Presidenti i Rusisë dhe i Kinës do të marrin pjesë në samitin në Kirgistan

Presidenti i rusisë Vladimir Putin dhe Presidenti i Kinës , Xi Jinping dhe një numër udhëheqësish të tjerë do të mblidhen në Kirgistan të hënën për një samit dy-ditor të Organizatës së Bashkëpunimit të Shangait, një bllok rajonal që kërkon të jetë një kundërndikim ndaj Perëndimit.

Grupi, i cili po feston 25-vjetorin e tij, bashkon Rusinë, Kinën, Indinë, Pakistanin, Iranin, katër vende të Azisë Qendrore dhe Bjellorusinë aleate të Moskës.

Me të mbërritur në Bishkek të dielën, Xi përshëndeti atë që e përshkroi si një “periudhë të artë” në marrëdhëniet me Kirgistanin e Azisë Qendrore, ndërsa Kina thellon ndikimin e saj në rajonin historikisht të dominuar nga Rusia.

Putin dhe Xi kanë përdorur më parë samitet e SCO-së për të promovuar vizionin e tyre për një botë shumëpolare dhe për të paraqitur një front të bashkuar kundër Perëndimit.

Ngjarjet zhvillohen katër vjet e gjysmë pas pushtimit të Ukrainës nga Moska dhe gjashtë muaj pas fillimit të luftës midis Uashingtonit dhe Teheranit. Irani do të përfaqësohet nga presidenti i tij, Masoud Pezeshkian.

Putin, Xi, Pezeshkian, si dhe Narendra Modi i Indisë dhe Shehbaz Sharif i Pakistanit, do të marrin pjesë në një seancë plenare të kryesuar nga udhëheqësi kirgiz Sadyr Japarov.

Pritet gjithashtu të marrë pjesë edhe Recep Tayyip Erdogan i Turqisë, megjithëse vendi i tij nuk është anëtar formal.

Putin pritet gjithashtu të zhvillojë bisedime të ndara dypalëshe me Pezeshkian e Iranit dhe Xi të Kinës, ndër udhëheqës të tjerë, tha zëdhënësi i Kremlinit, Yuri Ushakov.

Rusia dhe Irani – ndër shtetet më të sanksionuara në botë – kanë thelluar masivisht lidhjet e tyre ushtarake dhe ekonomike që kur Moska pushtoi Ukrainën.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka paralajmëruar Moskën dhe Pekinin kundër armatosjes së Iranit.

Takimi i Putinit me Pezeshkian vjen disa ditë pasi drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, bëri një udhëtim të rrallë në Moskë, me mediat amerikane që spekulojnë se ai mund të ketë diskutuar për Ukrainën dhe Iranin me homologët e tij rusë.

SCO historikisht është përqendruar në çështjet ekonomike, por ka fituar vrull vitet e fundit nën udhëheqjen e Moskës dhe Pekinit.

Përveç 10 anëtarëve të saj, tani ka 15 “partnerë dialogu”, përfshirë Turqinë, Arabinë Saudite dhe Katarin. Ajo gjithashtu ka dy vende vëzhguese: Afganistanin dhe Mongolinë.

Deklarata themeluese e SCO-së thotë se grupi “nuk është një aleancë e drejtuar kundër shteteve të tjera”.

Por Putin dhe Xi kanë mbajtur vazhdimisht fjalime anti-perëndimore gjatë samiteve të saj.

Në takimin e vitit të kaluar, Putin akuzoi vendet perëndimore për provokimin e luftës në Ukrainë, ndërsa Xi denoncoi “aktet e frikësimit”, duke iu referuar tensioneve SHBA-Kinë.

– Luftërat reale dhe tregtare –

Samiti i Bishkekut zhvillohet ndërsa disa anëtarë të SCO-së janë në mes të luftërave reale – konflikteve të Ukrainës dhe Iranit – ose luftërave tregtare, me vendosjen e tarifave amerikane për mallrat kineze dhe indiane.

Këtë muaj, SHBA-të vendosën sanksione dytësore mbi partnerët tregtarë të Iranit në sektorët e arit, teknologjisë, aseteve dixhitale, aviacionit dhe transportit detar, duke synuar të dëmtojnë ekonominë e Teheranit.

Uashingtoni gjithashtu ka kërcënuar aleatët e Iranit me sanksione.

Kina, një importuese e madhe e naftës iraniane, u përgjigj duke thënë se do të “mbrojë me vendosmëri” interesat e saj.

Irani, i cili jeton nën sanksione që nga revolucioni i tij i vitit 1979 që përfundoi me marrjen e kontrollit nga autoritetet islamike, ka thënë rregullisht se nuk do t’i nënshtrohet presionit ekonomik.

Por Pezeshkian ka pranuar se vendi i tij përballet me “vështirësi ekonomike”.

Irani iu bashkua bllokut vetëm në vitin 2023.

Mohammad Hassan Najmi, një ekspert i marrëdhënieve ndërkombëtare, i tha AFP-së se Teherani “beson se anëtarësimi dhe pjesëmarrja aktive e tij në këto aleanca mund ta mundësojnë atë të anashkalojë sanksionet amerikane dhe evropiane”.

Por përfitimet konkrete të grupit janë të pasigurta, tha ai, pasi “në kohë krize, këto aleanca rrallë i kanë lejuar Iranit të zgjidhë vështirësitë e tij”.

Ndërsa blloku pretendon se përfaqëson rreth 40 përqind të popullsisë së botës dhe 25 përqind të PBB-së globale, ai mbetet i larmishëm, me disa mosmarrëveshje midis anëtarëve.

Rusia dhe Kina konkurrojnë për ndikim në Azinë Qendrore – një rajon i pasur me burime thelbësor për transportin e mallrave midis Evropës dhe Azisë – ndërsa Pekini herë pas here ka pasur marrëdhënie të tensionuara me Indinë dhe Pakistanin.

 

Fraksion.com