Komisioni i BE rrit presionin ndaj Izraelit
PikĂ«risht javĂ«n e kaluar, Presidentja e Komisionit tĂ« BE-sĂ«, Ursula von der Leyen, njoftoi masa kundĂ«r Izraelit, duke shĂ«nuar njĂ« ndryshim kursi nĂ« Komisionin e BE-sĂ«. Propozimet e tanishme janĂ« zbatimi i kĂ«tij njoftimi. Sipas Kallas, vendimi i fundit i qeverisĂ« izraelite pĂ«r ofensivĂ« nĂ«Â Qytetin e GazĂ«s ështĂ« njĂ« “pĂ«rshkallĂ«zim i ri i luftĂ«s, duke pĂ«rkeqĂ«suar mĂ« tej krizĂ«n humanitare”. Paketa e re e masave tĂ« Bashkimit Evropian pĂ«rfshin tre aspekte.
Sanksione kundĂ«r “ministrave ekstremistĂ«” dhe “kolonĂ«ve tĂ« dhunshĂ«m”Â
Shefja e politikĂ«s sĂ« jashtme tĂ« BE-sĂ« ka paraqitur atĂ« qĂ« ajo e quan njĂ« “paketĂ« tĂ« qartĂ« sanksionesh”. Ajo pĂ«rfshin sanksione kundĂ«r “terroristĂ«ve tĂ« Hamasit”, “ministrave ekstremistĂ«” nĂ« qeverinĂ« izraelite dhe “kolonĂ«ve tĂ« dhunshĂ«m”, si dhe subjekteve qĂ« mbĂ«shtesin pandĂ«shkueshmĂ«rinĂ« nĂ« Bregun PerĂ«ndimor.
Hamasi, i cili klasifikohet si një organizatë terroriste nga BE-ja, SHBA-ja dhe shtetet e tjera perëndimore, është përgjegjës për sulmin ndaj Izraelit më 7 tetor 2023. Sipas burimeve izraelite, rreth 1.200 njerëz u vranë dhe më shumë se 250 u morën peng. Pas ofensivës së gjerë ushtarake izraelite kanë humbur jetën 64.000 njerëz në Gaza, sipas autoritetit shëndetësor palestinez të kontrolluar nga Hamasi.
BE-ja ka vendosur sanksione ndaj kolonĂ«ve edhe nĂ« tĂ« kaluarĂ«n dhe tani synon t’i intensifikojĂ« ato. Sipas informacioneve nga BE, propozimi pĂ«r tĂ« vendosur sanksione ndaj dy ministrave izraelitĂ« ka qenĂ« nĂ« tryezĂ« pĂ«r ca kohĂ«. Ata janĂ« Ministri i Financave Bezalel Smotrich dhe Ministri i PolicisĂ« Itamar Ben-Gvir. Por qĂ« kĂ«to sanksione tĂ« hyjnĂ« nĂ« fuqi kĂ«rkohet miratimi i tĂ« 27 shteteve anĂ«tare tĂ« BE-sĂ«, gjĂ« qĂ« mĂ« parĂ« konsiderohej e pamundur, pasi 27 shtetet anĂ«tare tĂ« BE-sĂ« nuk kanĂ« njĂ« qĂ«ndrim tĂ« unifikuar se si tĂ« veprojnĂ« me Izraelin.
Pezullim i pjesshëm i disa pikave të rregulloreve tregtare
Komisioni i BE-sĂ« ka propozuar gjithashtu edhe pezullimin e disa dispozitave tregtare tĂ« MarrĂ«veshjes sĂ« Asociimit BE-Izrael. “NĂ« praktikĂ«, kjo do tĂ« thotĂ« qĂ« importet nga Izraeli nĂ« BE do tĂ« humbasin qasjen e privilegjuar nĂ« tregun e BE-sĂ«”, shpjegoi Komisioneri i TregtisĂ« i BE-sĂ« Maros Sefcovic nĂ« konferencĂ«n pĂ«r shtyp. KĂ«to mallra do tĂ« trajtoheshin mĂ« pas nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n mĂ«nyrĂ« si mallrat nga vendet me tĂ« cilat nuk ka marrĂ«veshje tregtare.
