Kanadaja zgjedh TKMS gjerman për të ndërtuar flotë të re nëndetësesh
Kanadaja ka zgjedhur Thyssenkrupp Marine Systems të Gjermanisë për të ndërtuar flotën e saj të re multi-miliardë dollarëshe të nëndetëseve, tha të hënën Kryeministri Mark Carney, ndërsa qeveria e tij punon për të thelluar lidhjet e mbrojtjes me aleatët evropianë të NATO-s.
Carney bëri njoftimin përpara se të nisej për në një samit të NATO-s në Turqi, ku anëtarët e aleancës prej 32 vendesh po kërkojnë t’i tregojnë Presidentit të SHBA-së Donald Trump se po përmbushin një premtim për shpenzimet e mbrojtjes.
Nëndetëset e vjetra të klasit Victoria të Kanadasë, të ndërtuara në Britani, do të çmontohen zyrtarisht brenda 10 viteve të ardhshme.
Ottawa në vitin 2024 nisi një proces për të blerë 12 nëndetëse të reja dhe gushtin e kaluar emëroi dy finalistë për kontratën: TKMS dhe Hanwha Ocean Co. të Koresë së Jugut.
Duke folur në qytetin bregdetar të Atlantikut, Halifax, përpara se të fluturonte për në takimin e NATO-s, Carney tha se TKMS e kishte lënë pas firmën e Koresë së Jugut.
“Ky ishte një vendim i vështirë dhe i ngushtë midis dy furnizuesve shumë të kualifikuar”, tha Carney, duke njoftuar se TKMS ishte zgjedhur si “furnizuesi i preferuar”.
Ai tha se Ottawa tani do të hynte në negociata ekskluzive me TKMS për prokurimin e deri në 12 nëndetëseve, diskutime që mund të zgjasin afërsisht 18 muaj.
Nëse këto bisedime dështojnë – një rezultat që Carney e tha se ishte i pamundur – Kanadaja ende ka të drejtë t’i drejtohet përsëri Hanwha-s.
Carney nuk pranoi të diskutonte shifrat e dollarëve, duke përmendur konfidencialitetin e negociatave, por tha se marrëveshja do të sjellë “dhjetëra miliarda dollarë” në ekonominë kanadeze.
Faktori NATO ‘Vendimtar Përfundimtar’
Pala e Koresë së Jugut shtyu fort për kontratën, duke ofruar një sërë stimujsh, duke përfshirë partneritete fitimprurëse me firmat kanadeze, duke filluar nga prodhuesit e çelikut deri te kompanitë e automobilave.
Por Wesley Wark, një ekspert kanadez i politikave të mbrojtjes në Qendrën për Inovacionin e Qeverisjes Ndërkombëtare, i tha AFP-së se TKMS ka të ngjarë të ketë pasur gjithmonë “dorën e sipërme” për shkak të dëshirës së Carney-t për t’u partnerizuar me një aleat evropian të NATO-s.
“Mendoj se elementi i NATO-s ishte në fund të fundit vendimtari,” i tha Wark AFP-së.
Duke reaguar ndaj njoftimit, kancelari gjerman Friedrich Merz e quajti atë një “sinjal të fortë në mbështetje të bashkëpunimit transatlantik dhe evropian në industrinë e mbrojtjes”.
Mbledhja e kësaj jave e NATO-s vjen një vit pasi anëtarët e aleancës u zotuan të rrisin shpenzimet e lidhura me sigurinë në pesë përqind të PBB-së deri në vitin 2035 nën presionin e Trump.
Carney ka avancuar rritjet historike të shpenzimeve ushtarake që nga marrja e detyrës vitin e kaluar, ndërsa paralajmëroi se Kanadaja duhet të zvogëlojë varësinë e saj të sigurisë nga Shtetet e Bashkuara.
Përmirësimi i lidhjeve me aleatët e NATO-s në Evropë ka qenë një përparësi, dhe nën drejtimin e Carney, Kanadaja u bë anëtari i parë jo-BE që iu bashkua skemës evropiane të prokurimit të mbrojtjes.
Kanadaja po zbaton një “kthesë” drejt sigurisë transatlantike dhe evropiane, tha Wark, duke e bërë ofertën gjermane veçanërisht tërheqëse.
Në njoftimin e tij, Carney vuri në dukje se TKMS “ofron nëndetëse për mbi një të tretën e Aleancës së NATO-s”.
Por refuzimi i Koresë së Jugut do të ketë një kosto, shtoi Wark, duke vënë në dukje se Carney ka të ngjarë të ketë një “moment të vështirë diplomatik” në Turqi këtë javë, me Presidentin e Koresë së Jugut Lee Jae Myung që pritet në takimin e NATO-s.
“Është një vendim i vështirë sepse për Kanadanë, ne gjithashtu kemi angazhime Indo-Paqësore”, tha Wark.
“Ne e shohim Korenë e Jugut si një partner kyç.”
Fraksion.com
