Lidhjet ushtarake dhe lidhjet e Kremlinit: Pse Ukraina po synon ‘Amazonin e Rusisë’?
Sulmet me dronë të Ukrainës ndaj shitësit me pakicë dominues online të Rusisë, Wildberries, po e sjellin luftën në shtëpi tek rusët e zakonshëm, por gjithashtu mund të kërcënojnë rrethin e ngushtë të Putinit dhe sektorin bankar të vendit.
Forcat e Kievit goditën 10 qendra logjistike të Wildberries në tetë ditë në korrik, duke vrarë nëntë punonjës dhe duke shkaktuar dëme prej miliarda dollarësh. Të paktën 10% e kapacitetit të magazinimit dhe logjistikës së kompanisë është shkatërruar.
Ndërsa platforma e shitjeve shihet si një histori suksesi e tregut të lirë dhe shpesh përshkruhet si ‘Amazon.com i Rusisë’, ajo është më shumë sesa thjesht një treg interneti.
Vitin e kaluar, shitjet online përbënin 26% të të gjithë shitjes me pakicë në Rusi dhe pothuajse 50% e këtij vëllimi u menaxhua nga Wildberries, sipas The Bell, një media ruse në mërgim e fokusuar në biznes.
Shitësi me pakicë është veçanërisht popullor me rusët me të ardhura të ulëta rreth Moskës dhe Shën Petersburgut, të cilët përfaqësojnë bazën kryesore të mbështetjes së Presidentit Vladimir Putin, duke sjellë pasoja politike së bashku me ndikimin tek qytetarët e zakonshëm.
Por Wildberries është i rëndësishëm jo vetëm për konsumatorët, por edhe për mijëra sipërmarrës dhe pronarë të bizneseve të vogla që përdorin shitësin me pakicë për të shitur mallrat e tyre.
Komentatori politik Artur Koldomasov nga Detector Media i tha TVP World se reagimi i rusëve në platforma të tilla si Telegram dhe TikTok pasqyron idenë se “ngushëllimi” i tyre ishte hequr.
“Mund ta shihni se ata janë vërtet të shkatërruar dhe vërtet të befasuar”, i tha ai TVP World. “Shumë TikTokë, shumë video, shumë video [janë publikuar] me reagime dhe njerëzit janë të shkatërruar nga mënyra se si i gjithë burimi i të ardhurave të tyre sapo u shpërtheu në ajër.”
Kompensim i pakët
Shumë nga këto biznese po kërkojnë kompensim për humbjet që thonë se mund t’i shkatërrojnë financiarisht.
Pronarët e bizneseve të vogla të intervistuar nga gazeta britanike The Guardian thanë se kanë humbur gjithçka dhe kanë marrë kompensim të pakët nga gjigandi i tregtisë elektronike.
Një tregtar, Anton Bryanski, tha se kishte humbur mallra me vlerë 4.6 milion rubla (52,000 €) dhe kishte marrë vetëm 19,000 rubla (215 €) në kompensim.
Ndërkohë, vetë Wildberries është tashmë në borxh në shumën prej të paktën 1.3 trilion rubla (pothuajse 15 miliardë €), sipas shifrave nga banka qendrore e Rusisë.
Rreth gjysmë trilion rubla të borxhit i detyrohen huadhënësit më të madh të Rusisë, Sberbank, i cili mund të duhet të mbajë barrën e çdo pagese kompensimi, tha një analist financiar për Kyiv Independent. Dhe ky borxh i keq ka të ngjarë të subvencionohet nga shteti.
“Mendoj se që këto kompensime të funksionojnë, shteti rus do të gjejë një mënyrë për të subvencionuar Wildberries, për shembull me një kredi shumë të favorshme nga Sberbank”, tha Konstantin Sonin, një profesor i Universitetit të Çikagos dhe ekonomist rus në mërgim.
“Padyshim, Sberbank humbet para nga këto kredi, por ato kompensohen nga Banka Qendrore dhe kjo përfundon duke u përkthyer në inflacion të lartë”, shtoi Sonin. “Kështu qeveria ruse i ka kompensuar kompanitë për humbjet e lidhura me luftën që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë.”
