Revolucioni në industrinë e mbrojtjes, Evropa në revansh

Nga Mimoza Golikja

Sekretari i Përgjithshëm theksoi gjithashtu se si Kanadaja dhe aleatët evropianë po bëjnë hapa përpara. “Evropianët dhe kanadezët po shpenzojnë pothuajse 20% më shumë” në mbrojtje në vitin 2025 sesa kishin shpenzuar një vit më parë.

Në Zyrën Ovale, Rutte paraqiti grafikë që tregojnë mbi një trilion dollarë amerikanë në shpenzime shtesë thelbësore kumulative të mbrojtjes nga aleatët evropianë dhe Kanadaja që nga viti 2016. Ai gjithashtu tregoi se si industria evropiane e mbrojtjes mbështeti mbi 83.000 vende pune në SHBA.

Marrëveshjet e armëve, dhjetëra miliarda në samitin e Ankarasë 

Aleatët do të zbulojnë dhjetëra miliarda dollarë në kontrata të reja të lidhura me mbrojtjen në samitin e ardhshëm të Aleancës në Ankara, ku udhëheqësit pritet gjithashtu të riafirmojnë mbështetjen për Ukrainën.

Duke folur në Këshillin Atlantik, shefi i NATO-s e përshkroi samitin e 7-8 korrikut në Turqi si një provë nëse aleatët mund t’i shndërrojnë shpenzimet më të larta të mbrojtjes në prodhim të vërtetë ushtarak, duke mbajtur në agjendë mbështetjen afatgjatë për Kievin.

“Dhjetëra miliarda” dollarë në kontrata të reja të lidhura me mbrojtjen do të njoftohen në samit, deklaroi Rutte. “Në Ankara do të tregojmë se po përmbushim angazhimet që bëmë në Hagë vitin e kaluar, transformim në investimet në mbrojtje, revolucion në industrinë e mbrojtjes, afirmim i mbështetjes sonë të qëndrueshme për Ukrainën.”

Komentet vijnë ndërsa Kievi u bën presion aleatëve për më shumë sisteme mbrojtëse ajrore, interceptorë dhe aftësi me rreze të gjatë veprimi pas sulmeve të përsëritura ruse me raketa dhe dronë në qytetet ukrainase, infrastrukturën energjetike dhe vendet civile.

Rutte ka argumentuar vazhdimisht se siguria e Ukrainës është e pandashme nga siguria e Evropës, duke paralajmëruar se “një fitore ruse do të përbënte një kërcënim të drejtpërdrejtë për krahun lindor të Aleancës.”.

Zyrtarët e NATO-s e kanë cilësuar samitin e Ankarasë si një moment kyç për shndërrimin e shpenzimeve më të larta të mbrojtjes në prodhim të vërtetë industrial. Edhe në takimin e  ministrave të mbrojtjes të NATO-s në fillim të këtij muaji, Rutte u tha aleatëve se kishin bërë “përparim të mirë” në rritjen e investimeve në forcat dhe aftësitë e nevojshme për të mbrojtur territorin e Aleancës.

Ai gjithashtu u ka kërkuar aleatëve të shpenzojnë më shumë dhe të shpenzojnë më mirë, duke argumentuar se “prodhimi i mbrojtjes duhet të mbajë ritmin me shkallën e kërcënimit që paraqet Rusia.” Kjo është një fazë e re për Aleancën e formësuar nga lufta e Rusisë kundër Ukrainës, intensifikimi i kërcënimeve globale dhe një shtytje urgjente për të kthyer shpenzimet e mbrojtjes në prodhim të vërtetë industrial.

Në të njëjtë kohë shënon edhe një evolucion të thellë për NATO-n, duke e zhvendosur atë nga një aleancë kryesisht politike dhe e fokusuar në parandalimin drejt një blloku, ushtarak të mobilizuar industrialisht.

“Është thelbësore që kjo epokë e re kërkon që aleatët evropianë të marrin përsipër përgjegjësi më të madhe për mbrojtjen konvencionale duke ndërtuar kapacitetin për të prodhuar armë, municione dhe sisteme të mbrojtjes ajrore me ritmin e kërkuar nga realiteti i ri i sigurisë së Evropës”.

