“Isha i sigurt se do të vdisja”: Brenda fluturimit të Flydubai ku pasagjerët zmbrapsën një sulm të tmerrshëm

Një katastrofë e tmerrshme ajrore në një avion që po shkonte drejt Tel Avivit u shmang falë një kthese të jashtëzakonshme ngjarjesh të mërkurën, kur pasagjerët dhe ekuipazhi hynë me guxim në kabinën e pilotit dhe rimorën kontrollin e avionit.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha se një pilot goditi me thikë kolegun e tij në një avion të Flydubai dhe u përpoq të “sabotonte sistemin e avionit”. Kjo bëri që avioni të humbiste mijëra këmbë lartësi brenda dy minutave, duke shkaktuar panik dhe duke e detyruar fluturimin të bënte një ulje emergjente në Arabinë Saudite.

Piloti që dyshohet se u përpoq të rrëzonte avionin nuk është identifikuar ende.

Piloti tjetër, i identifikuar si Smit Machchhar nga India, luftoi kundër dhe “arriti të parandalonte një katastrofë si ajo e 11 shtatorit”, i tha Netanyahu gazetarit të CNN, Jim Sciutto. “Ajo që e dallon këtë incident nga sulmet e tjera tragjike është se këtë herë, fituan të mirët,” tha Netanyahu.

Një zëdhënës i linjës ajrore tha se anëtarët e ekuipazhit të Flydubai në detyrë “siguruan me sukses” avionin dhe e ulën atë në mënyrë të sigurt në aeroportin Tabuk të Arabisë Saudite, ku pasagjerët hipën në një fluturim tjetër për t’u kthyer në Izrael.

Autori i dyshuar i sulmit është ndaluar dhe po merret në pyetje nga autoritetet saudite, shtoi Netanyahu, por mbeten pyetje rreth mënyrës se si ndodhi incidenti dhe çfarë e motivoi pilotin të nxiste përleshjen e përgjakshme.

Çfarë ndodhi në bord?

Fluturimi FZ1073 i Flydubai u nis nga Dubai në orën 06:05 me orën lokale (22:05 sipas orës ET) dhe nisi fluturimin drejt perëndimit, drejt destinacionit të tij pranë Tel Avivit. Rreth dy orë pas ngritjes, avioni filloi të humbiste shpejt lartësinë dhe bëri një kthesë të menjëhershme në veri, sipas të dhënave të gjurmimit të fluturimit. Ai zbriti 17,400 këmbë (rreth 5,300 metra) në pak më pak se dy minuta.

Fluturimi dha një sinjal emergjence në orën 08:31, pak minuta para se të transmetonte kodin 7500 — kodi i Organizatës Ndërkombëtare të Aviacionit Civil për të sinjalizuar rrëmbimin e një avioni.

Pasagjerët përshkruan skena kaotike në bordin e avionit ndërsa ai po binte me shpejtësi drejt tokës me hundën e avionit të drejtuar poshtë. “Thjesht ndjemë që avioni ra papritur dhe filloi të rrotullohej pak; të gjithë po bërtisnin, kishte fëmijë që qanin,” i tha CNN-it pasagjerja Mika Bauman. “Isha e sigurt se do të vdisja,” tha ajo.

Pasagjerë të tjerë morën përsipër të hynin me forcë në kabinën e pilotit dhe të përballeshin me sulmuesin.

Yaniv Hayoun i tregoi Netanyahut se si e kapi sulmuesin e dyshuar nga fyti (në një kapje shtrënguese) dhe e nxori jashtë kabinës së bashku me pasagjerë të tjerë. Hayoun tha se më pas kapi komandat e avionit për të ndihmuar në rimarrjen e kontrollit të tij.

Dr. Shota Musaev, një dentist që ndodhej në bord, i tha CNN-it se e lidhi sulmuesin duke përdorur kabllot e kufjeve dhe lidhëse plastike. Më pas, ai filloi t’i jepte ndihmën e parë pilotit të plagosur.

Edhe pasi sulmuesi u neutralizua, pasagjerët mbetën të tmerruar.

“Poshtë nesh kishte vetëm shkretëtirë; kishim frikë se mos na çonin në një vend armik ose se do të uleshim në mes të shkretëtirës,” i tha CNN-it Assaf Rajuan. “Nuk dinim kujt t’i besonim.”

