Skenarët – A ekziston një rrezik real për sulm me bombë bërthamore në luftën SHBA-Izrael-Iran?
Rreziku i një sulmi me bombë bërthamore në konfliktin SHBA-Izrael-Iran mbetet i ulët, pa shenja të qarta të përdorimit të afërt. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se përshkallëzimi, keqllogaritjet ose sulmet pranë objekteve bërthamore mund të shkaktojnë ende rreziqe serioze që lidhen me armët bërthamore.
Lufta e vazhdueshme midis Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit ka qenë një shqetësim i madh në botë nëse kjo marrëdhënie afatgjatë e tre vendeve një ditë do të rezultojë në një front bërthamor. Aktualisht, nuk kemi asnjë tregues se ndonjë nga palët po planifikon të vendosë armë bërthamore. Veprimet më të mëdha të ndërmarra deri më sot nga ushtria janë konvencionale, duke përfshirë raketa, dronë dhe sulme ajrore. Megjithatë, sipas ekspertëve, rreziqet, veçanërisht kur përfshihet instalimi bërthamor dhe parandalimi strategjik, kanë tendencë të jenë më të ndërlikuara dhe të paparashikueshme ndërsa lufta zgjatet.
A do ta përdorin SHBA-të bombën bërthamore për të sulmuar Iranin?
Aftësia dhe materialet bërthamore të Iranit janë një nga çështjet shqetësuese. Bazuar në vlerësimet ndërkombëtare, Irani vazhdon të ketë sasi të mëdha të uraniumit të pasuruar, disa prej të cilave në teori mund të pasurohen më tej në material të klasit të armëve. Një program i konfirmuar aktiv i armëve bërthamore nuk ekziston, por njohuritë dhe infrastruktura janë të disponueshme. Veprime të mëtejshme agresive që synojnë Iranin mund t’i bëjnë grupet në vend të rishikojnë qëndrimin e tyre dhe të kërkojnë të përdorin armë bërthamore si parandalim, veçanërisht kur regjimi kërcënohet ekzistencialisht.
Përshkallëzimi aksidental ose indirekt bërthamor është një tjetër rrezik i rëndësishëm. Objektiva ushtarake jo të zakonshme janë objektet bërthamore si reaktorët, megjithëse ato janë afër zonave strategjike. Edhe një sulm që nuk synon një objekt bërthamor si ai i Bushehrit, paralajmërojnë ekspertët, do të kishte një katastrofë radiologjike dhe jo një bërthamore, por një rrjedhje masive rrezatimi në zonën më të gjerë. Një situatë e tillë besohet të jetë më realiste sesa sulmi i qëllimshëm bërthamor dhe gjithashtu mund të ketë rezultate katastrofike humanitare.
A do të Godasë Irani i pari? Apo SHBA-të?
Çështja e dinamikës së parandalimit dhe përshkallëzimit është gjithashtu e pranishme. Në të kaluarën, armët bërthamore kanë shërbyer si parandalues, pasi zbatimi i tyre do të tërhiqte hakmarrje masive. Sipas analistëve, asnjë palë nuk do të ndërmarrë kurrë një sulm të drejtpërdrejtë bërthamor, pasi ky do të jetë strategjikisht vetë-shkatërrues. Megjithatë, rreziku qëndron në llogaritjen e gabuar, kuptimin e qëllimeve nga njëra palë ose në rritjen shumë të shpejtë të tyre. Sipas disa testeve, në rast se konflikti zgjerohet ose përfshin lojtarë të tjerë të aftë për armë bërthamore, gjasat e një krize bërthamore në shkallë të gjerë mund të jenë më të larta.
Dhe së fundmi, analistët theksojnë faktin se ekzistojnë kërcënime bërthamore jo konvencionale, duke përfshirë bomba të ndyra ose armë radiologjike. Këto janë shumë më të dobëta se armët bërthamore, por kanë potencialin të përhapin substanca radioaktive dhe të shkaktojnë panik, ndotje afatgjatë dhe trazira ekonomike. Probabiliteti i aplikimit të mundshëm të armëve të tilla është minimal, por rreziqet e një aplikimi të tillë mund të rriten me kalimin e kohës për shkak të paqëndrueshmërisë, kolapsit të brendshëm ose humbjes së kontrollit mbi materialet bërthamore.
Lufta e fundit SHBA-Izrael-Iran
Skenari i një sulmi me bombë bërthamore në shkallë të plotë në luftën SHBA-Izrael-Iran nuk është i mundshëm për momentin, por prapëseprapë, kërcënimi nuk mund të shpërfillet. Jo lufta bërthamore e qëllimshme, por përshkallëzimi, keqllogaritja ose aksidentet që lidhen me materialet dhe objektet bërthamore, janë rreziqet më të mëdha. Diplomacia është një qasje më e mirë ndaj konfliktit sesa lufta, dhe sa më shumë kohë të shpenzohet për konfliktin pa ndonjë zgjidhje diplomatike, aq më të mëdha janë rreziqet jo vetëm në rajon, por edhe në sigurinë globale.
Fraksion.com
