Bundeswehr: Ushtaret e pambrojtura

“Ndihem sikur Bundeswehri më ka braktisur”, thotë marinarja 19-vjeçare Sina F. në një intervistë për emisionin politik të ARD-së, REPORT MAINZ. Ajo raportoi tek eprorët e saj për ngacmim seksual nga një ushtarak me gradë më të lartë, por më pas u ekspozua ndaj bullizmit dhe keqtrajtimit nga njësia e saj. “Më futi në vesh një gisht të lagur me pështymë dhe më pyeti nëse më pëlqente kjo dhe nëse do të doja që diçka e ngjashme të depërtonte thellë brenda meje”, rrëfen Sina F. Ajo thotë se ishte në “panik të plotë”.

Megjithatë, transferimi i ushtares ndodhi vetëm disa muaj më vonë. Deri atëherë, ajo duhej të përballej me pasojat e asaj që kolegët e konsideronin si “tradhti”. Ushtarë të tjerë i trokisnin vazhdimisht natën në derë, e quanin “spiune” dhe “kurvë” dhe e kërcënonin.

“Raportimet shihen si tradhti ndaj grupit”

Karen Hagemann, bashkëthemeluese e shoqatës ndërkombëtare kërkimore “Ushtria, Lufta dhe Gjinia/Diversiteti”, kritikon faktin se në Bundeswehr ende ekzistojnë mangësi serioze në trajtimin e rasteve të sjelljes së papërshtatshme.

“Institutioni ushtarak bazohet te shoqëria, bindja dhe disiplina. Shpesh raportimet perceptohen si tradhti ndaj grupit tënd”, thotë ajo.

Hagemann kërkon një qëndrim të qartë nga drejtuesit, trajnim më të mirë të personelit, kanale të posaçme raportimi dhe politika që nuk diskreditojnë viktimat, por ndëshkojnë autorët.

Sipas saj, kanalet e veçanta të raportimit, që u mundësojnë ushtareve të ankohen për sjellje të pahijshme seksuale jashtë njësisë së tyre, kanë rezultuar efektive në ushtritë skandinave dhe holandeze.

Frika nga pasojat pengon raportimin

Raportimet për dhunë ose sjellje abuzive nga kolegët apo eprorët në ushtrinë gjermane shpesh nuk bëhen fare. Kjo është kritikuar prej vitesh në raportet e Përfaqësuesit parlamentar për Forcat e Armatosura gjermane.

Laura Kleinebrecht, avokate e specializuar në të drejtën ushtarake, e konfirmon këtë: “Është një problem sistemik. E shohim vazhdimisht në punën tonë me klientët. Shumë ushtarë hezitojnë të raportojnë, sepse kanë frikë se kjo mund të përdoret kundër tyre. Personi për të cilin ankohen mund të jetë ai që më vonë do t’i vlerësojë ose do të ndikojë në karrierën e tyre.”

Megjithatë, ajo thekson se rregulloret e ankesave parashikojnë qartë se askush nuk duhet të vendoset në pozitë të pafavorshme për shkak të një ankese.

Rritje e ndjeshme e rasteve të dyshuara

Megjithëse numri i raportimeve për raste të dyshuara është rritur çdo vit, nga 413 raste në vitin 2024 në 472 raste në vitin 2025, besohet se ekziston një numër i madh rastesh të paraportuara.

Sipas Ministrisë së Mbrojtjes, gjatë këtij viti është regjistruar një “rritje disproporcionale” e rasteve të dyshuara për ngacmim seksual dhe shkelje të tjera të vetëvendosjes seksuale.

Kjo rritje e shtyu Inspektorin e Përgjithshëm të Bundeswehrit, Carsten Breuer, që pas verës të trajtonte në një urdhër të brendshëm ushtarak çështjen e sjelljes së papërshtatshme seksuale brenda forcave të armatosura.

Në urdhrin e tij, ai shkruan se numri i rasteve të raportuara është tepër i lartë dhe se një sjellje e tillë “nuk ka vend në forcat e armatosura”. Ai thekson se parandalimi i ngacmimeve dhe sjelljeve të seksualizuara të papërshtatshme është detyrë kryesore e komandantëve disiplinorë.

“Integrimi i grave në Bundeswehr ka dështuar”

Historiani ushtarak dhe eksperti i Bundeswehrit, Sönke Neitzel, kritikon ushtrinë gjermane për mungesën e trajnimit të mjaftueshëm, veçanërisht në nivelet më të ulëta të komandës. “Shumë gjëra varen nga karakteri i komandantëve të njësive. Ata janë afër ushtarëve të tyre, e dinë çfarë ndodh dhe duhet të bëjnë të qartë se sjellje të tilla nuk do të tolerohen”, thotë ai.

Aktualisht, Neitzel vlerëson se “integrimi i grave në Bundeswehr ka dështuar”. Sipas tij, disa ende i shohin gratë si “element shqetësues në një komunitet luftarak të dominuar nga burrat”.

Nga ana tjetër, Ministria e Mbrojtjes deklaron se gratë janë “të pranuara dhe të respektuara” në forcat e armatosura gjermane dhe se në ushtri nuk ekziston “asnjë zonë pa vlera dhe pa ligj për asnjë grup njerëzish”. Edhe pse prej 25 vitesh të gjitha fushat ushtarake janë të hapura për gratë, ato ende përbëjnë vetëm 13,6 përqind të personelit ushtarak.

Për herë të parë, një studim mbi rastet e paraportuara synon të sqarojë se sa ushtare janë prekur realisht nga ngacmimet dhe sulmet seksuale.

Politikë e tolerancës zero

Majorja Nora Zeimet, e cila edhe vetë ka qenë viktimë e abuzimit nga një koleg ushtarak, prej vitesh angazhohet për t’i bërë më të dukshme viktimat. “Mendoj se shumë më tepër gra preken nga sa besojmë. Derisa të punojmë për të çrrënjosur stigmatizimin e ngacmimit seksual në Bundeswehr, problemi nuk do të ndryshojë”, thotë ajo.

Kundëradmirali Tobias Abry, përgjegjës për zhvillimin e lidershipit në Ministrinë e Mbrojtjes, thekson se ekzistojnë pika kontakti për viktimat, por pranon se nevojiten hapa të tjerë.

“Duhet të shqyrtojmë nëse strukturat aktuale janë të mjaftueshme për të zbatuar politikën e tolerancës zero, për t’i dhënë përparësi mbrojtjes së viktimave dhe për të krijuar një mjedis të sigurt për të prekurit”, tha ai.

Sipas tij, Inspektori i Përgjithshëm dëshiron të investojë më shumë në trajnim, veçanërisht në nivel kompanie, për të forcuar ndjenjën e sigurisë dhe sjelljen e duhur në ushtri. Forcat e Armatosura synojnë që pjesëmarrja e grave në ushtri të arrijë të paktën 20 përqind. Në faqen zyrtare, Bundeswehri citon Ministrin e Mbrojtjes, Boris Pistorius, i cili ka deklaruar: Veçanërisht në kohë kërcënimesh globale, na duhen forca të armatosura ku prania e grave të konsiderohet diçka krejtësisht e natyrshme dhe e pandashme./DW