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, konfirmoi se Rusia dhe Shtetet e Bashkuara nuk arritën asnjë marrëveshje për t’i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë gjatë Samitit të Alaskës në gusht 2025. Rubio deklaroi këtë 25 qershor,  se kishte vetëm një “propozim” në Anchorage, por se palët nuk arritën një marrëveshje gjatë Samitit. Rubio vuri në dukje se propozimi rus përfshinte kontrollin rus të Donbasit midis kërkesave të tjera. Vetë Rubio ishte pjesë e delegacionit diplomatik amerikan në Anchorage dhe mori pjesë në takimin e nivelit të lartë midis Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, dhe Presidentit rus, Vladimir Putin. Putin pretendoi më 23 qershor se Rusia do të negociojë vetëm në bazë të marrëveshjeve të supozuara nga Samiti i Alaskës me Shtetet e Bashkuara, të cilat Rubio i hodhi poshtë si ekzistencë.

Zyrtarët rusë përdorin rregullisht “marrëveshjet e Anchorage” të supozuara për të çuar përpara narrativat rreth gatishmërisë së Rusisë për të negociuar, pavarësisht mungesës së deklaratave publike pas samitit.

Por narrativa ruse e “luftës njohëse” që synonte të paraqiste vijat e frontit të Ukrainës si “në shembje”, duket se deri më tani nuk ka arritur të bindë partnerët e Ukrainës “të kapitullojnë para kërkesave të Rusisë”.  Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, dhe Zëvendës Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Jeremy Levin, deklaruan më 24 dhe 25 qershor se Ukraina aktualisht ka avantazhin në fushën e betejës, duke demonstruar se “Rusia dështoi të bindte Shtetet e Bashkuara se vijat e frontit ukrainas po shemben”. Levin theksoi më 24 qershor se sulmet ukrainase me rreze të gjatë veprimi kundër infrastrukturës ruse të naftës po rrisin koston e luftës për Rusinë dhe po e detyrojnë Rusinë të largojë burimet nga vijat e frontit.

Zyrtarët e Kremlinit bëjnë rregullisht “pretendime, ekzaltojnë përparimet taktike ruse, dhe paraqesin prova të rreme si pjesë e një përpjekjeje më të gjerë lufte njohëse që përpiqet të portretizojë vijat e frontit ukrainas si në shembje, një fushatë e koordinuar për të ushtruar presion mbi Ukrainën dhe partnerët e saj që të kapitullojnë para kërkesave të Rusisë në negociata”, vëren Instituti i Studime të Luftës në Uashinton. Fushatat e suksesshme ukrainase të sulmeve me rreze të gjatë veprimi dhe rreze të mesme veprimi kundër aseteve ushtarake ruse dhe infrastrukturës energjetike në Ukrainën dhe Rusinë e pushtuar, së bashku me përparimet taktike ukrainase në disa drejtime në dimrin dhe pranverën e vitit 2026, po çmontojnë narrativën e rreme ruse për portretizimin e fitores ruse si të pashmangshme.

“Mbrojtja ajrore ruse rrëzoi 660 dronë ukrainas gjatë natës”, tha Ministria e Mbrojtjes mëngjesin e të premtes, më 26 qershor 2026, një nga shifrat më të larta që nga fillimi i konfliktit.

“Dronët u shkatërruan në më shumë se një duzinë rajonesh, duke përfshirë kryeqytetin rus dhe Gadishullin e aneksuar të Krimesë, Detin e Zi dhe Detin e Azov”, tha ministria në platformën shtetërore Max të Rusisë. Kryebashkiaku i Moskës Sergei Sobyanin tha se të paktën 47 dronë që po shkonin drejt kryeqytetit u kapën.

“Specialistët e shërbimeve të emergjencës po punojnë aty ku ranë mbeturinat”, tha Sobyanin në Telegram, pa raportuar ndonjë viktimë ose dëm. Një sulm “masiv” me dron goditi gjithashtu rajonin Tula, rreth 180 km (112 milje) në jug të Moskës, tha guvernatori i rajonit.

