Zëvendësshefja e NATO-s në Oslo: Lidhja midis Evropës dhe Amerikës së Veriut e vetmja mënyrë fituese e sigurisë sonë në një botë më të rrezikshme

Zëvendës Sekretarja e Përgjithshme e NATO-s Radmila Shekerinska  ishte në Norvegji sot  (2 Shkurt 2026) ku mori pjesë në Konferencën e Sigurisë në Oslo. Ndërsa ishte në Oslo, Zëvendës Sekretarja e Përgjithshme u takua me Ministrin e Punëve të Jashtme Espen Barth Eide dhe Zëvendës Ministren e Tregtisë dhe Industrisë Ragnhild Syrstad.

Në fjalën e saj në konferencë, znj. Shekerinska nënvizoi natyrën thelbësore të lidhjes transatlantike, duke e quajtur atë “lidhja që i ka mbajtur dy kontinentet tona së bashku, dhe kjo është një lidhje që na ka bërë të gjithëve më të sigurt”. Ajo theksoi se për më shumë se tre të katërtat e një shekulli, NATO ka përmbushur detyrën e saj kryesore të ofrimit të sigurisë, duke shtuar se Aleatët “bien dakord për atë që nevojitet për të arritur këtë qëllim të përbashkët: më shumë investime në mbrojtje, më shumë prodhim mbrojtës në një shkallë më të shpejtë dhe gjithashtu më shumë mbështetje për Ukrainën”.

ZëvendësSekretarja e Përgjithshme vuri në dukje progresin konkret në prodhimin industrial të mbrojtjes në të gjithë Aleancën, veçanërisht në prodhimin e municioneve. Sinjali i kërkesës që u dërgua nga udhëheqësit politikë në Samitin e NATO-s në Hagë “e ndryshoi kursin”, tha ajo, duke shtuar se industria e mbrojtjes në të gjithë Aleancën “tashmë po rrit ritmin, duke prodhuar më shumë fuqi zjarri”. Ajo theksoi se mësimet nga Ukraina tregojnë se ritmi i prodhimit, industrisë dhe inovacionit janë po aq të rëndësishëm sa vullneti politik për të luftuar.

Ajo falënderoi Norvegjinë për mbështetjen e saj gjithëpërfshirëse për Ukrainën, duke përfshirë ndihmën ushtarake, humanitare dhe energjetike, duke vlerësuar angazhimin e Norvegjisë si “vërtet shembullor”. Duke iu drejtuar zhvillimeve të sigurisë në Veriun e Epërm, Zëvendës Sekretari i Përgjithshëm pohoi se “nuk ishte vetëm Norvegjia, dhe nuk ishin vetëm Aleatët tanë në Arktik, që kanë interes të ruajnë sigurinë dhe stabilitetin në Veriun e Epërm. Është në interes të të gjithë Aleatëve të NATO-s”.

Fjala nga Zëvendës Sekretarja e Përgjithshme e NATO-s, Radmila Shekerinska, në Konferencën e Sigurisë në Oslo

