Depoja gjithnjë e në rritje e mbeturinave të Hënës, dhe kërcënimi që mund të paraqesë për misionet e ardhshme
Përplasja e sotme do të thotë që Hëna tani ka afërsisht 3,000 objekte të krijuara nga njeriu, që peshojnë rreth 190 ton së bashku.
Këto janë grumbulluar që kur Luna 2 e Bashkimit Sovjetik u bë anija e parë kozmike që arriti sipërfaqen hënore në shtator 1959.
Numri i NASA-s rendit 796 objekte vetëm nga programi i saj i Hënës, kryesisht të lëna pas nga gjashtë misionet Apollo; shifra më e gjerë prej 3,000 del kur shtohen edhe pajisjet e çdo kombi dhe kompanie tjetër, nga anijet zbarkuese sovjetike dhe kineze deri te fazat e raketave të rrëzuara si ato të sotmet.
Ndryshe nga ndotja në Tokë, këto mbeturina nuk përbëjnë kërcënim për një ekosistem, pasi Hëna nuk ka atmosferë ose biosferë për të dëmtuar.
Por shkencëtarët janë të shqetësuar për disa gjëra të tjera.
Njëra është mbrojtja e vendeve historike, siç janë zonat e uljes Apollo, nga shqetësimi ose dëmtimi ndërsa mbërrijnë më shumë misione.
Tjetra është ruajtja e zonave të vlerësuara pikërisht sepse janë të paprekura, pasi toka hënore e paprekur mban miliarda vjet histori gjeologjike që shkencëtarët duan të studiojnë para se të shpërndahet nga mbeturinat.
Shqetësimi më urgjent, i ngritur nga NASA dhe SpaceX këtë javë, është rreziku i përplasjes për misionet e ardhshme, pasi uljet dhe trafiku orbital rreth Hënës do të rriten ndjeshëm gjatë dekadës së ardhshme.
“Shpërblimi i madh” nga rrëzimi i raketës SpaceX në Hënë do të vijë rreth një jave, sipas një astronomi.
Dr. Matt Bothwell, astronom në Universitetin e Kembrixhit, i thotë BBC Breakfast se kjo është koha kur një satelit orbital hënor do të kalojë pranë vendit të përplasjes dhe shkencëtarët do të jenë në gjendje të krijojnë fotografi para dhe pas kraterit.
Bothwell shton se përplasja është një “eksperiment i vogël dhe i këndshëm në Hënë”, por paralajmëron se hapësira po bëhet gjithnjë e më e mbushur me mbeturina hapësinore – objekte të krijuara nga njeriu në orbitë rreth Tokës.
“Mund të jetë e mundur që brenda pak dekadash të jetë e vështirë të kalosh orbitën e Tokës sepse hapësira është kaq e mbushur. Quhen mbeturina hapësinore dhe ne duhet të shqetësohemi absolutisht për këtë”, thotë ai.
Fraksion.com
