Trump: Armëpushimi në Iran mbaroi!

Ministria e Shëndetësisë e Iranit tha sot  se 14 persona janë vrarë gjatë këtij raundi të fundit luftimesh.

Sulmet amerikane që synuan pesë provinca në Iran gjatë 8 dhe 9 korrikut kanë plagosur gjithashtu 78 persona, thotë Hossein Kermanpour, kreu i marrëdhënieve me publikun në ministri.
Nga të plagosurit, 47 persona mbeten në spital, shton ai.

Ndërkohë, guvernatori i Iranshahr, një qark në jug të Iranit, u tha mediave shtetërore se një person ishte vrarë në një sulm amerikan në një ndërtesë në aeroport.

Ndërkohë  Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se armëpushimi me Iranin “mbaroi” të mërkurën, por la derën hapur për më shumë bisedime, pasi luftimet u ndezën nga sulmet iraniane ndaj anijeve në Ngushticën jetike të Hormuzit.

Rruga strategjike e transportit detar mbetet një pikë e nxehtë në konflikt, i cili filloi në fund të shkurtit me sulme masive SHBA-Izrael ndaj Iranit.

Teherani këmbëngul në kontrollin e rrugës ujore, duke thënë se do të ngarkojë tarifa për kalimin dhe duke kërcënuar të godasë anijet që devijojnë nga rruga e tij e autorizuar.

Ushtria e tij goditi të paktën tre anije në ditët e fundit, duke shkaktuar sulme të gjera amerikane kundër objektivave iraniane të martën, të ndjekura nga sulme hakmarrëse nga Irani ndaj vendeve të Gjirit.

“Për sa më përket mua, ka mbaruar”, tha Trump në një samit të NATO-s në Turqi të mërkurën kur u pyet nëse armëpushimi ishte i paprekur.

“Është thjesht humbje kohe të merresh me ta”, shtoi ai.

“Do t’i lejoj negociatorët tanë të mrekullueshëm të vazhdojnë të flasin nëse duan, por unë nuk e shoh këtë. Nuk më pëlqejnë këta njerëz.”

Çmimet e naftës u rritën menjëherë me pesë përqind pas komenteve të Trump, pasi kishin arritur tashmë nivelin më të lartë në dy javë.

Si SHBA-të ashtu edhe Irani thanë se kishin goditur dhjetëra objektiva, duke vënë presion të ri në marrëveshjen e tyre të përkohshme për t’i dhënë fund luftës në Lindjen e Mesme.

Media shtetërore iraniane raportoi një valë shpërthimesh rreth ngushticës, duke përfshirë gjashtë në ishullin Qeshm, shtatë në qytetin Sirik dhe më shumë në qytetin portual të madh Bandar Abbas.

Më vonë raportoi një seri shpërthimesh në qytetin bregdetar të Bushehr, i cili strehon të vetmin termocentral bërthamor civil të vendit dhe shtrihet pranë ishullit Kharg, terminali kryesor i naftës përmes të cilit kalojnë 90 përqind e eksporteve të naftës bruto të Iranit.

Media shtetërore tha se një anëtar i Gardës Revolucionare (IRGC) të ushtrisë ishte vrarë, ndërsa ministria e jashtme tha se vendet e monitorimit dhe vëzhgimit ishin goditur në bregdetin jugor.

‘Në ankth’
Komanda Qendrore Amerikane (CENTCOM) tha se forcat e saj kishin goditur mbi 80 objektiva, duke përfshirë sistemet iraniane të mbrojtjes ajrore, vendet e radarëve bregdetarë dhe 60 anije të vogla të IRGC-së.

Sulmet kishin për qëllim “të degradonin aftësinë e Iranit për të vazhduar sulmet ndaj tregtisë ndërkombëtare që rrjedh përmes korridorit ndërkombëtar të tregtisë”, tha ajo.

Mark Rutte, sekretari i përgjithshëm i NATO-s, tha në samitin në Ankara se sulmet amerikane ishin “absolutisht të nevojshme”.

Përgjigja e Teheranit erdhi shpejt, me Gardën që tha se goditi dhjetëra objekte ushtarake amerikane në Kuvajt dhe Bahrein, ku një gazetar i AFP dëgjoi shpërthime.

Kuvajti tha se kishte kapur dy raketa balistike dhe 13 dronë, ndërsa ushtria iraniane tha se kishte sulmuar gjithashtu forcat amerikane në bazën ajrore Sheikh Isa në Bahrein.

Nawal Saad, një nëpunës civil i Bahreinit, u ankua se “fantazma e luftës po afrohet përsëri”, duke thënë “Nuk dua të kaloj përsëri nëpër atë përvojë frike dhe ankthi”.

Hamad Althunayyan, një profesor asistent në Universitetin e Kuvajtit, tha se Teherani i sheh Bahreinin dhe Kuvajtin “si pikat e presionit më të arritshme dhe me kosto më të ulët në Gjirin Persik”.

“Kjo i lejon asaj të projektojë fuqi, të imponojë kosto dhe të testojë vendosmërinë e SHBA-së dhe GCC-së”, tha ai.

Omani, i cili ndodhet në anën tjetër të Hormuzit nga Irani, dënoi shënjestrimin e Bahreinit dhe Kuvajtit, si dhe sulmet ndaj anijeve, por pa fajësuar Iranin.

Ish-ndërmjetësi nuk e ka fajësuar Iranin për sulmet gjatë gjithë luftës në një përpjekje për të ruajtur neutralitetin e tij, i cili po testohet nga bisedimet me Teheranin mbi administrimin e Hormuzit.

Uashingtoni dëshiron kalim të lirë për anijet, ndërsa Irani po këmbëngul në tarifa dhe ka refuzuar të lejojë anijet të kalojnë nëpër ujërat e Omanit.

Të tre anijet e goditura së fundmi po lundronin pranë Omanit, i cili kishte propozuar një korridor të përkohshëm tranziti që përqafon vijën e tij bregdetare.

‘Retorika Hiperbolike’
Trafiku detar kishte rifilluar paraprakisht pasi Uashingtoni dhe Teherani nënshkruan marrëveshjen muajin e kaluar, por Irani ka këmbëngulur se nuk do të ketë kthim në kalim të lirë.

Pothuajse 6,000 detarë “mbeten të bllokuar” në zonë, tha të mërkurën shefi i Organizatës Ndërkombëtare Detare, Arsenio Dominguez.

Një analist i tha AFP-së se kostoja e kthimit në një luftë të plotë do të ishte shumë e lartë për të dyja palët.

Një veprim i tillë “do të shoqërohet me kosto të konsiderueshme ekonomike dhe ushtarake. Mendoj se retorika e Trump është, si zakonisht, hiperbolike dhe nuk do të thotë domosdoshmërisht se Memorandumi i Mirëkuptimit ka dështuar”, tha Ali Vaez, drejtor i projektit për Iranin në Grupin Ndërkombëtar të Krizave.

“Të dyja palët po përpiqen të negociojnë me shkronja të vogla të Memorandumit të Mirëkuptimit përmes përdorimit të forcës, sepse Memorandumi la shumë çështje të pazgjidhura ose të paqarta”, shtoi ai.

“Kur Irani përpiqet të zbatojë kontrollin e tij mbi ngushticën, nuk ka rëndësi se kush e shkel atë. Ata besojnë se kjo është arritja më e rëndësishme që kanë pasur në këtë luftë. Ata kanë derdhur gjak për të. Dhe nuk do ta japin atë.”

 

Fraksion.com