Ish-zyrtari i lartë amerikan: Bisedimet bërthamore do të jenë “gjëja kyçe” në të ardhmen

Tani që SHBA-të dhe Irani kanë arritur një marrëveshje kornizë që synon t’i japë fund luftës, negociatorët do të duhet të përcaktojnë të ardhmen e programit bërthamor të Teheranit.

Darin Selnick, ish-zëvendësshefi i stafit të Sekretarit të Mbrojtjes të SHBA-së Pete Hegseth, i ka thënë programit Today të BBC Radio 4 se negociatat mbi programin e pasurimit të uraniumit të Iranit do të jenë “gjëja kyçe” në të ardhmen.

Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Gharibabadi, ka thënë se shpreson që kuadri do të pasohet nga një periudhë negociuese 60-ditore, gjatë së cilës do të diskutohen rezolutat mbi programin bërthamor të Teheranit.

Por Selnick thotë se “shqetësimi më i madh” i SHBA-së është tani se Irani nuk do të negociojë “seriozisht” se si të “heqë qafe programin bërthamor”, duke shtuar se kjo nuk “do të jetë e pranueshme” për Uashingtonin.

“Nëse presidenti mendon se po e bëjnë këtë… ka të ngjarë të fillojë përsëri operacionet ushtarake”, shton ai.

Një vështrim mbi rezervat bërthamore të Iranit, një pjesë kyçe e negociatave për t’i dhënë fund luftës

Çfarë ndodh me rezervat e uraniumit të pasuruar të Iranit, duke përfshirë 970 paundët që ai ka përqendruar shumë në gradën pothuajse të armëve, ka qenë një nga pikat kryesore të ngërçit në javët e negociatave se si të përfundojë konflikti.

Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka këmbëngulur që Irani duhet të dorëzojë atë që ai e quan “pluhuri i tij bërthamor”. Zyrtarët iranianë kanë thënë vazhdimisht se vendi ka të drejtë për një program bërthamor pa armë.

Por çfarë përmban rezerva e Iranit dhe çfarë do të thotë kjo për aftësinë e Iranit për të ndërtuar një armë bërthamore?

Me pajisjet e duhura, uraniumi shumë i pasuruar që ka Irani mund të arrijë pastërtinë e duhur për armë brenda javësh ose edhe ditësh, sipas ekspertëve bërthamorë. Dhe është e mjaftueshme për 10 armë bërthamore, thonë inspektorët ndërkombëtarë.

Sulmet e qershorit 2025 ndaj objekteve bërthamore të Iranit, të cilat Pentagoni i quajti Operacioni Çekiri i Mesnatës, u vlerësuan nga inteligjenca amerikane se kishin varrosur pjesën më të madhe të rezervave të uraniumit shumë të pasuruar të Iranit në Isfahan, por nuk i shkatërruan ato, pavarësisht deklaratave të administratës Trump se programi bërthamor i Iranit ishte “zhdukur”.

Nuk është e qartë nëse Irani aktualisht ka aftësinë për ta kthyer gazin e tij prej 60% të uraniumit në metal, siç nevojitet për të prodhuar një kokë bërthamore, por para sulmeve të vitit 2025 ai kishte llojet e duhura të objekteve, tha Eric Brewer, një ekspert i materialeve bërthamore për organizatën jofitimprurëse Nuclear Threat Initiative. Brewer më parë mbikëqyri kundërpërhapjen në Këshillin e Sigurisë Kombëtare gjatë administratës së parë të Trump dhe drejtoi analizën e inteligjencës së Iranit për Agjencinë e Inteligjencës së Mbrojtjes.

Lexoni më shumë rreth rezervave bërthamore të Iranit në artikullin tonë të plotë këtu.

Fraksion.com