Protesta të paprecedenta studentore po tronditin Francën. Ja pse ata janë të zemëruar

Franca po përpiqet të menaxhojë protestat më të mëdha studentore të dekadave të fundit. Ajo që nisi si një demonstratë në mbështetje të mësuesve grevistë në një gjimnaz periferik në veri të Parisit, është shndërruar në një krizë kombëtare.

Qindra shkolla janë detyruar të mbyllen dhe më shumë se 5,000 persona janë ndaluar nga policia; shumica e tyre janë të mitur pa precedentë penalë. Janë lënduar nxënës, mësues dhe policë. Një nxënës në qytetin verilindor të Lensit humbi dorën pasi dyshohet se mori në dorë një granatë, ndërsa një tjetër në Tours humbi njërin sy.

Prova tjetër e madhe për qeverinë do të jetë të martën, kur mijëra njerëz pritet t’u bashkohen marshimeve të protestës në të gjithë vendin.

Ja çfarë  dimë

Çfarë po ndodh?

Protesta fillestare në gjimnazin “Saint-Exupéry”, në periferi të Parisit, më 21 shtator, tërhoqi pak vëmendje. Nxënësit iu bashkuan mësuesve të tyre për të protestuar kundër mungesës së stafit dhe burimeve. Kur kërkesat e tyre u plotësuan dhe në shkollë u dërgua staf shtesë, greva përfundoi, por deri atëherë “shkëndija” ishte ndezur. Sipas liderit studentor Manès Nadel, lëvizja u përhap me shpejtësi të madhe.

“Është një numër i paprecedentë shkollash që janë përfshirë tani,” tha ai, duke shtuar se Ministria e Arsimit e Francës ishte “plotësisht e mbingarkuar nga kriza”.

Nxënësit e gjimnazeve në Paris dhe rajonin përreth filluan të bllokonin hyrjet dhe, brenda pak ditësh, skena të ngjashme u raportuan në të gjithë vendin, nga Lilli në veri deri te Marseja në jug. Imazhet e nxënësve që u vinin zjarrin koshave të plehrave, qëndronin pas barrikadave, sulmonin stafin mësimor dhe përplaseshin me policinë, ngritën pyetje mbi reagimin e policisë dhe përfshirjen e së majtës ekstreme. Më shumë se 100 gjimnaze janë dëmtuar që nga fillimi i lëvizjes së protestës.

Kritikët e kanë akuzuar policinë për reagim të ashpër dhe të dhunshëm. Një polic u filmua duke mbajtur një vajzë me një kapje të ndaluar në qafë (teknikë e njohur si “headlock”) në Alençon – një teknikë që tashmë është e ndaluar me ligj. Dhuna dhe shpejtësia me të cilën janë përhapur protestat i kanë zënë shumë njerëz në befasi, por pakënaqësitë janë të hershme: bëhet fjalë për një sistem arsimor të mbingarkuar, me pajisje të pamjaftueshme dhe mungesë personeli, të cilin shumë nxënës e konsiderojnë tashmë të papërshtatshëm për nevojat e tyre. Prej vitesh qarkullojnë video që tregojnë klasa me pak tavolina apo karrige, ose nxënës që përballen me anulimin e mësimit kur mësuesi mungon dhe nuk zëvendësohet.

Një rritje e theksuar e lindshmërisë në Francë në vitin 2010 ka çuar në shtimin e numrit të nxënësve të shkollave të mesme, të cilët tani ndjekin mësimin në shkolla që prej vitesh kanë pësuar shkurtime reale të fondeve. Shkollat ​​e mesme kanë sot më pak mësues se në vitin 2008, pavarësisht se janë regjistruar 250,000 nxënës shtesë. Në sektorin publik, 70% e klasave kanë më shumë se 30 nxënës.

Cili është reagimi i qeverisë?

Kritikët thonë se reagimi i qeverisë ka qenë i ngadaltë dhe indiferent ndaj shqetësimeve të ngritura. Fillimisht, vëmendja u përqendrua kryesisht te partia e së majtës radikale LFI dhe prania e saj në protesta. Kjo parti, e udhëhequr nga Jean-Luc Mélenchon – i cili pritet të ketë sukses në zgjedhjet presidenciale të pranverës së ardhshme – e ka mbrojtur vazhdimisht si të drejtën e nxënësve për të protestuar, ashtu edhe të drejtën e partisë së tij për të qenë e pranishme aty. Gjithashtu, është vënë theksi te nevoja për një reagim të vendosur të policisë dhe te kostot e protestës. Dëmet në shkollat ​​e rajonit të Parisit të Madh vlerësohen në 7 milionë euro (7.84 milionë dollarë).

Fillimisht pati një lëshim sa u përket tarifave në shkollat ​​e mesme teknologjike – masa që ishin planifikuar për vitin 2027 – por tani ato janë hequr nga buxheti i qeverisë. “Reagimi i qeverisë ka qenë i papërgjegjshëm dhe konfirmon pikërisht arsyen pse nxënësit janë të zemëruar: sepse zëri i tyre nuk dëgjohet kurrë,” tha Manes. “Ata po përgjigjen vetëm me represion.”

Tani protestuesit e kanë të gjithë vëmendjen e qeverisë, veçanërisht pas përshkallëzimit të dhunës në fund të javës së kaluar, kur ministri i Brendshëm vuri re një kalim nga protestat studentore te dhuna urbane dhe rreth 2,000 persona u ndaluan nga policia brenda një dite të vetme. Të premten, ministri i Arsimit, Edouard Geffray, u takua me përfaqësuesit e nxënësve. Megjithatë, nuk u arrit asnjë marrëveshje dhe, menjëherë pas kësaj, liderët e nxënësve bënë thirrje për një pjesëmarrje masive në protestat e së martës.

Reagimi i qeverisë po pengohet nga gjendja e dobët e financave publike. Ajo po përpiqet të miratojë një buxhet për vitin 2027 që e redukton deficitin në rreth 5 për qind të PBB-së, një objektiv që mund të arrihet vetëm përmes masave të dhimbshme shtrënguese. Javën e kaluar, norma e interesit të obligacioneve franceze me afat 10-vjeçar e kaloi për pak kohë nivelin prej 5 për qind – niveli më i lartë që nga viti 2002 – ndërsa protestat shtuan shqetësimet lidhur me perspektivën fiskale të vendit.

Kjo valë pakënaqësie ka shënuar fillimin e asaj që premton të jetë një garë e ashpër presidenciale mes së djathtës ekstreme dhe së majtës ekstreme, ndërkohë që forcat e qendrës po hasin vështirësi të mëdha në sondazhe. Për të majtën ekstreme, nxënësit përbëjnë një bazë natyrore mbështetësish. Për qeverinë, ata shihen si burim trazirash dhe presioni për shpenzime shtesë, pikërisht në momentin më të papërshtatshëm.

Historikisht, protestat studentore nuk kanë pasur përfundim të mbarë për qeveritë franceze. Protesta studentore e majit të vitit 1968 u shndërrua në grevën më të madhe në historinë e Francës – një vend që e njeh mirë kulturën e grevave. Një nga parullat e saj ishte: “Bëhuni realistë, kërkoni të pamundurën”.

Dallimi tani qëndron në faktin se studentët, të cilët kanë dalë sërish në barrikada, nuk mendojnë se po kërkojnë shumë. Përkundrazi, ata thonë se po kërkojnë minimumin e domosdoshëm: një sistem arsimor që u mundëson atyre të mësojnë.

Fraksion.com