Trump shpreh ankesat për Iranin, Groenlandën dhe NATO-n në samit

Presidenti Donald Trump shkaktoi ‘rrëmujë’ në samitin e udhëheqësve të NATO-s të mërkurën, ndërsa kërkoi që Shtetet e Bashkuara të ndërpresin lidhjet tregtare me Spanjën dhe bëri pretendime të reja mbi Groenlandën, duke bezdisur një tjetër aleat të NATO-s, Danimarkën.

Duke folur në kryeqytetin turk, Ankara, Trump e quajti Madridin një “partner të tmerrshëm” në NATO, ndërsa kritikoi ashpër aleatët për mos mbështetjen e luftës kundër Iranit dhe urdhëroi Sekretarin e Thesarit, Scott Bessent, të ndalojë të gjithë tregtinë me Spanjën.

Uashingtoni dhe Madridi kanë qenë në konflikt, me Spanjën që i ka hedhur poshtë në mënyrë të qartë kërkesat e Trump që vendet evropiane të rrisin ndjeshëm shpenzimet ushtarake dhe të paguajnë për mbrojtjen e tyre. Udhëheqja socialiste e Madridit gjithashtu ka refuzuar të lejojë SHBA-në të përdorë hapësirën e saj ajrore ose bazat në territorin e saj për luftën në Iran.

“Spanja është një kauzë e kotë. Ne nuk duam të bëjmë më asnjë biznes tregtar me Spanjën”, tha Trump. “Meqë ra fjala, do të doja ta ndërpresja. Spanja është një partner i tmerrshëm në NATO. Ata nuk marrin pjesë, nuk paguajnë. Unë nuk dua të kem asnjë lidhje me Spanjën. Ndërpritni të gjithë tregtinë me Spanjën, përfshirë vizitat.”
Në përgjigje, zyra e Kryeministrit Pedro Sanchez tha se po i trajtonte deklaratat e Trump si punë të zakonshme, duke shtuar se marrëdhëniet dypalëshe u sjellin dobi të dy vendeve.
Ministrja spanjolle e Shëndetësisë Monica Garcia ishte më e drejtpërdrejtë.

“Ne jemi një vend sovran dhe demokratik që mbron multilateralizmin dhe paqen,” tha ajo në X. “Ajo që është e tmerrshme është ngatërrimi i diplomacisë me ngacmimin.”
I pyetur për vërejtjet e Trump, një diplomat i NATO-s tha: “Përgjigja për çdo pyetje që ngre Presidenti është e qartë: të ndërtojmë një NATO më evropiane. Kjo është ajo që po bëjmë në Ankara.”

TRUMP E QUAN IRANIN ‘NJERËZ TË SËMURË’

SHBA-të kanë nisur sulme të reja ushtarake ndaj Iranit dhe kanë revokuar një licencë që i lejon Iranit të shesë naftë në përgjigje të sulmeve ndaj tre tankerëve. Ishte goditja e fundit ndaj një marrëveshjeje të brishtë armëpushimi në një luftë që është thellësisht jopopullore në Evropë.
“Është një pyetje shumë interesante. Për mua, mendoj se ka mbaruar. Nuk dua të merrem me ta”, tha Trump kur u pyet nëse marrëveshja e përkohshme me Iranin që parashikonte arritjen e një marrëveshjeje afatgjatë paqeje deri në mesin e gushtit kishte mbaruar. “Ata janë llum. Janë njerëz të sëmurë. Udhëhiqen nga njerëz të sëmurë”.
“Për sa më përket mua, është thjesht humbje kohe të merresh me ta”, tha ai.
Rutte mbrojti sulmet e reja të SHBA-së dhe minimizoi zhgënjimin e Trump me aleatët për luftën e Iranit si “raste të izoluara”.
“Mendoj se ajo që bëtë mbrëmë ishte absolutisht e nevojshme. Ishte një përgjigje shumë e fortë”, i tha Rutte Trump. “Kur keni një armëpushim dhe Irani në thelb po e shkel armëpushimin, mendoj se është absolutisht e rëndësishme që SHBA-të të reagojnë me forcë”. Ai gjithashtu vlerësoi Trumpin për nxitjen e vendeve evropiane të rrisin nivelin e tyre në shpenzimet e mbrojtjes.
“Është me të vërtetë e rëndësishme kur bëhet fjalë për NATO-n, ajo që keni arritur, dhe kjo është një fitore e madhe”, tha ai.
Trump ka akuzuar vendet evropiane se nuk i kanë lejuar forcat amerikane të përdorin hapësirën e tyre ajrore dhe bazat në territoret e tyre gjatë luftës.
Zyrtarët evropianë kanë thënë se ata kryesisht i kanë respektuar angazhimet e tyre ndaj forcave amerikane, pavarësisht se nuk janë konsultuar për një konflikt që i ka trazuar ekonomitë e tyre.
Trump gjithashtu kërkoi që vendi i tij të kontrollojë Groenlandën, një territor gjysmë-autonom i Danimarkës, duke ringjallur një çështje që ka vënë presion të madh mbi aleancën që ka mbështetur sigurinë perëndimore që nga fillimi i Luftës së Ftohtë.
“Groenlanda është shumë e rëndësishme për Shtetet e Bashkuara, por nuk është e rëndësishme për Danimarkën”, tha ai. “Në fakt, kur Danimarka u pushtua nga nazistët në më pak se një ditë – Hitleri i mundi brenda një dite, mori kontrollin – ata na kërkuan të kujdeseshim për Groenlandën. Në fakt, ne e morëm Groenlandën dhe pastaj, budallallëk, e kthyem mbrapsht.”
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen përsëriti se Groenlanda nuk ishte në dispozicion.
“Ne jemi gati të mbrojmë çdo centimetër të NATO-s, përfshirë territorin tonë”, tha ajo./reuters

Fraksion.com