Mirëmëngjes, dhe është kënaqësi të ndjek këtë diskutim shumë interesant, shumë të ndershëm dhe shumë të hapur. Dhe më jep një kënaqësi të madhe të jem për herë të parë brenda kësaj ndërtese. Mbaj mend që vizitova Norvegjinë shumë vite më parë. Isha ende studente, nëse mbaj mend mirë, dhe si pjesë e një programi mbështetës norvegjez për Evropën Qendrore dhe Lindore, u ftova këtu si një nga udhëheqësit e rinj nga Rinia Social Demokrate e atëhershme e Maqedonisë për t’ju bashkuar në një program në Utøya. Dhe ishte një përvojë transformuese, sepse duke kaluar nëpër shumë elementë të ndryshëm të modelit norvegjez, jam konfirmuar në pikëpamjet e mia se politika mund të jetë një profesion fisnik, se mund të arrijmë më shumë nëse tregojmë më shumë solidaritet, nëse kërkojmë përgjigjet e duhura për problemet tona të përbashkëta.
Dhe gjithmonë them se është për shkak të Norvegjisë që në fakt u përfshiva shumë aktivisht dhe zgjodha politikën si profesionin tim. Pra, në ditët e mia të mira dhe të këqija në politikë – dhe miqtë e mi këtu e dinë se ka shumë nga të dyja – e falënderoj dhe e fajësoj Norvegjinë shumë shpesh për këtë.
Por më lejoni të them se u ftova këtu për të folur për një nga sfidat dhe pyetjet më të rëndësishme të sotme, dhe kjo është se si i shohim marrëdhëniet transatlantike në të ardhmen. Dhe më lejoni të ndaj, kemi pasur fillimin e këtij diskutimi fillimisht nga Kryeministri [i Norvegjisë] dhe Përfaqësuesi i Lartë [i BE-së], por më lejoni të filloj diskutimin me disa vëzhgime nga vendi ku qëndroj në NATO.
Së pari: marrëdhëniet transatlantike ishin, janë dhe do të jenë, rezultat i punës së palodhur, por edhe i interesave të përbashkëta dhe vullnetit politik. Dhe kjo ka qenë gjithmonë rasti. Ndonjëherë është më e dukshme, ndonjëherë është më pak e dukshme, por ju nevojiten të gjithë këta elementë për t’i bërë këto marrëdhënie transatlantike të funksionojnë dhe të jenë produktive për të gjithë.
Për më shumë se tre të katërtat e një shekulli, NATO ka qenë në gjendje të ofrojë qëllimin e saj kryesor, dhe ky është të ofrojë siguri për 1 miliard njerëz në të gjithë Aleancën. Dhe ajo që është më e rëndësishme, ne biem dakord për atë që nevojitet për të arritur këtë qëllim të përbashkët: më shumë investime në mbrojtje, më shumë prodhim mbrojtës në një shkallë më të shpejtë dhe gjithashtu më shumë mbështetje për Ukrainën. Dhe faleminderit që e ngritët edhe këtë çështje. Është e qartë se në këtë moment, ne kemi vullnetin politik për t’i bërë këto tre gjëra të ndodhin. Dhe do t’ju them, vitin e kaluar, pak a shumë në këtë kohë të vitit, isha në Suedi për Konferencën e tyre të Sigurisë. Isha gjithashtu në Vilnius për Konferencën e tyre të Snow. Dhe nëse dikush do të na kishte pyetur ndonjërin prej nesh, jo vetëm mua, ndonjërin prej nesh atje, a do të ishte e mundur që të 32 aleatët të binin dakord jo për një premtim investimi në mbrojtje prej 2.5, jo për një 3, por për 5% të PBB-së, shumica prej nesh do të kishin thënë jo. Sepse të mos harrojmë, edhe në vitin 2025 ishte ende një sfidë të kishim të gjithë aleatët në 2% për të cilin kemi rënë dakord më shumë se 10 vjet më parë. Pra, prapëseprapë, ia dolëm mbanë në Samitin e Hagës – kemi arritur t’i bindim të gjithë dhe t’i kemi të gjithë në bord për të investuar deri në 5% të PBB-së deri në vitin 2035 dhe ky është drejtimi ynë i udhëtimit. Nëse do të na kishit pyetur ne, dhe madje edhe këta njerëz që janë shumë aktivë në prodhimin e mbrojtjes, a do të jemi në gjendje ta ndryshojmë rrjedhën kur bëhet fjalë për rritjen e prodhimit, përshpejtimin e prodhimit të mbrojtjes, shumë njerëz ndoshta do të kishin qenë gjithashtu më pak optimistë, por është e qartë se sinjali i kërkesës që u dërgua nga udhëheqësit politikë në Hagë, fakti që kemi filluar të bashkëveprojmë me industrinë e mbrojtjes në një diskutim të rregullt, të parashikueshëm dhe shumë të hapur, e ndryshoi rrjedhën. Dhe ajo që kemi parë është se industria e mbrojtjes në të gjithë Aleancën tashmë po rrit ritmin, duke prodhuar më shumë fuqi zjarri. E shohim këtë veçanërisht kur bëhet fjalë për municionet, të cilat ishin një burim zhgënjimi të madh, fakti që nuk mund të prodhonim, jo ​​vetëm aq sa Rusia, por në fakt katër herë më pak se Rusia. Kjo ka ndryshuar në mënyrë dramatike gjatë një viti, dhe e shohim këtë së bashku me miratimin e teknologjive më të fundit si një element kyç për të ndryshuar zhvillimet, për të ndryshuar kurbën. Pra, mos më keqkuptoni. Ne nuk jemi naivë dhe nuk duhet të jemi. Kemi ende shumë për të bërë. Një angazhim për të shpenzuar dhe investuar më shumë është ende angazhim. Disa nga vendet po hapin rrugën drejt 5% në një afat kohor shumë më ambicioz, por disa ende po marrin kohën e tyre. Por është e qartë se si udhëheqësit ashtu edhe industria e mbrojtjes e dinë se nuk mund t’i përmbahemi normalitetit të vjetër. Ne duhet të investojmë në sigurinë tonë, sepse siguria jonë është e sfiduar. Dhe brenda parandalimit tonë, ne duhet të përfshijmë industrinë e mbrojtjes. Sepse nëse ka një mësim shumë të qartë nga Ukraina është se ritmi juaj i prodhimit dhe industria juaj dhe inovacioni juaj janë po aq të rëndësishëm sa vullneti juaj politik për të luftuar, si fuqia juaj ushtarake dhe komanda dhe kontrolli juaj.

