“SHBA dhe Irani shkëmbejnë kërcënime”, Trump: Teherani dëshiron marrëveshje paqeje

Presidenti Donald Trump paralajmëroi të martën se Shtetet e Bashkuara mund ta sulmojnë përsëri Iranin – një ditë pasi tha se kishte pezulluar një sulm të madh me shpresën e një marrëveshjeje paqeje – por ushtria e Teheranit kërcënoi të hapte “fronte të reja” nëse ai do të vazhdonte.

Trump u tha gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë se kishte qenë vetëm “një orë larg” nga rinisja e sulmeve të Uashingtonit ndaj Iranit para se të shtynte urdhrin, pas javësh të një armëpushimi të brishtë dhe bisedimeve për t’i dhënë fund luftës, e cila filloi më 28 shkurt.

“E dini si është të negociosh me një vend ku po i mund keq. Ata vijnë në tryezë, po luten të bëjnë një marrëveshje,” tha ai.

“Shpresoj se nuk do të na duhet të bëjmë luftën, por mund të na duhet t’u japim një goditje tjetër të madhe. Nuk jam i sigurt ende.”

Irani, si dhe shumë vëzhgues, e kundërshtojnë qëndrimin e Trump mbi dinamikën e pushtetit dhe vënë në dukje se Teherani ka qenë në gjendje të ushtrojë ndikim përmes kontrollit mbi Ngushticën jetike të Hormuzit, duke rritur çmimet globale të naftës.

Zëdhënësi i ushtrisë së Iranit, Mohammad Akraminia, paralajmëroi se Republika Islamike do të “hapë fronte të reja kundër” Shteteve të Bashkuara nëse ajo do të rifillonte sulmet e saj.

Ai shtoi se ushtria e Iranit e kishte përdorur armëpushimin si një mundësi “për të forcuar aftësitë e saj luftarake”.

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, tha të mërkurën në mëngjes se forcat iraniane janë konfirmuar të jenë të parat që rrëzuan një avion luftarak amerikan F-35, duke cituar një raport të Kongresit Amerikan mbi humbjet luftarake të avionëve.

“Me mësimet e nxjerra dhe njohuritë që fituam, kthimi në luftë do të sjellë shumë më tepër surpriza”, shkroi Araghchi në X.

Trump ofroi një afat prej disa ditësh për rifillimin e sulmeve nëse nuk arrihet një marrëveshje.

“Po them dy ose tre ditë, ndoshta të premten, të shtunën, të dielën, diçka, ndoshta në fillim të javës tjetër, një periudhë e kufizuar kohore”, tha ai.

Trump tha të hënën se udhëheqësit arabë të Gjirit i kishin kërkuar të ndalonte një sulm në orën e fundit.

Zëvendëspresidenti JD Vance, i cili negocioi me Iranin në bisedimet e dështuara në Pakistan, tha gjithashtu se Shtetet e Bashkuara ishin “të gatshme”, por shprehu shpresë për një zgjidhje diplomatike.

“Po bëhet shumë përparim i mirë, por ne thjesht do të vazhdojmë të punojmë për këtë dhe përfundimisht ose do të arrijmë një marrëveshje ose jo”, u tha Vance gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë, i përshkruar si skeptik i luftës jopopullore.

Trump tashmë e kishte zgjatur armëpushimin për një kohë të pacaktuar dhe e bëri të qartë se dëshiron të dalë nga një luftë që është provuar të jetë një barrë politike, me amerikanët që paguajnë më shumë për të mbushur rezervuarët e makinave të tyre, të frustruar me luftën dhe duke pritur përpara zgjedhjet e Kongresit në nëntor.

Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, shkroi në X se komentet e Trump nënkuptonin që udhëheqësi amerikan po “e quante një ‘kërcënim’ një ‘shans për paqe’!”

Dënimi i Sulmit në Centralin Bërthamor

Që nga hyrja në fuqi e armëpushimit më 8 prill, Teherani dhe Uashingtoni kanë mbajtur vetëm raundin e vetëm të bisedimeve ku përfshihej Vance.

Shteti i Iranit i drejtuar nga klerikët është treguar i qëndrueshëm, megjithëse udhëheqësi i tij suprem u vra në ditën e parë të luftës. Ai ka bërë kërkesa të mëdha në bisedime, duke përfshirë lirimin e aseteve iraniane të ngrira jashtë vendit, heqjen e sanksioneve të gjata dhe dëmshpërblimet për luftën.

Irani gjithashtu ka rritur presionin ushtarak.

Emiratet e Bashkuara Arabe u tronditën nga një sulm me dron në centralin e tyre bërthamor Barakah javën e kaluar. Ata thanë të martën se ai kishte origjinën nga territori irakian, ku Irani mbështet grupet e akuzuara për nisjen e sulmeve ndaj vendeve të Gjirit në luftë.

Këshilli i Sigurimit i OKB-së të martën e dënoi sulmin. Rusia, e cila shpesh mbron Iranin, iu bashkua anëtarëve të tjerë.

“Sulmet që synojnë objektet bërthamore paqësore në çdo vend të botës… janë kategorikisht të papranueshme”, tha ambasadori i Rusisë në OKB, Vassily Nebenzya.

Më shumë sulme izraelite në Liban

Irani ka kërkuar gjithashtu që t’u jepet fund sulmeve të Izraelit në Liban, të cilat filluan si hakmarrje për sulmet e lëvizjes shiite Hezbollah të mbështetur nga Irani ndaj Izraelit.

Ushtria izraelite të martën nisi një seri sulmesh në të gjithë Libanin, duke vrarë 19 persona, sipas ministrisë libaneze të shëndetësisë.

Një sulm, në qytetin Deir Qanun al-Nahr në distriktin Tyre, vrau 10 persona, përfshirë tre fëmijë dhe tre gra, tha ministria.

Ushtria izraelite, nga ana tjetër, tha se ka kapur një dron të qëlluar nga Libani.

Izraeli dhe qeveria qendrore e Libanit kanë zgjatur dy herë një armëpushim të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, por Izraeli thotë se nuk zbatohet për sulmet e tij ndaj Hezbollahut.

Në një shenjë të mundshme të përparimit diplomatik, një grup i të drejtave të njeriut tha se një shtetas iranian që mban rezidencë të përhershme në SHBA u lirua nga burgu dhe u kthye në Shtetet e Bashkuara.

Shahab Dalili kishte vuajtur 10 vjet burg pas një dënimi për gjoja “bashkëpunim me një qeveri armiqësore”, tha Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut.

 

Fraksion.com