Cilat janë planet afatgjata të Izraelit për Gazën?

Pas dy vitesh bombardimesh dhe pushtimesh tokësore të pandërprera, e ardhmja e Izraelit në Gaza dukej se ishte vendosur me nënshkrimin e planit 20-pikësh të paqes të Presidentit të Shteteve të Bashkuara Donald Trump më 9 tetor 2025.

Sipas kushteve të asaj marrëveshjeje, forcat izraelite duhej të tërhiqeshin pas asaj që planifikuesit e quanin “Vija e Verdhë”, duke ruajtur kontrollin e 58 përqind të territorit, me tërheqjen e tyre të plotë që do të caktohej në një datë që do të përcaktohej.

Kjo tërheqje nuk ka ndodhur. Në fakt, në muajt që kanë kaluar, përveç vrasjes së të paktën 922 personave në sulme pothuajse të përditshme në enklavë gjatë “armëpushimit”, Izraeli e ka zgjeruar territorin e tij me rreth 11 përqind.

Sipas të dhënave satelitore të mbledhura në mars, ai ka krijuar gjithashtu të paktën 32 posta ushtarake, një barrierë tokësore dhe infrastrukturë përgjatë asaj që supozohej të ishte një vijë e përkohshme.

Që nga tetori i vitit të kaluar, agjenci të shumta humanitare, përfshirë Oxfam, e kanë akuzuar Izraelin për përkeqësimin e krizës humanitare në Gaza duke kufizuar shpërndarjen e ndihmës dhe mallrave të tjera thelbësore.

Pastaj, të enjten, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu njoftoi se Izraeli do të marrë edhe më shumë territor në Gaza, duke thënë në një konferencë: “Aktualisht po e shtrydhim Hamasin; tani kontrollojmë 60 përqind të territorit të Rripit – e dini këtë. Ne ishim në 50. Direktiva ime është të kalojmë në …”, tha ai, duke bërë një pauzë të shkurtër ndërsa dikush në turmë bërtiti, “100!”

“Le të shkojmë hap pas hapi”, u përgjigj ai, “Para së gjithash, 70. Le të fillojmë me këtë. Po i shtyjmë nga të gjitha anët, do të merremi me mbetjet.”

Sipa Al Jazeera  zyra e kryeministrit izraelit nuk i ka dhënë  sqarime në lidhje me këttë pas kontsktit.

A mund të pushtojë Izraeli më shumë tokë në Gaza?

“Nëse plani përfundimtar i Izraelit është të ushtrojë kontroll të përhershëm efektiv mbi të gjithë Rripin e Gazës, po flasim për aneksim të paligjshëm”, tha për Al Jazeera Michael Becker, një profesor i ligjit ndërkombëtar të të drejtave të njeriut në Trinity College në Dublin.

“Siç riafirmoi Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në një mendim këshillimor të vitit 2024, aneksimi përbën një shkelje të ndalimit themelor të përvetësimit të territorit me forcë.”

Megjithatë, deri më sot, që nga fillimi i luftës së saj në Gaza në tetor 2023, forcat izraelite kanë vrarë të paktën 72,819 burra, gra dhe fëmijë në Gaza, me mijëra të tjerë të zhdukur dhe të supozuar të vdekur nën rrënoja.

Deri në vitin 2025, Izraeli kishte shkaktuar një zi buke të konfirmuar në enklavë dhe tani ka shkatërruar pothuajse të gjithë infrastrukturën e nevojshme për të mbështetur jetën. I ka bërë të gjitha këto pa përjetuar ndonjë sanksion të rëndësishëm ndërkombëtar dhe ende merr pjesë në gara të shumta ndërkombëtare sportive dhe argëtuese – pavarësisht protestave.

Shpresat që SHBA-të mund të zbatojnë kushtet e veta ndaj Izraelit gjithashtu duken të pabaza. Që nga shpallja e një armëpushimi në enklavë në tetor të vitit të kaluar, SHBA-të nuk kanë reaguar, pasi Izraeli ka zgjeruar dhe forcuar praninë e tij në Gaza, duke bllokuar qasjen në rreth dy të tretat e enklavës për banorët e saj deri në prill 2026.

Al Jazeera gjithashtu shkruan sevkontaktoi Departamentin e Shtetit të SHBA-së për koment në lidhje me këtë.

A mund të mbijetojë popullsia e Gazës në një territor kaq të reduktuar?

Është shumë e vështirë të thuhet. Disa agjenci, përfshirë Zyrën e OKB-së për Koordinimin e Çështjeve Humanitare (OCHA), kanë shprehur shqetësim të thellë se si popullsia e mbetur e Gazës mund të vazhdojë të mbijetojë në një hapësirë ​​​​gjithnjë e në zvogëlim.

Përgjigja e Izraelit për këtë është e thjeshtë. “Plani për emigrim vullnetar nga Gaza do të zbatohet gjithashtu, në kohën dhe mënyrën e duhur”, shkroi Ministri i Mbrojtjes, Israel Katz, në një deklaratë që shënon vrasjen e udhëheqësit të Hamasit, Mohammed Odeh, të mërkurën e kësaj jave.

“Emigrim vullnetar” është një term i përdorur nga një numër ministrash të qeverisë izraelite, përfshirë Ministrin e Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, dhe Ministrin e Financave, Bezalel Smotrich. Vëzhguesit zakonisht pranojnë se kjo do të thotë spastrim etnik i enklavës.

Ministria e Mbrojtjes e Izraelit nuk iu përgjigj pyetjeve në lidhje me këtë nga Al Jazeera.

A është ndonjë nga këto e ligjshme?
Jo.

“Ideja e largimit të përhershëm të palestinezëve nga Gaza të jep erë zhvendosjeje të detyruar dhe gjithashtu do të shkelte të drejtën themelore për vetëvendosje të popullit palestinez”, tha Becker. Parimi i vetëvendosjes shërben si një “gurthemel” i Kartës së OKB-së, tha ai.

Megjithatë, tha Becker, vëmendja ndërkombëtare tani është zhvendosur nga kriza në Gaza te SHBA-ja dhe lufta e Izraelit kundër Iranit, si dhe veprimet e Izraelit në Liban, ku ka pushtuar sipërfaqe të mëdha në jug të vendit.

“Ndërsa administrata Trump mund të jetë e gatshme të largohet nga interesat e Izraelit në kërkimin e një zgjidhjeje për luftën katastrofike dhe të paligjshme që Shtetet e Bashkuara filluan kundër Iranit, Shtetet e Bashkuara duket se kanë humbur interesin në Gaza ose në shtytjen për përmbajtje nga ana e qeverisë së Netanyahut. Është e paqartë se çfarë roli është i gatshëm të luajë i ashtuquajturi Bordi i Paqes në aspektin e ruajtjes së një të ardhmeje për palestinezët e Gazës”, tha ai./ Al Jazeera.

 

Fraksion.com