Sipas zyrtarĂ«ve tĂ« BE-sĂ«, kjo rregullore do tĂ« zbatohet pĂ«r 37 pĂ«rqind tĂ« tĂ« gjitha eksporteve izraelite nĂ« BE. NĂ« total, BE-ja importon mallra me vlerĂ« pothuajse 16 miliardĂ« euro nga Izraeli – nga masat do tĂ« preken mallra me vlerĂ« 5.8 miliardĂ« euro. Sipas Komisionit tĂ« BE-sĂ«, BE-ja Ă«shtĂ« partneri mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m tregtar i Izraelit, ndĂ«rsa Izraeli renditet i 31-ti pĂ«r BE-nĂ«. Sipas komisionerit tĂ« BE, Maros Sefcovic, nuk bĂ«het fjalĂ« vetĂ«m pĂ«r shifra tĂ« pastra, por edhe pĂ«r njĂ« “vendim politik”. QĂ« ky vendim tĂ« ketĂ« ndonjĂ« efekt, njĂ« shumicĂ« e kualifikuar e shteteve anĂ«tare – domethĂ«nĂ«, 15 shtete anĂ«tare qĂ« pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« tĂ« paktĂ«n 65 pĂ«rqind tĂ« qytetarĂ«ve tĂ« BE-sĂ« – do tĂ« duhej tĂ« bien dakord.
Masat kundër Izraelit deri më tani kanë dështuar, për shkak të qëndrimit gjerman. Qeveria gjermane nuk ka komentuar drejtpërdrejt mbi propozimet e fundit. Megjithatë, sipas disa agjencive të lajmeve, një zëdhënës i qeverisë theksoi se qëndrimi bazë ndaj Izraelit nuk ka ndryshuar.
Si pikë të tretë, Komisioni i BE-së do të mbajë të pezulluara pagesat e fondeve të BE-së për Izraelin nga fondin për bashkëpunimin ndërkombëtar. Sipas një zyrtari të BE-së, shuma përfshin rreth 6 milionë euro për vitin 2025, të cilat janë të destinuara si për programet e partneritetit ashtu edhe për financimin rajonal për zbatimin e Marrëveshjeve të Abrahamit. Do të pezullohen edhe 9.5 milionë euro të tjera për projektet që janë në proces. Nuk do të preken, sipas zyrtarit të lartë të BE rreth 20 milionë euro për Memorialin e Holokaustit Yad Vashem dhe fonde të tjera për shoqërinë civile dhe iniciativat e paqes izraelito-palestineze.
Kritika nga Izraeli
Qeveria izraelite i ka kritikuar ashpĂ«r propozimet e Komisionit tĂ« BE-sĂ«. Ministri i JashtĂ«m izraelit, Gideon Saar, i pĂ«rshkroi njoftimet javĂ«n e kaluar nĂ« X si “tĂ« pafatshme” dhe akuzoi von der Leyen pĂ«r pĂ«rsĂ«ritje tĂ« propagandĂ«s sĂ« Hamasit.
TĂ« mĂ«rkurĂ«n, Saar e forcoi kritikĂ«n e tij, duke i quajtur propozimet “tĂ« shtrembĂ«ruara moralisht dhe politikisht”. ShpresojmĂ« qĂ« ato nuk do tĂ« zbatohen, siç ka ndodhur deri mĂ« tani. “Hapat kundĂ«r Izraelit do tĂ« pĂ«rballeshin me pĂ«rgjigje tĂ« pĂ«rshtatshme”, tha Saar. Por pala izraelite shpreson se nuk do tĂ« duhej t’i ndĂ«rmarrĂ« ato./DW
Fraksion.com