Pajisje ushtarake
Strategjia e dëmtimit të ekonomisë së Rusisë përputhet me qëllimin e deklaruar të Kievit për të penguar aftësinë e Moskës për të financuar luftën e saj. Presidenti Volodymyr Zelenskyy ka dhënë një justifikim të dytë, megjithatë.
Në një fjalim televiziv çdo natë drejtuar kombit pas sulmeve të para, Zelenskyy tha se forcat e dronëve të Kievit kishin goditur “qendrat logjistike të përfshira në furnizimin e ushtrisë ruse me komponentë dronësh, pajisje navigimi dhe pajisje të tjera ushtarake”.
Raportohet gjerësisht se Wildberries shet pajisje me përdorim të dyfishtë, si dhe mallra të përdorura nga ushtarakët rusë në vijën e frontit në Ukrainë. Analistët thonë se politika ruse e prokurimit mbulon kryesisht armët dhe municionet, duke i lënë individët dhe njësitë të blejnë vetë një gamë të tërë artikujsh, nga uniformat dhe ushqimi te gjeneratorët, dronët dhe automjetet.
Ditët e fundit, Wildberries thuhet se ka hequr një faqe produkti të quajtur “Gjithçka për Operacionin Special Ushtarak”, ku ofroheshin artikuj të tillë si helmeta dhe jelekë mbrojtës.
“Kjo kategori, nëse do të bënit një kërkim, prodhoi pothuajse 250,000 artikuj të ndryshëm”, tha Peter Dickinson nga Këshilli i Atlantikut për TVP World të hënën. “Një çerek milioni artikuj të ndryshëm ushtarakë ose me përdorim të dyfishtë që ishin të përshtatshëm për pushtimin e Ukrainës po tregtoheshin nga këto qendra.
“Ukraina po kërkon të ndërpresë këto furnizime dhe të kufizojë mbështetjen që po marrin trupat ruse.”
Rrethi i Putinit
Por mund të ketë më shumë në lojë sesa shitjet me pakicë dhe logjistika. Në vitin 2024, Wildberries u bashkua me kompaninë e reklamave në natyrë Russ në një transaksion që ngriti habi në qarqet e biznesit rus.
Transaksioni u miratua personalisht nga Vladimir Putin, dhe Russ, i cili raportohet se ka lidhje të forta me Kremlinin dhe oligarkët afër udhëheqësit rus, ka marrë pjesën më të madhe të dividentëve, sipas gazetarëve investigativë rusë.
“[Themeluesja e Wildberries] Tatyana Kim mbetet pronare e Wildberries, por është mjaft e qartë se aksione të mëdha në kompani tani janë në pronësi të njerëzve në administratën e Putinit”, tha Sonin i Universitetit të Çikagos.
Strategjia e Kievit mund të jetë, pra, të dëmtojë interesat financiare të rrethit të ngushtë të Putinit, dhe raportet e pakonfirmuara të medias kanë pohuar se ata njerëz të besuar të Putinit kanë përfituar nga aksionet e tyre në Wildberries.
Rrezik bankar
Një goditje e madhe financiare për një nga kompanitë më të mëdha të sektorit privat të Rusisë mund të ketë pasoja të gjera. Pas valës së sulmeve ndaj Wildberries, pamjet arkivore u rishfaqën në internet komentet e bëra nga oligarku Oleg Deripaska.
“Falimentimi i Wildberries do të shkatërrojë sistemin bankar”, tha miliarderi në një forum biznesi që në vitin 2021.
Ky vlerësim u bë para pushtimit të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 dhe problemeve ekonomike që pasuan, krizës së karburantit dhe inflacionit të lartë që i kanë shtyrë disa analistë të sugjerojnë se një shpërthim ekonomik është në prag.
Vetë Putini i ka minimizuar këto frikëra, duke thënë së fundmi më 22 korrik se “gjendja e ekonomisë ruse dhe e sektorëve të saj kryesorë mbetet e qëndrueshme pavarësisht përpjekjeve të jashtme për të destabilizuar sektorin e karburantit dhe energjisë dhe disa industri të tjera”.
Sa gjatë do të zgjasë ky stabilitet mund të varet më shumë nga Kievi sesa nga Moska.
Fraksion.com