Ukraina ka rritur fushatën e saj të sulmeve me dron me rreze të gjatë veprimi kundër Rusisë në muajt e fundit, duke synuar veçanërisht infrastrukturën energjetike, me qëllim privimin e Kremlinit nga një burim jetësor të ardhurash për të financuar përpjekjet e tij të luftës, tani në vitin e saj të pestë. Një sulm tjetër ukrainas shkaktoi zjarr javën e kaluar në një rafineri në juglindje të Moskës.

Inflacioni rus dhe rritja e çmimeve të benzinës depërton  sektorët e tjerë

Fushata e vazhdueshme e sulmeve e Ukrainës kundër rafinerive ruse po përkeqëson presionet më të gjera të  inflacionit rus dhe po ndërlikon përpjekjet e Kremlinit për të kryer politikë monetare ekspansioniste. Bloomberg raportoi më 24 qershor, duke cituar Shërbimin Federal të Statistikave Ruse, se çmimet e benzinës ruse u rritën me tre përqind në 0.95 dollarë amerikanë për litër midis 16 dhe 22 qershorit, rritja më e madhe javore në të paktën 20 vjet. Bloomberg raportoi se sulmet ukrainase kundër fabrikave më të mëdha të karburantit në Rusi i kanë shtyrë rusët në panik, të blejnë   karburant, duke shkaktuar mungesa dhe rritje të çmimeve. Një burim i njohur me të dhënat i tha Bloomberg se prodhimi rus i benzinës ka rënë me 15 përqind që nga qershori 2025 dhe nëntë përqind që nga maji 2026, me shumë mundësi për shkak të sulmeve të intensifikuara ukrainase kundër infrastrukturës ruse të naftës. Media ruse e opozitës Verstka raportoi më 25 qershor se mungesat e përhapura të karburantit po prekin të gjitha subjektet federale ruse përveç disa rajoneve si Ingushetisë, Çeçenisë, Kalmykisë, Chukotkës dhe Okrugut Autonom të Nenets, megjithëse çmimet janë rritur në të gjithë vendin. Bloomberg raportoi se efekti i inflacionit i rritjes së çmimeve të benzinës po depërton në sektorë të tjerë për shkak të rritjes së kostove të prodhimit dhe transportit. Bloomberg raportoi se të dhënat e Ministrisë së Ekonomisë ruse tregojnë se inflacioni total vjetor u rrit nga 5.3 në 5.8 përqind në qershor 2026. Presionet e inflacionit në të gjithë ekonominë mund të prishin uljet e vazhdueshme të normës bazë të interesit nga Banka Qendrore Ruse.

Banka Qendrore Ruse e ka ulur normën e saj bazë të interesit nëntë herë që nga qershori 2025 nga 21 përqind në 14.25 përqind, ndërsa Rusia është përpjekur të rrisë kapitalin në dispozicion të bazës industriale të mbrojtjes ruse (DIB) dhe të ruajë fasadën e stabilitetit ekonomik të brendshëm. Guvernatorja e Bankës Qendrore Ruse Elvira Nabiullina tha më 19 qershor se rritja e çmimeve të brendshme të benzinës ka ndikuar në normën e inflacionit të qershorit dhe mund të rrisë pritjet për inflacionin, duke nënkuptuar se Banka Qendrore “mund të duhet të ndryshojë llogaritjet e saj në lidhje me normën bazë të interesit nëse sulmet e Ukrainës kundër infrastrukturës energjetike ruse dhe inflacioni vazhdojnë”.

