Irani hakmerret pas sulmeve amerikane, sfidon paralajmërimin e Trump se mund të goditet “shumë më fort”
Ushtria amerikane kreu sulme shtesë ndaj Iranit të martën, duke bërë që Teherani të sulmojë Jordaninë, Bahreinin dhe Kuvajtin në kundërshtim me një paralajmërim nga Presidenti Donald Trump se çdo hakmarrje do ta shihte Iranin “të goditur shumë më fort”.
Raundi i fundit i sulmeve “dhëmbë për dhëmbë” vjen pasi SHBA-të dhe Irani shkëmbyen sulme gjatë natës deri të hënën për herë të parë në më shumë se një muaj, në shkëmbime që rrezikuan të rindeznin konfliktin dëmtues pas javësh qetësie relative ushtarake.
Pasi u njoftuan sulmet e reja amerikane, Trump paralajmëroi se Irani do të përballet me veprime më të ashpra ushtarake nëse hakmerret kundër asaj që ai e quajti një “sulm shumë të justifikuar”.
“Ata do të goditen përsëri në një nivel shumë më të fortë dhe më të lartë, por nuk do të jetë sulmi më i madh nga të gjithë, që po pret në krahë dhe, kur të mbarojë, do të ketë shumë pak të mbetur nga Republika Islamike e Iranit!” shkroi ai në Truth Social të martën.
Megjithatë, Irani u zotua për një përgjigje “shkatërruese” dhe lëshoi raketa balistike drejt Jordanisë dhe dronë drejt Bahreinit dhe Kuvajtit, duke thënë se po synonte asetet ushtarake amerikane.
Teherani pretendoi se shrapnelat nga një prej sulmeve amerikane kishin goditur një festë dasme në jug të vendit, duke vrarë të paktën katër persona, përfshirë një fëmijë të vogël. CNN ka kontaktuar Komandën Qendrore të SHBA-së (CENTCOM) për koment mbi pretendimin e Iranit.
Sulmet amerikane ishin në përgjigje të sulmeve të fundit të tentuara iraniane “kundër anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit dhe trupave amerikane të vendosura në rajon”, tha CENTCOM në një postim në X.
Që nga sulmet amerikane të dielën, dy anije cisternë janë goditur nga predha, sipas grupit të inteligjencës detare Marisks dhe agjencisë së monitorimit të trafikut Operacionet Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO). Irani dhe SHBA-të janë në një betejë të zgjatur për rrugën e ngushtë ujore, e cila është kritike për furnizimet globale me energji.
CENTCOM tha se sulmet e së martës kishin në shënjestër “vendet e mbrojtjes ajrore, sistemet e radarëve, asetet dhe objektet detare, aftësitë e vendosjes së minave dhe vendet e komunikimit” të lidhura me Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit. Sulmet filluan në orën 12:00 sipas orës ET, dhe CENTCOM njoftoi se ato kishin përfunduar më shumë se gjashtë orë më vonë.
Përshkallëzimi i luftimeve vjen pavarësisht se Trump më parë kishte telegrafuar plane për t’u larguar nga një fushatë ushtarake dhe për të kaluar drejt një strategjie të fokusuar në rritjen e presionit ekonomik.
“Nuk po përpiqem ta detyroj Iranin të ulet në tryezën e negociatave,” shkroi Trump në Truth Social të martën në mbrëmje, pasi Irani u kundërpërgjigj. “Më pëlqen shumë më tepër pozicioni ynë tani, me kontroll pothuajse të plotë të Ngushticës së Hormuzit dhe ekonominë e tyre në kolaps të plotë.”
Pasi SHBA-të njoftuan sulmet e reja, çmimet e naftës u rritën mbi 94 dollarë për fuçi.
Çfarë u shënjestrua të martën?
Autoritetet jordaneze thanë se kishin kapur 10 raketa nga Irani, ndërsa tre të tjera ranë në vende të largëta larg zonave të populluara. Nuk u raportuan viktima, tha ushtria e Jordanisë.
Kuvajti dhe Bahreini gjithashtu aktivizuan sisteme mbrojtëse ajrore duke kapur dronë nga Irani, sipas autoriteteve përkatëse. Irani gjithashtu pretendoi se kishte nisur një sulm të kombinuar me raketa dhe dronë në Erbil në rajonin autonom të Kurdistanit të Irakut.
Ndërkohë, sulmet amerikane goditën disa vende në të gjithë Iranin.
Shtatë persona u vranë në sulmet në rajonin qendror të Khuzestanit, i cili kufizohet me Irakun, raportoi agjencia shtetërore e lajmeve IRNA, duke cituar një zyrtar rajonal.
Qytetet fqinje portuale të Chabahar dhe Konarak në Gjirin e Omanit, të cilat strehojnë infrastrukturën kryesore tregtare, detare dhe ushtarake, u sulmuan. Shpërthime u dëgjuan gjithashtu në lindje të Bandar Abbas dhe rreth ishullit Qeshm, pranë ngushticës së Hormuzit, thanë mediat e lidhura me shtetin.
Televizioni shtetëror iranian Press TV tha se sulmet goditën gjithashtu aeroportin e vogël rajonal Jiroft në Iranin juglindor dhe një fabrikë mielli peshku në ishullin Qeshm në ngushticë.
