Testi i Stresit: Dështim

Shqetësimet për mbështetjen e SHBA-së nxjerrin në pah politikën e brishtë të aleatëve.

Nga Edward Lucas

Nëse shtetet në vijën e frontit nuk mund të përballojnë tendosjet dhe streset e kohës së paqes, si do t’ia dalin mbanë në një luftë? Ky është përfundimi që Kremlini do të nxjerrë nga lajmet e javës së kaluar. Vendimi – ende vetëm paraprak – për të shkurtuar një pjesë të ndihmës ushtarake amerikane për shtetet baltike nuk ka shkaktuar unitet kombëtar, por grindje politike në Lituani, për shembull. Kur e mori vesh qeveria për këtë? Pse nuk e ndaluan? Ndërkohë, Presidenti i Polonisë Karol Nawrocki shkëmbeu cicërima luftarake në Twitter me ministrin e jashtëm Radek Sikorski. Të dy burrat kishin qenë në misione rivale në Uashington, DC, duke u përpjekur të forconin mbështetjen ushtarake amerikane për vendin e tyre.

Do të ishte gabim të përqendroheshim shumë te specifikat këtu. Programi Baltik nuk është anuluar ende. Estonia, Letonia dhe Lituania po lobojnë fort në Shtëpinë e Bardhë. Edhe Kongresi do të ketë fjalën e tij. Siç theksoi ministri i mbrojtjes i Estonisë, Hanno Pevkur, në kontekstin e buxhetit të mbrojtjes prej 10 miliardë eurosh (11.7 miliardë dollarë) të vendit të tij për vitet 2026-29, financimi amerikan prej rreth 70 milionë dollarësh vështirë se është vendimtar. Prania ushtarake amerikane në rajon ka shumë më tepër rëndësi (megjithëse shkurtimet po afrohen edhe atje).

Këto lëvizje “nuk janë personale”, thotë një vendimmarrës i lartë në rajon. Ato pasqyrojnë dinamikën e politikës amerikane. Elbridge Colby, zyrtari i lartë përgjegjës i Pentagonit, dëshiron të sinjalizojë se rajoni Indo-Paqësor ka më shumë rëndësi se Evropa dhe se aleatët evropianë duhet të bëjnë më shumë për mbrojtjen e tyre. Të dyja politikat janë paralajmëruar mirë dhe nuk duhet të jenë surprizë. Ato nuk sinjalizojnë pakënaqësi specifike me vendet që, në çdo masë, janë aleatë model të SHBA-së.

Megjithatë, edhe në terma simbolikë, e gjithë kjo ka shumë rëndësi. Lëvizjet e diskutuara tregojnë mungesë fokusi dhe mungesë vendosmërie. Këto para nuk ishin bamirësi: u shpenzuan për armë amerikane. U votuan nga Kongresi, duke reflektuar atë që dikur ishte një konsensus dypartiak mbi sigurinë transatlantike. Kjo tani duket e brishtë. Nëse SHBA-të nuk mund të ruajnë mbështetje modeste për shtetet baltike as për disa vite, sa seriozisht mund t’i marrë Ukraina premtimet për mbështetje të vazhdueshme të SHBA-së për përpjekjet ushtarake aleate për të mbrojtur vendin pas një armëpushimi të mundshëm?

Megjithatë, problemi i vërtetë nuk është në Shtetet e Bashkuara. Është në Evropë. Vendimmarrësit në Bruksel, Berlin, Paris dhe gjetkë shijuan pushimet e tyre verore. Ata duhet të kishin punuar shumë. Strategjia e tyre është shkatërruar. Përpjekja për të bindur Presidentin Trump të ushtrojë presion mbi Vladimir Putin nuk ka funksionuar. Afatet kanë ardhur dhe kanë ikur, mes retorikës së paqartë dhe shpërthimeve të ekuivalencës morale. As Putin nuk është aspak i dekurajuar nga premtimet evropiane për më shumë mbështetje për Ukrainën dhe kërcënimet për më shumë sanksione. Makinerisë së luftës së Rusisë nuk po i mbarojnë paratë ose njerëzit; në të vërtetë, një ofensivë e re duket se po afrohet në Ukrainë.

Evropa duhet të jetë në gjendje të përballojë këtë. Tetë vendet nordike-baltike plus vetëm Polonia kanë një PBB më të madhe se Rusia. Nëse do të donin, mund të mbushnin çdo boshllëk financiar të lënë nga SHBA-të dhe të blinin çfarëdo arme amerikane që u nevojitet. Nëse shtojmë Gjermaninë dhe vendet e tjera në këtë përzierje, kampi evropian duket edhe më i madh, dhe dështimi i tij për t’u përballur me sfidën e sigurisë edhe më i mjerueshëm.

Ndarjet e Evropës, si ato midis vendeve ashtu edhe brenda tyre, janë dobësia e saj më e madhe e sigurisë kombëtare. Tundimi për Rusinë do të jetë të rrisë presionin mbi vendet më të polarizuara politikisht, me shpresën se pjesa tjetër e Evropës (e lëre më Shtetet e Bashkuara) do të jetë shumë e shpërqendruar ose e shkëputur për t’u përgjigjur. Armët më të mëdha në arsenalin e Kremlinit janë dobësitë e atyre që planifikon të sulmojë.

Fraksion.com