Si u ul avioni?

Në një tjetër kthesë të jashtëzakonshme të ngjarjeve, në bord kishte njerëz që dinin të pilotonin një avion dhe arritën ta ulnin atë në mënyrë të sigurt.

Netanyahu dhe kompania Flydubai konfirmuan se pilotë rezervë, të cilët ndodheshin në zonën e pasagjerëve, arritën të rimerrnin kontrollin e avionit. Avioni u devijua drejt aeroportit Tabuk në Arabinë Saudite, ku u ul në orën 09:54.

David Soucie, një analist i sigurisë së aviacionit në CNN, tha se ishte mjaft e pazakontë që në fluturime të kishte pilotë shtesë në detyrë, “përveç rasteve kur ata po zhvendoseshin për fluturime të tjera.”

Çfarë u ndodhi pilotëve?

Një video e shpërndarë në rrjetet sociale dhe e verifikuar nga CNN tregoi një skenë të rëndë në bord pas sulmit, ku një pilot i plagosur rëndë shihej i shtrirë në dyshemenë e avionit, me fytyrën e tij të mbushur me dhimbje dhe pjesërisht të mbuluar nga një maskë.
Burri shihej duke shtrënguar bustin me duart e tij të mbuluara me gjak. Ai dukej se ndjente dhimbje, por ishte i vetëdijshëm. Disa pasagjerë shiheshin duke e ndihmuar dhe duke monitoruar shenjat e tij jetësore. Pikërisht pranë tij, i ruajtur nga disa burra, ndodhet një pilot tjetër – njeriu që pasagjerët e fluturimit pretendojnë se ishte sulmuesi. Edhe ai është i plagosur; qëndron i shtrirë në njërën anë, me këmishën e bardhë të njomur nga gjaku rreth zonës së barkut.

Piloti që u godit me thikë gjatë fluturimit të “Flydubai” pësoi “humbje masive gjaku” dhe ishte “rëndë i plagosur”, tha Musaev për CNN. “Ai ishte i mbuluar me plagë – në kokë, në duar – ato ishin praktikisht të çara, pothuajse të ndara më dysh.”

Netanyahu e identifikoi pilotin e plagosur si Smit Machchhar, duke e vlerësuar kapitenin si një “hero të vërtetë” që tregoi “guxim të jashtëzakonshëm” dhe shpëtoi jetën e 174 personave.

“Pavarësisht se u godit me thikë dhe u plagos rëndë, ai luftoi, bëri rezistencë, hapi derën e kabinës së pilotit dhe u mundësoi pasagjerëve e ekuipazhit ta neutralizonin sulmuesin — duke parandaluar kështu një katastrofë ajrore,” shkroi ai në platformën X.

Si kapiteni ashtu edhe bashkëpiloti i avionit u dërguan në spital, njoftoi operatori kryesor i aviacionit të Arabisë Saudite.

Kush ishte sulmuesi?

Ajo që mbetet e paqartë është identiteti i pilotit që dyshohet se sulmoi Machchhar-in. Gjithashtu, nuk dihet motivi i tij apo arma që përdori në përleshjen e dhunshme.

Një zyrtar izraelit deklaroi se i dyshuari për sulmin ishte shtetas i Omanit. Omani dhe Izraeli nuk kanë marrëdhënie zyrtare diplomatike dhe ende nuk është e qartë se si piloti nga Omani kishte marrë lejen për të fluturuar drejt Izraelit.

Ku ndodhen pasagjerët tani?

Pasagjerët, për të cilët Netanyahu tha se ishin “pothuajse të gjithë” izraelitë, kanë udhëtuar tashmë drejt Izraelit me një avion zëvendësues të kompanisë Flydubai, i cili u dërgua në Arabinë Saudite; këtë e konfirmuan familjarët e tyre për CNN.

Para mbërritjes së tyre në aeroportin “Ben Gurion” të Izraelit, familjarët prisnin me ankth të afërmit e tyre; disa mbanin në duar tullumbace me mbishkrimet “mirë se vini” dhe “sa mirë që jeni kthyer në shtëpi”.

Pas uljes në Izrael, pasagjerët e Flydubai u drejtuan për në një “zonë të posaçme pritjeje”, ku u takuan me ekipe mjekësore dhe iu nënshtruan kontrolleve, tha një zëdhënës i Autoritetit të Aeroporteve të Izraelit.

