Startup-et baltike synojnë të pengojnë Rusinë në krahun lindor të NATO-s

Kur Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë të Ukrainës, Rapolas Markevicius po menaxhonte një fond privat kapitali në Lituani – një vend në krahun lindor të NATO-s që ka frikë se mund të jetë objektivi i radhës i Moskës.

Katër vjet e gjysmë më vonë, startup-i i tij i ri Pdkinematics ndërton sisteme udhëzimi precize që ndihmojnë dronët të godasin objektivat më saktë edhe kur sinjalet GPS janë të bllokuara, të cilat u furnizohen si Ukrainës ashtu edhe aleatëve të saj evropianë.

Ai është një nga disa themelues të startup-eve në Baltik që përpiqen të fuqizojnë aftësitë mbrojtëse të rajonit, ndërsa anëtarët lindorë të NATO-s përballen me kërcënimet e tyre hibride nga Rusia dhe aleati i saj i ngushtë Bjellorusia.

“Fillimi i luftës ishte një lloj thirrjeje për veprim për ne,” i tha Markevicius AFP-së.

Pas pushtimit të Rusisë në shkurt 2022, ai nisi një program kërkimi dhe zhvillimi për të “kuptuar se çfarë lloj teknologjish mund të ofronim në të vërtetë në frontin e betejës”, duke punuar me bashkëthemeluesin e tij nga sektori i teknologjisë hapësinore.

Ndërsa shtetet në të gjithë krahun lindor të NATO-s përballen me një sërë veprimesh armiqësore nga Moska dhe Minsku, duke filluar nga ndërhyrjet me dronë deri te sulmet kibernetike, ekspertët thonë se startup-et si i tiji po përmirësojnë qëndrueshmërinë ekonomike të rajonit dhe po ndihmojnë në pengimin e agresionit rus.

‘Zgjidhje të shkallëzueshme’

Një skenë aktive startup-esh është zhvilluar në Lituani dhe shtetet e saj balltike, Estoni dhe Letoni, në dekadat që nga tranzicioni i tyre nga ekonomitë e komanduara të kontrolluara nga sovjetikët.

Madje është shtëpia e disa kompanive që tani janë të njohura shumë larg vendeve baltike, të tilla si Vinted, Bolt dhe Skype.

Sipërmarrësit po mbushin boshllëqet e lëna nga kontraktorët tradicionalë të armëve.

Konflikti në Ukrainë ka parë një ndryshim masiv teknologjik në luftë, me dronë dhe robotë që marrin përsipër pjesën më të madhe të luftimeve.

Kjo i ka dhënë përparësi zhvillimit të shpejtë, si dhe kapacitetit për të rritur me shpejtësi prodhimin.

“Teknologjia aktuale që do të nxisë, dhe po e nxit aktualisht, tranzicionin e armëve evropiane duhet të jetë aq e shkallëzueshme sa duhet të jetë edhe teknologji e lartë”, tha Markevicius.

Dhe, shtoi ai, zakonisht janë startup-et që “krijojnë zgjidhje mjaft efikase, me kosto efektive dhe të shkallëzueshme”.

 ‘Të provuara dhe të testuara’

Shtetet baltike kanë disa nga shpenzimet më të larta të mbrojtjes në të gjithë NATO-n në terma relativë – Lituania drejton 5.3 përqind të PBB-së në mbrojtje, më shumë nga 32 anëtarët e NATO-s.

Qeveritë janë më të hapura për të punuar me kontraktorë më pak përvojë duke pasur parasysh shpejtësinë me të cilën lufta po transformohet.

Forcat e Armatosura Lituaneze ofrojnë qasje në fusha dhe hapësirë ​​ajrore çdo muaj si një terren testimi praktik për teknologjitë në zhvillim.

Lufta në Ukrainë po u jep gjithashtu kompanive reagime në kohë reale se si teknologjitë e tyre po ecin kundër ushtrisë ruse.

“Mund ta testoni produktin tuaj me Ukrainën, me ushtarë lituanezë, me çdo ushtar të NATO-s”, tha Elvinas Kukys, CEO dhe themelues i Luna Robotics, një startup që zhvillon sisteme të përparuara imazherie për dronët FPV.

Në atë mjedis, startup-et e mbrojtjes në të gjithë rajonin kanë qenë në gjendje të tërheqin investime të konsiderueshme të huaja.

“Shtetet baltike janë vërtet të provuara dhe të testuara gjatë katër viteve të fundit se si u duhej të ristrukturonin ekonomitë e tyre, të riorientoheshin dhe të investonin vërtet në aftësitë e tyre mbrojtëse”, tha Mario Bikarski, Analist i Lartë i Evropës në kompaninë e inteligjencës së riskut Verisk Maplecroft.

“Ato janë vërtet tani disa nga vendet më të përgatitura për t’i bërë ballë një game të gjerë formash të reja sulmesh”, shtoi ai.

 ‘Një normalitet i ri’

Një sektor startup-esh mbrojtëse në lulëzim “nuk është diçka që do të ndalojë një sulm të mundshëm rus”, tha për AFP Milan Trajkovic, një analist në Fitch.

“Por ndoshta e bën më të vështirë”, shtoi ai.

Invest Lithuania (IL), e cila ndihmon firmat e huaja të investojnë në vend, tha se pozicioni i vendeve baltike pranë Rusisë do të thotë që disa investitorë kanë nevojë për siguri.

“Ne e kuptojmë se kjo është normalja e re”, tha drejtori i saj Elijius Cevelis.

Ai tha se takimet midis investitorëve dhe ministrive qeveritare – ndonjëherë që përfshijnë informacione konfidenciale – mund të ndihmojnë në qetësimin e disa frikërave dhe në promovimin e një imazhi më të mirë të vendit dhe rajonit.

“Ne kemi shumë trupa ndërkombëtare, kemi forca të blinduara, kemi automjete, kemi gjithçka që nuk kemi pasur më parë”, tha ai.

 

Fraksion.com