Hill: Kemi probleme me kryeministrin Kurti
Ambasadori amerikan në Beograd Christopher Hill, tha sot se vendet perëndimore e kanë bërë të qartë se Kosova do të përballet me pasoja për shkak të zhvillimeve në veri të vendit, duke theksuar se problemet janë me kryeministrin Albin Kurti. Në një intervistë me shërbimin serb të Zërit të Amerikës ai tha se zoti Kurti nuk është pajtuar me kërkesat perëndimore për uljen e tensioneve duke tërhequr njësitë e posaçme të policisë dhe kryetarët e komunave nga veriu.
Intervista e mëposhtme është redaktuar për të qenë më e përmbledhur dhe më e qartë.
ZĂ«ri i AmerikĂ«s: Situata nĂ« KosovĂ« ende nuk Ă«shtĂ« zgjidhur. Zv/NdihmĂ«s Sekretari i Shtetit Gabriel Escobar dhe i dĂ«rguari i posaçëm i BE-sĂ« pĂ«r dialogun Miroslav Lajçak i paraqitĂ«n propozimet Beogradit dhe PrishtinĂ«s – pĂ«r shtensionimin e gjendjes, zgjedhje tĂ« reja nĂ« tĂ« cilat do tĂ« marrin pjesĂ« edhe serbĂ«t dhe njĂ« kthim nĂ« dialogu pĂ«r normalizimin. ĂfarĂ« pĂ«rgjigje keni marrĂ« nga kryeministri i KosovĂ«s, Aljbin Kurti, a Ă«shtĂ« gati ta pranojĂ«?
Christopher Hill: Mendoj se kemi një problem me zotin Kurti, ai nuk është i gatshëm ta pranojë. Më duket se kemi disa probleme shumë thelbësore me të, nëse ende mund ta konsiderojmë si partner. Por këtë vendim ia lë ambasadës sonë në Prishtinë.
Zëri i Amerikës: Ai e tha se nuk është gati për shtensionim dhe organizim të zgjedhjeve të reja?
Christopher Hill: Shtensionimi është thelbësor dhe mendoj se kemi pasur sukses në këtë drejtim në ditët e fundit. Siç e dini, disa ditë më parë, ne patëm një bllokim të vërtetë atje. Trupat e NATO-s atje. Dhe së fundmi, ata po luanin lojëra sportive me serbët e Kosovës. Kështu që unë mendoj se ka pasur një shtensionim. Ka ulje tensionesh sigurisht nga pala serbe, dhe pritshmëria nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara është që Kosova të bëjë një hap në atë drejtim. Një nga ta është që policia e posaçme të tërhiqet nga veriu. Gjithashtu, kryetarët e komunave duhet të largohen nga ndërtesat komunale dhe kjo duhet të ndodhë në një moment. Dhe çështja e tretë pak më e vështirë, është nëse mund të keni zgjedhje të reja. Nga pala serbe u tha qartë se me rëndësi është themelimi i Asociacionit të Komunave Serbe, i cili ende është problem për zotin Kurti. Sepse të gjithë të tjerët e kuptojnë se është e nevojshme.
Zëri i Amerikës: Zoti Escobar tha se serbët duhet të marrin pjesë në zgjedhjet lokale pa parakushte. Ju e përmendët Asociacionin e komunave me shumicë serbe. A besoni se serbët do të marrin pjesë në zgjedhje nëse ai nuk themelohet?
Christopher Hill: Nuk do tĂ« doja tĂ« hyja nĂ« hollĂ«si tĂ« negociatave, por mendoj se serbĂ«t janĂ« tĂ« shqetĂ«suar pĂ«r pjesĂ«marrjen nĂ« zgjedhjet lokale qĂ« do tĂ« zhvilloheshin nĂ« rrethana tĂ« njĂ«jta si ato tĂ« mĂ«parshme – tĂ« cilat i bojkotuan. Mendoj se duhen disa ndryshime, nuk dua tĂ« flas se deri ku duhet tĂ« shkojnĂ« dhe si do tĂ« arrihen. E di qĂ« do tĂ« ketĂ« shumĂ« diskutime me komunitetin serb nĂ« KosovĂ« se si tĂ« ecim pĂ«rpara. Duhet tĂ« kemi parasysh se qĂ«llimi i kĂ«tyre zgjedhjeve Ă«shtĂ« qĂ« ata qĂ« janĂ« zgjedhur t’i shĂ«rbejnĂ« komunitetit nĂ« veri tĂ« KosovĂ«s, i cili Ă«shtĂ« kryesisht serb.
Zëri i Amerikës: A mund ta përfytyroni pjesëmarrjen e serbëve në zgjedhje pa Asociacionin?
