Industria gjermane investon jashtë vendit: a ia vlen?

Aktualisht,kompanitë gjermane të të gjitha madhësive vazhdojnë të tërhiqen nga tregjet jashtë vendit . Sipas raporteve të shtypit, Gardena, specialisti me bazë në Ulm i mjeteve të kopshtarisë, planifikon të pakësojë 250 vende pune në Gjermani dhe t’i zhvendosë disa prej tyre në Republikën Çeke. Kjo përfaqëson një reduktim prej 10 për qind të fuqisë punëtore në vend.

Kompani të klasit botëror si BASF gjithashtu vazhdojnë të investojnë jashtë vendit. Gazeta “Welt” raportoi më 11 shkurt 2026 se grupi kishte ndërmend të zhvendoste zyrat ndihmëse të shërbimeve në Indi. Kjo po ushtron presion mbi selinë në Berlin, ku rrezikoheshin shumë vende pune.

Ka pasur situata edhe më të vështira

Një vit më parë, situata u përshkrua me terma më dramatikë: “Kriza industriale në Gjermani është në kulm,” shkroi revista online “Finanzmarktwelt” në nëntor 2025. Autori bazohej në shifrat e Zyrës Federale të Statistikave, e cila kishte analizuar të dhënat nga viti 2018 deri në 2023. Zyra ende nuk ka publikuar shifra më të reja.

Sipas këtyre të dhënave, midis viteve 2021 dhe 2023, thuhet se rreth 1.300 kompani gjermane me më shumë se 50 punonjës kanë zhvendosur funksione biznesi jashtë vendit, që përbën 2.2 për qind të të gjitha kompanive të asaj madhësie të bazuara në Gjermani në vitin 2023. Si rezultat i këtyre zhvendosjeve, thuhet se në Gjermani kanë humbur rreth 50.800 vende pune. Finanzmarktwelt komentoi për këto shifra në atë kohë: “Mund të supozohet se deri në vitin 2024, dhe edhe më shumë deri në vitin 2025, kjo tendencë do të jetë intensifikuar për shkak të kostove të larta të energjisë, burokracisë në rritje dhe rritjes së kostove të pagave.”

Megjithatë, gjysmë viti më vonë, Banka gjermane për Rindërtimin (Kreditanstalt für Wiederaufbau (KfW) konstatoi një tendencë të kundërt. Më 2 qershor, KfW Research shkroi në një njoftim për shtyp: “Shumë ndërmarrje të vogla dhe të mesme po tërhiqen nga biznesi ndërkombëtar.” Ndërsa në vitin 2022 rreth 880.000 nga afërsisht 3.8 milionë ndërmarrjet e vogla dhe të mesme (NVM) operonin ende jashtë vendit, një vit më vonë mbetën vetëm rreth 763.000. Përpjestëtimi i NVM-ve të angazhuara në aktivitet përtej kufijve u tha se ra nga rreth 23 për qind në 20 për qind.

“Kushtet kornizë për tregtinë e jashtme janë përkeqësuar ndjeshëm,” thotë Dirk Schumacher, ekonomisti kryesor në KfW. Ai ia atribuon këtë situatë “tensioneve gjeopolitike në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, konkurrencës në rritje nga Kina në eksporte në sektorë kyç, dhe politikës tregtare proteksioniste të SHBA-së.”

Një tablo e përzier

Dhoma Gjermane e Industrisë dhe Tregtisë (DIHK) paraqet një pamje tjetër. I pyetur nga DW, zëdhënësi për shtyp Sven Ehling iu referua sondazhit të klimës së biznesit të DIHK-së, të kryer në fillim të vitit 2026. Ai zbuloi se presionet e kostove mbi industrinë gjermane kishin arritur kulmin dhe se, si pasojë, shumë kompani prireshin të investonin më shumë jashtë vendit.

Sipas DIHK-së, 43 për qind e kompanive industriale planifikojnë të investojnë jashtë vendit këtë vit, tre pikë përqindjeje më shumë se vitin e kaluar. “Arsyet janë të qarta: rritja e kostove, problemet strukturore dhe një klimë e dobët ekonomike në Gjermani,” shpjegoi Volker Treier, drejtori i tregtisë së jashtme në DIHK.

Dhe çfarë arrihet me këtë?

Deri tani, investimet jashtë vendit i kishin forcuar si tendencë operacionet e brendshme dhe, duke vepruar kështu, gjithashtu krijuan më shumë vende pune në Gjermani .

Në veçanti, investimet jashtë vendit të synuara për të hapur tregje të reja ose për të zgjeruar rrjetet e shpërndarjes dhe shërbimin ndaj klientit i patën këto efekte pozitive. Megjithatë, sipas DIHK-së, numri i kompanive që dëshirojnë të investojnë jashtë vendit kryesisht për të hapur tregje të reja po bie nga 30 për qind në 28 për qind.

“Është veçanërisht problematike që efektet pozitive që investimet e huaja kishin më parë në selitë e brendshme nuk ndihen më, sepse tani kompanitë detyrohen të investojnë jashtë kryesisht për arsye kostosh. Kjo shpesh çon në reduktime të mëdha në selitë e brendshme,” thotë Volker Treier. Investimi i huaj tani shërben më shumë për të kursyer kosto sesa për të nxitur zgjerimin.

Tendenca e investimeve jashtë vendit, në përgjithësi, është e paqartë. Situata aktuale i ngjan më shumë stanjacionit. Sipas profesorit Steffen Müller të Institutit Leibniz për Kërkime Ekonomike në Halle (IWH), Gjermania është “shumë më poshtë niveleve të saj më të larta” kur bëhet fjalë për investimet direkte të kompanive vendase jashtë vendit.

Statistikat e Bundesbank-ës, siç i tha Müller DW-së, tregojnë vlera transaksionesh prej 120.000 milionë eurosh në vit midis 2017 dhe 2022. Përkundrazi, pritet që shifrat për vitin 2024 të jenë 80.000 milionë, dhe në vitin 2025, nën 100.000 milionë. Këto shifra do të jepnin “pak arsye për të supozuar se po ndodh një rrjedhje masive kapitali jashtë vendit që nga Gjermania më e madhe se në vitet e mëparshme”.

Amerika humbet, Azia fiton; Europa kryeson

Anketa zbulon ndryshime të rëndësishme në rajonet që synohen nga investimet gjermane jashtë vendit. Amerika e Veriut, veçanërisht, po humbet atraktivitetin e saj. Pjesa e kompanive me plane investimi në atë rajon ka rënë nga 48 për qind në 44 për qind.

Në të njëjtën kohë, prania në Azi po rritet. Në Kinë, sipas DIHK-së, përqindja e kompanive industriale që investojnë është rritur nga 31 për qind në 34 për qind.

Rajoni Azi-Paqësor (pa përfshirë Kinën) gjithashtu po fiton rëndësi, duke u rritur nga 21 për qind në 26 për qind. “Mosmarrëveshja tarifore me SHBA-në po ushqen pasigurinë dhe po bën që kompanitë të shtyjnë vendimet e tyre,” tha kreu i tregtisë së jashtme të DIHK-së gjatë analizës së rezultateve.

Me 64 për qind, Eurozona mbetet rajoni më i rëndësishëm, sipas Treier-it. Stabiliteti i saj, tregu i vetëm dhe monedha e përbashkët ofrojnë kushte kornizë të besueshme, sipas përfaqësuesit të DIHK-së, gjë që është një faktor i rëndësishëm kur merren vendime investimi, veçanërisht në kohë të pasigurisë gjeopolitike./DW