Ne kemi qenë gjithashtu të qartë në lidhje me rritjen e mbështetjes për Ukrainën – dhe po e them këtë këtu në Norvegji, dhe dua të theksoj se janë aleatët si Norvegjia që e kanë bërë të mundur këtë duke qenë aktivë në të gjitha frontet, jo vetëm duke mbështetur Ukrainën politikisht, por edhe duke mbështetur nevojat humanitare, duke mbështetur çështje të tilla si siguria energjetike, e cila është bërë kriza e madhe tani në Ukrainë, por gjithashtu duke qenë shumë të qartë në mbështetjen e tyre me mjete ushtarake. Dhe e di që gjatë vitit të fundit, tani të pestë, kemi parë ulje-ngritje, por angazhimi i Norvegjisë ishte vërtet shembullor. Dhe faleminderit që e bëtë këtë, dhe faleminderit që i shtytët edhe aleatët e tjerë të bëjnë të njëjtën gjë.

Pra, kemi ardhur në një situatë në të cilën shohim atë që po ndodh në Ukrainë, si dhe mësimet e nxjerra për ato që janë luftërat e së nesërmes. Dhe duke pasur industrinë tuaj të mbrojtjes që i mbështet ata, duke pasur të gjithë ne që mbështesim aftësitë e tyre ushtarake, por edhe trajnimin e tyre, inteligjencën e tyre, ne në fakt po mbështesim edhe parandalimin dhe mbrojtjen tonë, dhe nuk mendoj se mund ta përsërisim mjaftueshëm këtë mesazh. Kjo më çon te pika ime e dytë, dhe kjo është se marrëdhëniet e forta atlantike kërkojnë që ndonjëherë të kapërcejmë dallimet tona, dhe këtu vjen puna e vështirë. Dhe mendoj se Kryeministri juaj ishte shumë i qartë kur tha se kjo është një qasje që funksionon. Ne jemi demokraci. Ne kemi debate brenda shoqërive tona, nuk duhet t’i marrim ato si të mirëqena. Ne gjithashtu kemi dialog me aleatë të ndryshëm, dhe ndonjëherë, si në histori, kemi pikëpamje të ndryshme. Dhe avantazhi i madh është se ADN-ja e kësaj Aleance ka të bëjë me diskutimin dhe gjetjen e një rrugëdaljeje, dhe me gjetjen e një zgjidhjeje që përputhet me interesat tona të përbashkëta për sigurinë.

