BE./DW