Christopher Hill: Mendoj se Asociacioni Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r veriun e KosovĂ«s. Dhe shumica e njerĂ«zve duket se e kuptojnĂ« kĂ«tĂ«. Asociacioni Ă«shtĂ« diçka qĂ« e kemi premtuar. ĂshtĂ« diçka qĂ« kemi vendosur ta kemi. Por ndoshta do tĂ« jetĂ« e nevojshme t’i shpjegojmĂ« disi komunitetit serb se çfarĂ« do tĂ« thotĂ«? Do tĂ« thotĂ« aftĂ«si pĂ«r tĂ« pasur shkolla, pĂ«r tĂ« kontrolluar shkollat, pĂ«r tĂ« pasur tekste me tĂ« cilat njerĂ«zit janĂ« tĂ« kĂ«naqur nĂ« ato shkolla, mjete spitalesh, mjekĂ«, kujdes mjekĂ«sor. Mendoj se tĂ« gjithĂ« kĂ«ta elementĂ« janĂ« kuptuar dhe duhet bĂ«rĂ« shumĂ« punĂ« pĂ«r t’i zbatuar ato. Dhe mendoj se ne kemi nevojĂ« pĂ«r vullnet tĂ« mirĂ« nga tĂ« gjitha palĂ«t. dhe sigurisht, shpresojmĂ« qĂ« ta marrim kĂ«tĂ« nga autoritetet nĂ« PrishtinĂ«.
Zëri i Amerikës: Cilat do të ishin pasojat për të dyja palët nëse nuk i plotësojnë kërkesat?
Christopher Hill: Për shembull, kur një gjeneral i lartë amerikan me katë yje vizitoi Serbinë, ne i thamë Kosovës se nuk do ta bënim stërvitjen ushtarake që kishim planifikuar.
Zëri i Amerikës: Por zoti Kurti as atëherë nuk bëri asnjë hap përpara?
Christopher Hill: Më duhet të them dhe kërkoj ndjesë që po shprehem kështu por ky është një proces. Dhe kjo nuk do të ndodhë në një moment, por në një periudhë kohore. Por mendoj se zoti Kurti është informuar plotësisht nga ambasadori ynë në Prishtinë, nga zoti Lajçak dhe zoti Escobar, se do të duhet të bëjë disa ndryshime nëse dëshiron të llogarisë tek ne si mik dhe partner. Nuk mbaj mend të kem parë ndonjëherë ndarje kaq të thella në marrëdhëniet ndërmjet Prishtinës dhe Uashingtonit.
ZĂ«ri i AmerikĂ«s: ĂfarĂ« prisni nga zoti (Aleksandar) Vuçiç nĂ« kĂ«tĂ« proces? Dhe cilat do tĂ« ishin pasojat nĂ«se pritjet nuk pĂ«rmbushen?
Christopher Hill: Ne e konsiderojmĂ« ai si njĂ« partner tĂ« mirĂ«, ai dhe qeveria e tij janĂ« partnerĂ« tĂ« mirĂ« nĂ« kĂ«tĂ« proces. Dhe shpresojmĂ« qĂ« kĂ«shtu tĂ« vazhdojĂ«. Ne do tĂ« donim qĂ« ai tĂ« bĂ«nte ç’Ă«shtĂ« e mundur pĂ«r tĂ« shtensionuar situatĂ«n dhe shohim qĂ« tashmĂ« po shohim shenja se zbatohet. Kjo Ă«shtĂ« shumĂ« pozitive. Isha i pranishĂ«m nĂ« bisedimet (me Escobarin, Vuçiçin dhe Lajçakun,) natĂ«n tjetĂ«r dhe mund t’ju them se ato shkuan pĂ«rtej krizĂ«s aktuale nĂ« KosovĂ«. Mendoj se ka njĂ« mirĂ«kuptim me autoritetet nĂ« Serbi se si tĂ« ecim pĂ«rpara, t’i bĂ«jmĂ« gjĂ«rat sĂ« bashku. Shpresoj qĂ« edhe populli i SerbisĂ« do ta kuptojĂ« se ne duam tĂ« bashkĂ«punojmĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r politikisht, ekonomikisht, nĂ« fushĂ«n e sigurisĂ«, qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« nga arsyet e vizitĂ«s sĂ« gjeneralit (Daniel) Hokanson (i GardĂ«s KombĂ«tare tĂ« SHBA-sĂ«). Ne jemi shumĂ« tĂ« interesuar pĂ«r pĂ«rmirĂ«simin e marrĂ«dhĂ«nieve me SerbinĂ« – tĂ« paktĂ«n aq sa janĂ« tĂ« interesuar njerĂ«zit dhe qeveria nĂ« Serbi pĂ«r tĂ«. Ne e ndjejmĂ« se Serbia po bĂ«het njĂ« partner gjithnjĂ« e mĂ« i mirĂ« pĂ«r ne.
ZĂ«ri i AmerikĂ«s: A ka unitet brenda âQuintitâ sa i pĂ«rket qĂ«ndrimeve tĂ« kryeministrit tĂ« KosovĂ«s? Ne pamĂ« qĂ« SHBA ishte shumĂ« specifike pĂ«r sa i pĂ«rket pasojave, por tĂ« tjerĂ«t nuk e ndoqĂ«n.
