Trump dërgon marrëveshjen bërthamore civile saudite në Kongres për shqyrtim
Presidenti Donald Trump i ka paraqitur Kongresit për shqyrtim një marrëveshje me Arabinë Saudite që synon të forcojë programin bërthamor civil të mbretërisë, por vazhdon të këmbëngulë se nuk do të ecë përpara nëse Arabia Saudite nuk normalizon marrëdhëniet me Izraelin, sipas një zyrtari të administratës Trump.
Dokumenti i klasifikuar u paraqit në Capitol Hill të hënën siç kërkohet nga Akti i Energjisë Atomike, sipas zyrtarit të administratës, një ndihmësi të Kongresit dhe dy të tjerëve të njohur me çështjen. Të katër folën në kushte anonimiteti sepse nuk ishin të autorizuar të komentonin publikisht mbi çështjen e klasifikuar.
Marrëveshja u nënshkrua muajin e kaluar në Uashington nga Sekretari i Energjisë i SHBA-së Chris Wright dhe homologu i tij saudit. Por të nesërmen, Trump njoftoi se po u kërkonte sauditëve të normalizonin marrëdhëniet me Izraelin përmes Marrëveshjeve të Abrahamit si pjesë e paktit – duke ngritur dyshime se marrëveshja do të realizohej.
As zyrtari i administratës dhe as të tjerët e njohur me çështjen nuk komentuan nëse thirrja e Trump që sauditët të bashkohen me marrëveshjet është detajuar në dokumentin e klasifikuar të paraqitur për shqyrtim nga kongresi.
Sipas ligjit, Kongresi ka 90 ditë gjatë seancës për të shqyrtuar marrëveshjen. Nëse Kongresi nuk miraton një rezolutë të përbashkët që hedh poshtë marrëveshjen gjatë periudhës së shqyrtimit, marrëveshja mund të hyjë në fuqi pa votim nga asnjëra dhomë.
Është e pazakontë që e gjithë përmbajtja e marrëveshjeve të tilla të klasifikohet në një nivel kaq të lartë. Paktet e mëparshme bërthamore civile me vende të tjera – të njohura si marrëveshjet 123 – janë bërë publike, megjithëse disa prej tyre kanë përmbajtur shtojca të klasifikuara që nuk janë publikuar.
Ambasada saudite në Uashington nuk pati ndonjë koment të menjëhershëm për këtë çështje.
Por këmbëngulja e vazhdueshme e Trump që sauditët t’u bashkohen marrëveshjeve mund ta ndërlikojë rrugën drejt miratimit përfundimtar. Marrëveshjet e miratuara në vitin 2020 zgjeruan numrin e kombeve arabe dhe me shumicë myslimane me lidhje diplomatike me Izraelin.
Sauditët u habitën nga njoftimi i Trump se përfundimi i marrëveshjes bërthamore civile do të varet nga marrëveshja e Riadit për t’u bashkuar me marrëveshjet.
Trump u përball me kritika të ashpra nga disa ligjvënës, përfshirë disa që janë të shqetësuar se kjo mund t’i ndihmojë sauditët të përmbushin dëshirën e tyre të gjatë për të pasuruar uraniumin e tyre dhe, në këtë proces, të nxisin raunde të reja të përhapjes dhe konkurrencës bërthamore.
Ndërkohë, sauditët e kanë bërë të qartë se normalizimi i marrëdhënieve me Izraelin do të kërkonte së pari krijimin e një rruge të qartë për shtetësinë palestineze. Dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e ka hedhur poshtë idenë e shtetësisë palestineze si të papërshtatshme për sigurinë e vendit të tij.
Marrëveshja, nëse miratohet, pritet të zgjasë 30 vjet dhe pritet gjithashtu të përfshijë firma amerikane në zhvillimin e programit pas një studimi të përbashkët SHBA-Saudite.
Dorëzimi zyrtar i marrëveshjes në Kongres për shqyrtim u raportua më herët të martën nga The Wall Street Journal.
Fraksion.com