Pra, si pjesë e këtij diskutimi kohët e fundit, kemi arritur në një kthesë 180 centimetrash kur bëhet fjalë për sigurinë e Arktikut, dhe disa gjëra u përmendën tashmë, por do të shtoj vetëm se nëpërmjet inteligjencës dhe informacionit nga aleatët si Norvegjia, kemi parë që, në të gjithë Arktikun, shohim më shumë interes dhe më shumë prani nga Rusia. Ata kanë krijuar komandën e tyre në Arktik. Ata kanë rihapur disa vende të vjetra ushtarake. Ata po krijojnë të reja, në thelb porte në ujëra të thella, por edhe fusha ajrore. Ata po testojnë armët e tyre të reja në Arktik. Dhe kjo kërkon vëmendjen tonë, dhe u bë e qartë se nuk ishte vetëm Norvegjia, dhe nuk ishin vetëm Aleatët tanë në Arktik që kanë interes të ruajnë sigurinë, stabilitetin dhe bashkëpunimin në Veriun e Epërm. Është në interes të të gjithë Aleatëve të NATO-s, dhe kjo është arsyeja pse kemi rënë dakord që do të bëjmë më shumë. Pa u përqendruar vetëm në një pjesë të Arktikut, por duke e parë realisht Arktikun si një zonë ku duhet të jemi të pranishëm strategjikisht dhe duhet të mbrojmë interesat tona. Dhe kemi parë që Aleatët po sigurojnë më shumë aftësi që janë të përshtatshme për praninë tonë në Veriun e Epërm. Trupat tona po ushtrohen në kushte arktike, dhe këtu vjen Norvegjia si lider. Pra, tetorin e kaluar, hapëm një qendër të re në Bodø që përqendrohet në këto çështje, dhe me ushtrimin këtë mars, ky do të jetë një sinjal shumë i qartë jo vetëm i kontributeve tuaja, i rëndësisë së Arktikut, por siç u përmend, i rëndësisë së unitetit transatlantik.

Pra, marrëdhëniet transatlantike mund të vihen në provë, dhe ato gjithmonë vihen në provë, por ne gjithmonë dalim me Aleancën që është më e fortë. Gjë që më sjell te vëzhgimi im i tretë dhe i fundit, se lidhja midis Evropës dhe Amerikës së Veriut mbetet e vetmja mënyrë vërtet fituese në zhvillimin e sigurisë sonë në një botë më të rrezikshme dhe më pak të parashikueshme. Siguria e SHBA-së, trupat amerikane, fuqia ushtarake amerikane është e domosdoshme për sigurinë evropiane, por është e dyanshme. Është gjithashtu ajo që evropianët, ajo që sjellim në tryezë mbetet e rëndësishme, nga Arktiku në Atlantik dhe drejt sigurisë së SHBA-së dhe Kanadasë. Pra, në këtë mënyrë, kjo është lidhja që i ka mbajtur dy kontinentet tona së bashku, dhe kjo është një lidhje që na ka bërë të gjithëve më të sigurt.

Për Evropën dhe Kanadanë, rritja e investimeve në mbrojtje nuk është çështje zgjedhjeje, është çështje domosdoshmërie. Dhe kjo ka qenë rasti për një kohë të gjatë. Por është e vërtetë se koha kur ne mund të hiqnim dorë, disa do të thoshin me lehtësi, nga përqendrimi në siguri dhe t’i lejonim SHBA-së të merrej me të, ka mbaruar, dhe ky është një rregullim shumë më i drejtë dhe më i qëndrueshëm në të cilin jo vetëm SHBA-ja, por edhe Kanadaja dhe aleatët evropianë kontribuojnë në një mënyrë kuptimplote në sigurinë tonë euroatlantike. Kjo është arsyeja pse, kur bëmë sondazhet tona të fundit, mesatarisht 81% e qytetarëve aleatë në të gjithë Aleancën e konsiderojnë lidhjen transatlantike si thelbësore për sigurinë tonë të përbashkët, dhe ne duhet t’i marrim parasysh këto pritje, por gjithashtu kemi disa mësime, të mira dhe të këqija, nga më shumë se 75 vjet histori, dhe kjo është arsyeja pse ne besojmë se, veçanërisht në kohë sfiduese, do të jemi në gjendje të ofrojmë më shumë. Më shumë siguri, por edhe më shumë bashkëpunim në një botë shumë, shumë armiqësore dhe të paparashikueshme. Faleminderit.

Fraksion.com