“Të zgjedhurit”, Trump i lë jashtë takimit të grupit të NATO-s aleatët kryesorë të SHBA-së
Administrata Trump ka përjashtuar disa aleatë kryesorë të NATO-s, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Francën dhe shtetet baltike, nga një takim i planifikuar për në tetor në Poloni, që synon të diskutojë të ardhmen e aleancës.
Takimi, i drejtuar nga Pentagoni, po organizohet nga Nënsekretari amerikan i Mbrojtjes për Politika, Elbridge Colby, dhe do të përfshijë një grup të zgjedhur vendesh të NATO-s, raportoi Politico të mërkurën, më 30 shtator, duke cituar gjashtë diplomatë të njohur me planifikimin.
Vendet e ftuara për të marrë pjesë janë Norvegjia, Suedia, Finlanda, Polonia, Gjermania dhe Holanda. Colby ka zhvilluar tashmë dy takime të ngjashme me përfaqësues të këtyre vendeve, në kuadër të një formati të njohur si “Grupi i Bergenit”.
Përjashtimi i Britanisë, Francës, si dhe i Estonisë, Letonisë e Lituanisë, ka shkaktuar paqartësi, pasi këto vende janë ndër kontribuesit më aktivë të NATO-s në fushën e mbrojtjes dhe luajnë role të rëndësishme në parandalimin e agresionit rus në Evropë.
“Ne po bëjmë gjithçka që na kërkohet,” tha për Politico një zyrtar nga njëri prej vendeve të përjashtuara. “Po përpiqemi të kuptojmë se cilat janë kriteret dhe cili është qëllimi i këtyre takimeve. Ende nuk na është dhënë shumë informacion.”
Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj kërkesës së Politico-s për koment, ndërsa Pentagoni refuzoi të komentonte.
Pentagoni krijon një grup të zgjedhur të NATO-s
Colby i përshkroi më parë pjesëmarrësit si anëtarë të NATO-s që po përmbushnin shpejt angazhimet e tyre për shpenzimet e mbrojtjes, zotëronin kapacitete të mjaftueshme ushtarake dhe ishin të gatshëm të përqendroheshin te vendimet praktike.
Një diplomat nga njëri prej vendeve pjesëmarrëse tha se “Grupi i Bergenit” nuk kishte për qëllim të minonte NATO-n. Përkundrazi, anëtarët pritet të hartojnë propozime që më vonë mund të testohen dhe të diskutohen nga e gjithë aleanca.
“Ky mund të jetë një motor transformimi” për NATO-n, tha diplomati. Danimarka mund të bëhet vendi i radhës i ftuar për t’u bashkuar pas një marrëveshjeje që i lejon SHBA-së të zgjerojë praninë e saj ushtarake në Grenlandë, sipas një personi të njohur me planifikimin.
Megjithatë, edhe disa vende të ftuara kanë vënë në pikëpyetje pse Uashingtoni zgjodhi pjesëmarrës të veçantë ndërsa përjashtoi fuqitë e mëdha ushtarake evropiane.
“Nëse ata përpiqen ta ndajnë NATO-n në të mirët dhe të këqijtë, është e rrezikshme për SHBA-në,” tha një diplomat tjetër. “Por për Evropën, kjo është ekzistenciale.”
Trump rrit presionin mbi aleatët
Nisma vjen pas kërcënimeve të përsëritura nga Presidenti Donald Trump dhe zyrtarëve të lartë të administratës për të shpërblyer atë që ata e përshkruajnë si “aleatë model”, ndërsa penalizojnë vendet që i rezistojnë përparësive të SHBA-së.
Trump ka kritikuar anëtarët e NATO-s për shpenzimet e mbrojtjes dhe refuzimin e tyre për të mbështetur luftën e SHBA-së kundër Iranit. Administrata e tij më parë shqyrtoi krijimin e asaj që zyrtarët e përshkruan si një “listë të keqe dhe të mirë” të aleatëve bazuar në pajtueshmërinë e tyre me kërkesat e Uashingtonit, raportoi Politico.
Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth ka thënë në mënyrë të ngjashme se vendet që mbështesin interesat e SHBA-së do të trajtohen si partnerë model, ndërsa ato që nuk e bëjnë këtë mund të përballen me pasoja.
Lëvizja e fundit vjen pavarësisht përpjekjeve publike të udhëheqësve të NATO-s për të demonstruar unitet në samitin e tyre të korrikut në Ankara. Më parë, aleatët premtuan 70 miliardë euro (79 miliardë dollarë) ndihmë ushtarake për Ukrainën në vitin 2026 dhe premtuan të ruanin mbështetje të krahasueshme në vitin 2027.
Samiti gjithashtu riafirmoi angazhimin e NATO-s për mbrojtje kolektive dhe objektivin e saj që anëtarët të ndajnë 5% të produktit të brendshëm bruto për shpenzimet e mbrojtjes dhe sigurisë deri në vitin 2035.
Fraksion.com
