E djathta ekstreme humbet ngushtë në zgjedhjet e Saksonisë

Vendasit janë thellësisht të lidhur me rajonin e tyre dhe i mbajnë gjallë traditat në këtë ish-zonë minierash – nga bandat me instrumentë frymorë dhe arrëthyesit te piramidat e famshme të Krishtlindjeve, njerëzit e Maleve Erzgebirge krenohen me zakonet e tyre. Megjithatë, fakti që një kandidat nga një parti qartësisht e ekstremit të djathtë vetëm për pak nuk arriti të bëhej kryetar bashkie i Aue-Bad Schlemas ka lënë gjurmë.

“Kur ecën nëpër qytet sot, sheh njerëz që festojnë. Por kjo jep një përshtypje të gabuar të komunitetit vendas”, shpjegon Jürgen Freitag në një intervistë me DW një ditë pas zgjedhjeve. Freitag është redaktor për ‘Freie Presse’, një gazetë rajonale në Erzgebirge. “Pamjet janë mashtruese. Unë e perceptoj atmosferën në qytet si të ndarë.”

Në të vërtetë, Stefan Hartung – një politikan i ekstremit të djathtë – iu afrua shumë zgjedhjes si kryetar bashkie. Politikani nga partia “Freie Sachsen” (Saksonia e Lirë) siguroi rreth 47% të votave në zgjedhjet e balotazhit më 7 qershor 2026, duke humbur ngushtë ndaj fituesit, Marcus Hoffmann-it të Kristjandemokratëve (CDU), i cili mori 53% të votave.

Stefan Hartung është vendas në Bad Schlema dhe ka qenë aktiv në politikën lokale për shumë vite. Ai më parë ishte anëtar i NPD-së, një parti që Gjykata Kushtetuese Federale e ka përshkruar si të afërt me nazizmin.

Ai shërben si nënkryetar i partisë Freie Sachsen. Në Gjermani, ajo konsiderohet edhe më radikale se AfD , e cila gjithashtu ka një bazë të fortë në Saksoni. Agjencia e inteligjencës vendase e Saksonisë deklaron: “Freie Sachsen është një grup neonazist i organizuar si parti politike.”

Freie Sachsen: Fushatë urrejtjeje kundër migrantëve

Fushatat e saj kundër migrantëve në Gjermani janë veçanërisht radikale: partia nxit urrejtje kundër refugjatëve dhe emigrantëve, i mban ata kolektivisht përgjegjës për dhunën në vend dhe kërkon dëbime masive.

Partia ende nuk ka arritur ndonjë sukses të dukshëm. Në zgjedhjet e fundit rajonale në Saksoni, ajo siguroi pak më shumë se 2% të votave. Edhe në zgjedhjet komunale të vitit 2024, partia në përgjithësi mbeti nën pragun prej 5%.

Duke u kualifikuar për balotazhin e zgjedhjeve për kryetar bashkie të Aue-Bad Schlema, partia tani po bën bujë në të gjithë Gjermaninë. Ajo bëri shumë përpjekje për këtë.

“Ishte më keq se në zgjedhjet federale”, thotë Felix Sell në një intervistë me DW. Ai mbështet kohezionin social në Aue-Bad Schlema dhe punon në nivel lokal për një qendër kompetence për ndërtimin e komunitetit. “Pati një fushatë masive për Stefan Hartung-un”, raporton ai – një fushatë që i bëri përshtypje qartë shumë njerëzve. “Na frikësoi.”

Kryebashkiaku i ri: “Jo një politikan tipik karriere”

Nga njëra anë, Felix Sell është i lehtësuar që Marcus Hoffmann, një demokrat i CDU-së, fitoi zgjedhjet – jo vetëm sepse ai nuk është një “politikan tipik karriere”. Të gjitha shpresat tani mbështeten tek ai: “Ne duhet të qëndrojmë së bashku dhe të gjithë duhet të bëjnë pjesën e tyre.”

Por nga ana tjetër, mbetet shqetësimi për demokracinë në vend – konkretisht fakti që banorët e qytetit të tij gjithnjë e më shumë nuk interesohen për kë votojnë, edhe nëse kandidati është një ekstremist i krahut të djathtë, shpjegon Sell. “Qytetarët janë jashtëzakonisht të zhgënjyer me politikën.”

Jürgen Freitag, një gazetar nga Aue-Bad Schlema, vëren të njëjtën tendencë. Ai e sheh këtë rezultat zgjedhor si pjesë të një modeli kombëtar: ekstremistët e krahut të djathtë po fitojnë terren në të gjithë Gjermaninë, jo vetëm në Aue-Bad Schlema. “Nuk mund t’i etiketosh të gjithë votuesit e Hartung-ut si ekstremistë të krahut të djathtë, por as nuk duhet ta minimizojmë rëndësinë e këtij votimi”, paralajmëron Freitag.

Partia “Freie Sachsen” (Saksonët e Lirë) mund të përfitojë nga rrjetet e mirënjohura të ekstremit të djathtë në Erzgebirge dhe në qytetin e tij.

Erzgebirge: Një rajon me një histori aktiviteti të ekstremit të djathtë

Në këtë rajon, nuk janë vetëm arrëthyesit dhe muzika me instrumenta fryme që kanë një traditë të gjatë; të tilla janë edhe lëvizjet antidemokratike dhe ekstremizmi i krahut të djathtë. Që në vitet 1990, në Erzgebirge u formuan grupet neonaziste dhe “Qytetarët e Rajhut” (*Reichsbürger*) antidemokratikë. Grupi terrorist vrastar “Nëntoka nacionalsocialiste” (NSU) – përgjegjës për vrasjet e dhjetë personave në të gjithë vendin – gjeti gjithashtu terren pjellor këtu, si dhe një nga bashkëpunëtorët e tij kryesorë, André Eminger. Motivi i NSU-së: racizmi.

E megjithatë, Erzgebirge karakterizohen gjithashtu nga një shoqëri civile e gjallë. Vetëm në Aue-Bad Schlema, ka mbi 300 shoqata – në një qytet me rreth 19.000 banorë. Felix Sell, nga qendra e kompetencës së qytetit, vëren se zgjedhjet e kanë ndryshuar disi peizazhin lokal, me shoqatat që tani bashkohen – duke mbrojtur demokracinë dhe diversitetin. “Në të kaluarën, rrjeti mungonte; gjërat nuk funksiononin. Por tani diçka po formohet.”/DW