Presidenti i Libanit: Po punohet për “Marrëveshje të Përhershme” pas armëpushimit me Izraelin

Presidenti libanez Joseph Aoun tha të premten se vendi i tij ishte në prag të një “faze të re” të “marrëveshjeve të përhershme”, pasi armëpushimi 10-ditor në luftën Izrael-Hezbollah hyri në fuqi.

Në një fjalim drejtuar popullit libanez dhe duke lënë të kuptohet grupi militant Hezbollah i mbështetur nga Irani, një ditë pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump njoftoi armëpushimin, Aoun tha se vendi i tij nuk ishte më “një arenë për luftërat e askujt”.

Libani u përfshi në konfliktin e Lindjes së Mesme më 2 mars kur Hezbollahu i mbështetur nga Teherani sulmoi Izraelin për t’u hakmarrë për vdekjen e udhëheqësit suprem iranian Ali Khamenei.

Izraeli u përgjigj duke qëlluar valë sulmesh ndaj Libanit dhe duke nisur një ofensivë tokësore, duke vrarë gati 2,300 njerëz dhe duke zhvendosur më shumë se një milion.

“Tani, të gjithë ndodhemi para një faze të re”, tha Aoun në fjalimin e tij të parë drejtuar kombit që nga armëpushimi.

“Është faza e tranzicionit nga puna për një armëpushim në punën për marrëveshje të përhershme që ruajnë të drejtat e popullit tonë, unitetin e tokës sonë dhe sovranitetin e kombit tonë.”

Ai tha se qeveria libaneze kishte “rimarrë Libanin dhe fuqinë vendimmarrëse të Libanit për herë të parë” në gati gjysmë shekulli.

“Sot, ne negociojmë për veten tonë… nuk jemi më një gur shahu në lojën e askujt, as një arenë për luftërat e askujt, dhe nuk do të jemi kurrë më”, tha ai.

Që kur Aoun dhe Kryeministri Nawaf Salam u betuan vitin e kaluar, Bejruti mori disa vendime të paprecedentë kundër Hezbollahut, duke përfshirë një angazhim për të çarmatosur grupin në gusht pas një armëpushimi të nëntorit 2024 që kërkoi t’i jepte fund konfliktit të mëparshëm me Izraelin.

Ai gjithashtu ndaloi aktivitetet ushtarake të grupit pas fillimit të luftës më të fundit muajin e kaluar.

Hezbollahu është i vetmi grup që i ka mbajtur armët e tij pas luftës civile të viteve 1975-1990 duke cituar “rezistencë” kundër Izraelit, pavarësisht tërheqjes së këtij të fundit nga vendi në vitin 2000.

Në një vend të zhytur në përçarje sektare dhe politike, armët e grupit shiit kanë shkaktuar vazhdimisht kriza të brendshme.

‘Jo një lëshim’

Presidenti falënderoi “të gjithë ata që kontribuan në arritjen e armëpushimit”, përfshirë Arabinë Saudite dhe Trump, i cili njoftoi armëpushimin të enjten.

Trump më vonë tha se priste që Aoun dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu të vizitojnë Shtëpinë e Bardhë “gjatë katër ose pesë ditëve të ardhshme”.

Armëpushimi erdhi disa ditë pasi ambasadorët e Libanit dhe Izraelit në SHBA zhvilluan një takim në Uashington, takimi i parë i drejtpërdrejtë midis dy vendeve në dekada, pasi teknikisht kanë qenë në luftë që nga viti 1948.

Negociatat me Izraelin janë një temë përçarëse në Liban, me disa që e shohin atë si një mënyrë për t’i dhënë fund dekadave të konflikteve të përsëritura, ndërsa të tjerë, përfshirë Hezbollahun dhe mbështetësit e tij, e refuzojnë atë.

Bisedimet e drejtpërdrejta me Izraelin “nuk ishin shenjë dobësie dhe as lëshim… negociatat nuk nënkuptojnë dhe nuk do të nënkuptojnë kurrë heqjen dorë nga ndonjë e drejtë, lëshimin e ndonjë parimi ose kompromentimin e sovranitetit të këtij kombi”, shtoi Aoun në fjalimin e tij.

Më 17 maj 1983, Libani dhe Izraeli nënshkruan një marrëveshje për tërheqjen e forcave izraelite nga Libani pas katër muajsh e gjysmë bisedimesh të drejtpërdrejta me pjesëmarrjen e SHBA-së.

Marrëveshja u anulua më pak se një vit më vonë, në mars 1984, nën presionin e Sirisë dhe aleatëve të saj në Liban.

Pas luftës së vitit 2024, përfaqësuesit civilë libanezë dhe izraelitë u takuan në kuadër të një komiteti monitorimi të armëpushimit.

Të dyja palët gjithashtu përfunduan një marrëveshje në vitin 2022 për të shënuar kufirin e tyre detar, të ndërmjetësuar nga Uashingtoni pa komunikim të drejtpërdrejtë.

“Unë me anë të kësaj pohoj… se nuk do të ketë asnjë marrëveshje që shkel të drejtat tona kombëtare”, tha Aoun.

“Qëllimi ynë është i qartë: të ndalojmë agresionin izraelit kundër tokës dhe popullit tonë, të arrijmë tërheqjen e Izraelit, të zgjerojmë autoritetin e shtetit mbi të gjithë territorin e tij ekskluzivisht me forcat e veta dhe të sigurojmë kthimin e të burgosurve dhe kthimin e popullit tonë në shtëpitë dhe fshatrat e tyre.”

 

Fraksion.com