Nga ana tjetër, një shpërthim u dëgjua në qarkun jugor të Iranit, Asaluyeh, një qendër kyçe gazi dhe petrokimike në bregdetin e Gjirit, sipas agjencisë gjysmëzyrtare të lajmeve Fars të Iranit.
Shrapnela bie mbi dasmën
Autoritetet iraniane kanë pretenduar vdekjen e disa personave, përfshirë një fëmijë katërvjeçar, dhe plagosjen e të paktën 68 të tjerëve, pasi shrapnela ra mbi një ndërtesë ku po zhvillohej një festë dasme në fshatin bregdetar Kouhestak në qarkun Sirik të Iranit jugor, sipas Press TV.
Në pamjet e publikuara nga agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim e Iranit, që pretendojnë të tregojnë pasojat e një sulmi amerikan, shihet tym i dendur që varet në ajër mbi rrënojat në tokë. Përreth, dëgjohen njerëz duke bërtitur. CNN i gjeolokoi pamjet në një lagje banimi në Kouhestak.
Një kullë e madhe komunikimi në Kouhestak u dëmtua gjithashtu rëndë të martën në mbrëmje, tregoi videoja. Kulla ndodhej rreth 135 metra (442 këmbë) nga ndërtesa ku po zhvillohej pritja e dasmës.
Më shumë se 50 nga të plagosurit ishin gra dhe fëmijë, raportoi transmetuesi shtetëror IRIB të ketë thënë guvernatori i rajonit.
Zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Iranit, Esmaeil Baqaei, e dënoi sulmin si pjesë të një “katalogu mizorish” të kryera nga SHBA-të dhe kritikoi “normalizimin e bombardimeve” nga komuniteti global.
Sulmi u mbulua gjerësisht në mediat shtetërore iraniane, duke shkaktuar zemërim në mediat sociale iraniane dhe publikimin e shpejtë të një videoje të animuar në stilin Lego – lloji që është bërë një shtyllë e propagandës iraniane gjatë gjithë luftës.
CNN nuk ka qenë në gjendje të verifikojë në mënyrë të pavarur detajet e sulmit të supozuar.
Kouhestak është vetëm 37 kilometra (rreth 22 milje) nga qyteti i Minabit – ku një sulm amerikan goditi një shkollë fillore në shkurt, duke vrarë të paktën 168 fëmijë dhe 14 mësues sipas Iranit.
Ngushtica e Hormuzit do të jetë një “copë uji pa vlerë”
Rifillimi i luftimeve vjen ndërsa SHBA-të dhe Irani janë të bllokuara në një luftë krahu për Ngushticën e Hormuzit – të cilën Teherani pretendon të drejtën për ta kontrolluar, por SHBA-të thonë se është ujëra ndërkombëtare.
Kjo rrugë ujore ka qenë një pikë bllokimi për furnizimet globale me energji që nga shpërthimi i luftës, por javën e fundit më shumë naftë ka rrjedhur përmes saj.
SHBA-të pretenduan se nisën sulmet e tyre të dielën sepse Irani po përpiqej të lëshonte mina të reja detare në ngushticë me raketahedhës. Teherani u përgjigj duke qëlluar në ato që i quajti objektiva ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme.
Trump i tha Fox News të martën se SHBA-të i njoftuan aleatët e Gjirit para sulmeve të tyre të fundit dhe kritikoi udhëheqjen e Iranit. “Mendoj se një marrëveshje me ta nuk ia vlen as letra në të cilën është shkruar”, tha presidenti, duke shtuar më vonë: “Ata nuk ndalen: Ata janë të çmendur dhe janë budallenj.”
Trump i tha Fox se SHBA-të iu drejtuan sistemeve të radarëve që Teherani ishte përpjekur t’i rindërtonte. “Ata u përpoqën të rindërtonin radarin e tyre sepse nuk mund të shihnin asgjë”, tha ai. “Ne pritëm derisa pothuajse u ndërtua dhe pastaj e goditëm.”
Administrata Trump ka hedhur poshtë vazhdimisht shqetësimet në lidhje me kontrollin afatgjatë të Iranit mbi ngushticën.
“Brenda dy vitesh, Ngushtica e Hormuzit do të jetë si një copë uji e pavlerë – nafta do të kalojë nëpër tubacione nëpër tokë”, i tha Sekretari i Thesarit Scott Bessent Larry Kudlow të martën gjatë një interviste në një takim të G20. Ai po i referohej planeve të shteteve të Gjirit për të ndërtuar infrastrukturë që anashkalon plotësisht ngushticën.
Bessent gjithashtu pretendoi se shtytja e re e Departamentit të Thesarit për të shkëputur ekonominë e Iranit nga pjesa tjetër e botës përfundimisht do ta detyronte regjimin të dorëzohej, duke e karakterizuar punën e tij si “të sigurohet që ata duan të kenë një marrëveshje”.
“Ne do ta asfiksojmë ekonomikisht këtë regjim”, tha Bessent. “Bota është e lodhur nga ky shtet i përjashtuar, ose ky shtet mashtrues, dhe ata janë të gatshëm ta bëjnë atë një të përjashtuar.”
Ai shtoi se pasi fillimisht shënjestroi një bankë në Dubai për lidhjet e saj të dyshuara me Iranin, Departamenti i Thesarit ka të ngjarë të sanksionojë dy banka të tjera në dy javët e ardhshme.
Fraksion.com