Christopher Hill: Ajo që kemi thënë për Kosovën është se do të ketë pasoja në marrëdhëniet tona dypalëshe. Ishte një deklaratë shumë e fortë ajo çfarë tha sekretari (Antony) Blinken duke dënuar veprimet e zoti Kurti për dërgimin policisë së posaçme në veri dhe për dështimin që të punojë dhe komunikojë si duhet me partnerët. Këto janë akuza të rënda ndaj zotit Kurti dhe shpresoj që zoti Kurti mund ta kuptojë se duhet të veprojë në një mënyrë që është ndryshe nga ajo që ka vepruar. Dhe kështu nuk do të flas më me të.
Zëri i Amerikës: Një nga shkëndijat e krizës në Kosovë ishin zgjedhjet lokale. Pjesëmarrja ishte jashtëzakonisht e ulët, rreth 3.5 për qind. Por perëndimi nuk i kundërshtoi rezultatet e atyre zgjedhjeve. A duket si vendim i gabuar?
Christopher Hill: E dini, do t’ju duhet tĂ« pyesni njerĂ«zit e tjerĂ« nĂ«se ishte vendim i gabuar. UnĂ« sigurisht kam mendimin tim pĂ«r zgjedhjet dhe mĂ« lejoni t’i pĂ«rgjigjem kĂ«saj pyetjeje mĂ« shumĂ« si analist sesa si ambasador. Mendoj se disa njerĂ«z prisnin qĂ« pjesĂ«marrja tĂ« ishte e ulĂ«t, por nuk prisnin qĂ« tĂ« ishte vetĂ«m 3.75 pĂ«r qind. Dhe mendoj se u bĂ« e qartĂ« shumĂ« shpejt, do tĂ« thosha pĂ«r tĂ« gjithĂ«, se me njĂ« pjesĂ«marrje tĂ« tillĂ« nuk keni pse tĂ« ecni pĂ«rpara. ĂshtĂ« e qartĂ« se kĂ«to tĂ« dhĂ«na shqetĂ«sonin shumĂ« njerĂ«z, sigurisht njĂ« prej tyre jam edhe unĂ«.
Zëri i Amerikës: Duket se propozimi evropian për normalizimin e marrëdhënieve, nuk solli shumë përparim, tensionet në terren janë të njëjta, nëse jo më të mëdha. A i konsideroni marrëveshjet e dështuara? A ka ndoshta nevojë për të gjetur një qasje të re?
Christopher Hill: Mendimi im Ă«shtĂ«, dhe dua ta theksoj kĂ«tĂ« sepse nuk jam negociator, qĂ« tĂ« gjithĂ« elementĂ«t e marrĂ«veshjes qĂ« duhet tĂ« jenĂ« nĂ« tryezĂ« janĂ« aty. PĂ«r palĂ«n serbe duhet Asociacioni dhe kjo Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme, sepse nga fakti qĂ« nuk ka Asociacion mungon besimi nĂ« bashkĂ«sinĂ« ndĂ«rkombĂ«tare. Serbia duhet tĂ« marrĂ« vendimin qĂ« tĂ« njohĂ« dokumentet e KosovĂ«s dhe tĂ« mos e pengojĂ« KosovĂ«n tĂ« anĂ«tarĂ«sohet nĂ« organizatat rajonale etj…ĂshtĂ« e qartĂ« pĂ«r mua qĂ« mund tĂ« thuhet se nuk funksionon, por heqja dorĂ« nuk Ă«shtĂ« opsion. Dhe mĂ« duhet tĂ« them edhe njĂ« gjĂ«: ajo qĂ« kam parĂ« nĂ« negociatat e tjera, por jo kĂ«tu, Ă«shtĂ« njĂ« ton i mirĂ« bisede. NĂ« rastin e dialogut ndĂ«rmjet Beogradit dhe PrishtinĂ«s, ju po pĂ«rpiqeni t’i zhvendosni gjĂ«rat nĂ« njĂ« nivel tjetĂ«r nĂ« krahasim me atĂ« nĂ« tĂ« cilin janĂ« tani, por mendoj se retorika e ashpĂ«r po e dĂ«mton procesin.
Zëri i Amerikës: A prisni që zoti Vuçiç ta njohë pavarësinë e Kosovës?
Christopher Hill: UnĂ« mendoj se ai Ă«shtĂ« i gatshĂ«m tĂ« bĂ«jĂ« atĂ« qĂ« tha â tĂ« arrijĂ« normalizimin dhe kjo Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. Dhe kjo i paraprin tĂ« gjitha fazat e ardhshme tĂ« bashkĂ«punimit. Le tĂ« fillojmĂ« me radhĂ«, tĂ« pĂ«rpiqemi tĂ« realizojmĂ« Asociacionin, njohjen e dokumenteve tĂ« KosovĂ«s. Kjo Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme nĂ« kĂ«tĂ« pikĂ«./VOA
Fraksion.com