Kremlini ka ushtruar presion të konsiderueshëm mbi Bankën Qendrore Ruse dhe ka gërryer pavarësinë e saj për të ulur normën bazë të interesit, ndërsa përpiqet të vazhdojë të zgjerojë disponueshmërinë e kapitalit për industrinë e mbrojtjes pavarësisht politikave fiskale ekspansioniste dhe mungesave të benzinës që përkeqësojnë inflacionin rus, vlerëson ISV.  “Efektet ekonomike të mungesës së benzinës në Rusi mund të zgjasin edhe më shumë se mungesat fizike të benzinës.”. Mungesat e benzinës ruse filluan në maj 2026 dhe tashmë janë përhapur në shumicën e rajoneve ruse dhe kanë shkaktuar rritjen e inflacionit brenda pak javësh. Forcat ukrainase nëse vazhdojnë të intensifikojnë fushatën e tyre të sulmeve kundër infrastrukturës së naftës ruse, do të përkeqësojnë mungesat dhe do të rrisin presionin inflacionist në të gjithë Rusinë. “Presionet e zgjeruara inflacioniste për shkak të krizës së furnizimit me benzinë ruse mund të rrisin rezistencën e Bankës Qendrore ndaj uljes së normës bazë të interesit, duke e komplikuar shtytjen e Kremlinit për politika monetare ekspansioniste dhe duke krijuar tensione administrative.”.

Formacione të reja ushtarake ruse, por vetëm  në letër 

Komanda Ushtarake ruse vazhdon të gjenerojë formacione të reja, në letër, por mbetet e paqartë se si, ose, nëse Rusia do të jetë në gjendje t’i pajisë këto formacione.

Komandanti i Përgjithshëm i Ukrainës, gjenerali Oleksandr Syrskyi, tha më 25 qershor se komanda ushtarake ruse ka “përshtatur planet e saj” dhe tani synon të formojë një numër divizionesh të reja dhe pesë brigada të reja në vitin 2026. “Nuk është e qartë nëse Syrskyi po i referohet një divizioni shtesë dhe pesë brigadave të reja apo nëse po vëren zhvillimin e vazhdueshëm të formacioneve që komanda ushtarake ruse njoftoi në vitin 2022 si pjesë e reformave më të gjera ushtarake”, thonë analistët e luftës.

Ish-ministri rus i Mbrojtjes, Sergei Shoigu, njoftoi në dhjetor 2022 se komanda ushtarake ruse kishte ndërmend të formonte 17 divizione të reja manovrimi, duke përfshirë zgjerimin e pesë brigadave ekzistuese të këmbësorisë detare në pesë divizione dhe më vonë njoftoi se Rusia kishte ndërmend t’i ngrinte këto formacione të reja midis viteve 2023 dhe 2026. Komanda ushtarake ruse gjithashtu rivendosi distriktet ushtarake të Moskës dhe Leningradit nga ish-Distrikti Ushtarak Perëndimor si pjesë e këtyre reformave. Ajo ka formuar dhe vendosur të paktën 10 divizione të reja ruse për të luftuar që nga dhjetori 2022, megjithëse asnjë nga këto formacione nominalisht të reja nuk po vepron në nivelin e tyre doktrinar. “Ka formuar Divizionin e 104-të Ajror; transformoi brigadat ekzistuese më parë në divizionet e 27-të, 68-të, 69-të dhe 71-të të pushkëve të motorizuara; transformoi dy brigada ekzistuese të këmbësorisë detare në divizionet e 55-të dhe 120-të të këmbësorisë detare; dhe formoi divizionet e 67-të, 70-të dhe 72-të të pushkëve të motorizuara që nga dhjetori 2022.”.

Por vëzhguesi ushtarak ukrainas Kostyantyn Mashovets raportoi në fillim të vitit 2026 se komanda ushtarake ruse kishte formuar vetëm katër divizione të reja nga 17 divizionet e planifikuara të manovrimit dhe deri në nëntë brigada, të cilat Rusia kishte planifikuar të formonte në vitin 2025. Gjithashtu thuhet se “planifikon të riorganizojë Brigadën e saj të 810-të të Këmbësorisë Detare të Veçantë në një divizion këmbësorie detare, i cili do të ishte divizioni i njëmbëdhjetë i ri i manovrimit që Rusia ka formuar që nga viti 2022”.

Komanda ushtarake ruse po krijon formacione të reja por “ vetëm në letër”, pasi taktikat e rënda të këmbësorisë ruse dhe kufizimet ekonomike dhe të rekrutimit, janë një pengesë e madhe  për të, që të zbatojë në mënyrë efektive këto reforma dhe të pajisë plotësisht formacionet e reja me personel.

Fraksion.com