Një pasagjer 50-vjeçar u dërgua në spital me një plagë në pjesën e sipërme të trupit dhe gjendja e tij është “e lehtë”, sipas zëdhënësit.

Disa zyrtarë izraelitë vlerësuan guximin e personave që ndodheshin në bord. Presidenti izraelit Isaac Herzog tha se incidenti përfundoi me një “mrekulli të madhe”, duke shtuar se Izraeli dhe Emiratet e Bashkuara Arabe do ta “hetojnë së bashku incidentin në thellësi”.

Mes pasagjerëve në bord ndodheshin edhe katër shtetas amerikanë, të cilët zotërojnë gjithashtu shtetësinë izraelite, sipas dy zyrtarëve amerikanë.

Si do të zhvillohet hetimi?

Autoritetet vazhdojnë të zbardhin detajet rreth këtij incidenti tronditës, shumë prej të cilave mbeten ende të paqarta. Një sërë agjencish izraelite, përfshirë Shin Bet-in, Mossad-in, ushtrinë dhe Ministrinë e Transportit të vendit, janë përfshirë në hetimin e incidentit me avionin e “Flydubai” që ndodhi mëngjesin e sotëm, tha një zyrtar izraelit për CNN.

Një nga çështjet kryesore që po shqyrtohet është arsyeja pse në ekuipazhin e fluturimit përfshihej një pilot nga një vend me të cilin Izraeli nuk ka marrëdhënie diplomatike, tha zyrtari.

Hetim do të kryhet edhe në Arabinë Saudite, e cila tashmë ka nën mbikëqyrje personin e dyshuar si autor i sulmit. Arabia Saudite është një tjetër vend i Gjirit që nuk ka lidhje zyrtare diplomatike me Izraelin.

Izraeli zbaton disa nga protokollet më të rrepta të sigurisë ajrore në botë, pasi është përballur me një histori rrëmbimesh avionësh dhe sulmesh në terminale. Pasagjerët që nisen nga vendi duhet t’u nënshtrohen kontrolleve paraprake dhe pyetësorëve, krahas kontrolleve të shumta të pasaportave, skanimit të avancuar të bagazheve dhe, ndonjëherë, skanimit të plotë të trupit.
Linjat ajrore të huaja duhet të marrin miratimin nga Qendra e Operacioneve të Sigurisë Ajrore të Izraelit përpara se të mund të operojnë drejt dhe nga aeroportet e vendit.

Hetuesit ka gjasa të shqyrtojnë fillimisht regjistruesin e të dhënave të fluturimit dhe regjistruesin e zërit në kabinën e pilotit, tha për CNN Marco Chan, lektor i lartë për operacionet e aviacionit në Universitetin Kingston të Londrës.

Ata gjithashtu do të marrin në pyetje ekuipazhin, pilotët që nuk ishin në shërbim dhe pasagjerët, si dhe do të përcaktojnë se si u hap dera e kabinës, si përfundoi arma në bord dhe historikun mjekësor e atë të trajnimit të pilotit, tha ai.

Si po reagojnë vendet ndaj incidentit të sigurisë?

Ministri i Jashtëm i Izraelit, Gideon Sa’ar, foli me homologun e tij nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Ministrin e Jashtëm Abdullah bin Zayed Al Nahyan; gjatë bisedës, ata ranë dakord të bashkëpunonin kundër “elementeve ekstremiste” që kërcënojnë sigurinë, njoftoi Ministria e Jashtme e Izraelit.

Ndërkohë, “Flydubai” pezulloi përkohësisht fluturimet drejt dhe nga Izraeli ndërsa hetimi vazhdon, tha një zëdhënës i linjës ajrore më vonë të mërkurën.

Presidenti amerikan Donald Trump tha se foli me Netanyahun të mërkurën, duke i cilësuar përpjekjet e pasagjerëve për të neutralizuar sulmuesin si “diçka vërtet të jashtëzakonshme”.

Sekretari i Jashtëm britanik, Ed Miliband, tha se është “thellësisht i shqetësuar” për ngjarjet, por “shumë i lehtësuar që avioni u ul i sigurt falë veprimeve të personave në bord”.

 

Fraksion.com