SHBA-të kanë rivendosur sanksionet e naftës ndaj Iranit. Çfarë do të thotë kjo për Teheranin?

Vendimi i Shteteve të Bashkuara për të rivendosur penalitetet mbi shitjet e naftës iraniane është një goditje serioze për Teheranin, i cili kishte shpresuar për një fitim të papritur ekonomik pas dekadash sanksionesh amerikane.

Heqja e përkohshme e sanksioneve hoqi penalitetet për investitorët e huaj që blinin naftën e Iranit. Ishte një lëshim kyç nga SHBA-të, i bërë në këmbim të rihapjes së Ngushticës së Hormuzit nga Irani dhe e vetmja dispozitë në Memorandumin e Mirëkuptimit 60-ditor të qershorit që i ofroi Teheranit një përfitim financiar pothuajse të menjëhershëm.

Vendimi i SHBA-ve mund të jetë një “goditje e rëndësishme për Teheranin”, tha për CNN Simone Tagliapietra, një bashkëpunëtore e lartë në grupin e mendimit Bruegel me seli në Bruksel.

“Eksportet e naftës mbeten një nga burimet më të rëndësishme të të ardhurave nga valuta e fortë për Iranin. Këto të ardhura sigurojnë miliarda dollarë që ndihmojnë në financimin e shpenzimeve qeveritare, (mbështesin) importet dhe (mbështesin) një ekonomi tashmë të dobësuar nga vitet e sanksioneve të SHBA-së”, tha ai.

Sipas Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë, Irani mbledh rreth 50% të të ardhurave të tij nga shitjet e naftës. Ndërsa Kina blen shumicën dërrmuese të fuçive të Teheranit, Irani shpresonte të zgjeronte bazën e klientëve të tij.

“Është paksa tronditëse për (Iranin), thjesht sepse mendoj se rrotat ishin në lëvizje që ata të kishin një rrjet të gjerë njerëzish që do të blinin përsëri naftën e tyre”, tha Naveen Das, analist i lartë i naftës në Kpler, për CNN.

Ndërsa sanksionet e rivendosura nuk ka gjasa të ndikojnë seriozisht në tregun global të naftës, shqetësimi më i madh është se çfarë ndodh më pas në Ngushticën shumë të rëndësishme të Hormuzit.

Das e quajti bllokadën “kartën më të fortë” që SHBA-të kanë luajtur për të ushtruar presion mbi Iranin gjatë luftës.

“Ata në fakt i ndaluan të gjitha ngarkesat (e naftës së Iranit)… Ata thjesht nuk mundën të nxirrnin asnjë nga anijet jashtë. Ishte shumë efektive”, tha ai.

Çmimet globale të naftës u rritën ndjeshëm të mërkurën, pasi sulmet e Iranit ndaj anijeve tregtare pranë ngushticës sinjalizuan se kanali – i cili, para luftës, lehtësonte 20% të tregtisë botërore të naftës – mund të bllokohet përsëri.

Sulmet midis SHBA-së dhe Iranit shënojnë një përshkallëzim të madh 

Vetëm muajin e kaluar SHBA-ja dhe Irani nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi të shumëpritur, sipas të cilit, ato ranë dakord të ndërpresin armiqësitë në këmbim të rihapjes së Ngushticës së Hormuzit dhe lehtësimit të disa kufizimeve financiare ndaj Iranit.

Ndërsa të dyja palët kanë shkëmbyer sulme të kufizuara gjatë muajit të kaluar, armiqësitë e ripërtërira shënojnë një përshkallëzim të madh. Irani dhe SHBA-ja fajësojnë njëri-tjetrin për krizën dhe Presidenti i SHBA-së Donald Trump shkoi deri aty sa tha se armëpushimi “ka mbaruar”.

SHBA-ja tha se sulmet e saj të reja kundër Iranit dhe rivendosja e sanksioneve mbi shitjet e naftës iraniane ishin në hakmarrje për një seri sulmesh ndaj anijeve tregtare pranë Ngushticës së Hormuzit.

Irani qëlloi mbi tre anije tregtare të martën në ujërat territoriale të Omanit pranë Ngushticës së Hormuzit, sipas një zyrtari amerikan.

Teherani ka thënë se anijet duhet të marrin leje për të përshkuar ngushticën përgjatë rrugëve të miratuara nga zyrtarët e tij dhe paralajmëroi kundër përdorimit të një rruge më afër bregdetit të Omanit.

Agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Fars e Iranit, duke cituar pretendime nga burime të paidentifikuara, raportoi të martën se një tanker nafte i Katarit u sulmua ndërsa përpiqej të kalonte nëpër Ngushticën e Hormuzit “pasi kishte injoruar paralajmërimet e përsëritura”.

Fraksion.com