Irani ofron rihapjen e Ngushticës së Hormuzit brenda 7 ditëve dhe rifillimin e bisedimeve bërthamore

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka propozuar rihapjen e Ngushticës së Hormuzit – e cila është jetike nga ana strategjike – dhe rifillimin e bisedimeve bërthamore me SHBA-në brenda shtatë ditëve, nëse administrata Trump pranon kushtet e tij.

Kjo ofertë e fundit vjen pak kohë pasi presidenti iranian, Masoud Pezeshkian, dha një përgjigje sfiduese ndaj kërcënimit për “asgjësim” të bërë nga presidenti Donald Trump në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së (UNGA) këtë javë, dhe gati shtatë muaj pasi SHBA-ja dhe Izraeli nisën luftën e tyre kundër Teheranit.

“Nëse plotësohen kushte të caktuara, Ngushtica e Hormuzit do të hapet pas shtatë ditësh dhe bisedimet do të rifillojnë,” u tha Araghchi gazetarëve në margjinat e UNGA-s, sipas mediave shtetërore.

“Kushtet që kemi kërkuar të plotësohen nga SHBA-ja nuk janë asgjë e re; nuk janë asgjë më shumë sesa ajo që përmbante tashmë Memorandumi i Mirëkuptimit i Islamabadit, i cili u nënshkrua nga presidenti i SHBA-së,” shtoi ai.

Memorandumi i Mirëkuptimit i Islamabadit i referohet një marrëveshjeje armëpushimi të muajit qershor midis SHBA-së dhe Iranit, e cila përfundimisht dështoi në fillim të korrikut. Administrata Trump ka deklaruar më parë se nuk do t’u rikthehet kushteve të marrëveshjes së qershorit.

Çmimet e naftës ishin pak më të ulëta të premten në mëngjes. Kontratat e së ardhmes për naftën bruto ndërkombëtare të referencës “Brent” me afat skadimi në nëntor tregtoheshin 0,4% më ulët, në 106,22 dollarë për fuçi, ndërsa kontratat për naftën amerikane “West Texas Intermediate” (WTI) me afat skadimi në nëntor shënuan rënie prej 1%, duke u tregtuar në 93,61 dollarë.

Presidenti iranian Pezeshkian deklaroi të enjten se i takon SHBA-së të vendosë nëse do t’i japë fund luftës shtatëmujore, në një kohë kur vazhdojnë sulmet me raketa në Lindjen e Mesme dhe Kina po bën përpjekje të reja për të ndërmjetësuar një zgjidhje paqësore.

“Është Amerika ajo që duhet të zgjedhë nëse dëshiron t’i japë fund kësaj apo jo,” tha Pezeshkian, duke iu përgjigjur një pyetjeje nëse lufta mund të përfundonte brenda fundit të vitit, gjatë një interviste të transmetuar në Fox News. Këto deklarata erdhën pasi rebelët Houthi lëshuan dhjetëra raketa dhe dronë drejt objektivave saudite të premten në mëngjes, sipas autoriteteve saudite, të cilat njoftuan se kishin kapur gjashtë raketa balistike.

U lëshuan alarme emergjence në Mekë, Xhedah dhe Janbu. Arabia Saudite, Turqia dhe Pakistani planifikuan një takim urgjent të shefave të tyre të shtabit për të diskutuar mënyrat e mbështetjes së mbretërisë në kuadër të Marrëveshjes së Përbashkët të Mbrojtjes së Mekës.

Pezeshkian është përpjekur ta distancojë Teheranin nga përshkallëzimi i situatës, duke deklaruar për Fox News se “Houthi-t janë përgjegjës për veprimet e tyre” dhe se Irani “nuk është në luftë me Arabinë Saudite”. Houthi-t, tha ai, “kanë çështjet e tyre”.

Myftiu i Madh i Arabisë Saudite mbajti një qëndrim krejtësisht të ndryshëm, duke u kërkuar trupave të jenë të gatshme “të japin jetën” për të luftuar Houthi-t derisa grupi të largohet nga pushteti.

Bisedimet Trump-Xi

Numri i anijeve që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit – e cila zakonisht shërben si rrugëkalim për rreth një të pestën e furnizimit global me naftë – ra në 9, një shifër shumë më e ulët se nivelet e kohës së paqes, sipas agjencisë Reuters, e cila iu referua të dhënave paraprake të gjurmimit të anijeve të publikuara të premten.

Në rrafshin diplomatik, lufta është ndërthurur me samitin SHBA-Kinë që po zhvillohet këtë javë në Uashington. Presidenti kinez Xi Jinping ndodhet për një vizitë shtetërore treditore në SHBA, ku po zhvillon takime me Presidentin Donald Trump për çështje që përfshijnë tregtinë, inteligjencën artificiale, Tajvanin dhe Iranin.

Zhai Jun, i dërguari i posaçëm i Kinës për Lindjen e Mesme, deklaroi në një aktivitet në Singapor se “situata në Lindjen e Mesme ishte një çështje kryesore në diskutimet që sapo zhvilluan liderët, dhe konsensusi që ata arritën aty do të jetë vendimtar për uljen e tensioneve në konflikt”.

Trump ka kërkuar ndihmën e Pekinit për të ushtruar presion mbi Teheranin drejt një marrëveshjeje, pasi bisedimet indirekte SHBA-Iran rifilluan në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork gjatë kësaj jave.

Fraksion.com