BE-ja planifikon “përfitime para-anëtarësimi për kandidatët”, por Kievi refuzon ‘anëtarësimin e lehtë’

Komisioni Evropian po përgatit plane për t’u dhënë vendeve kandidate të BE-së përfitime ekonomike përpara se ato të bashkohen zyrtarisht me bllokun, ndërsa Brukseli kërkon mënyra për të përshpejtuar zgjerimin pa ulur standardet e pranimit.

Sipas Politico-s, propozimi është pjesë e strategjisë së Komisionit për “integrimin gradual”, e cila do t’u shpërblente shteteve kandidate me akses më të madh në programet e BE-së ndërsa ato zbatojnë reformat gjatë procesit të pranimit.

Përfitimet që po diskutohen përfshijnë aksesin në programe të zgjedhura të financimit të BE-së, marrëveshje tregtare preferenciale dhe hyrje të pjesshme në tregun e vetëm të BE-së. Qasja do të jepet rast pas rasti në varësi të progresit të reformave të secilit vend dhe përputhshmërisë me rregullat e BE-së.

Iniciativa synon të ruajë vrullin midis vendeve kandidate duke ofruar shpërblime të prekshme ndërsa negociatat e anëtarësimit të plotë vazhdojnë – një proces që shpesh zgjat me vite.

“Qasja është hartuar gjithashtu për të mbajtur vendet kandidate si Ukraina – pranimi i të cilave ka të ngjarë të zgjasë me vite pavarësisht mbështetjes së fortë politike – plotësisht të angazhuara në proces pa premtuar anëtarësim të shpejtë”, sipas raportit të Politico-s.

Ndryshe nga propozimet e mëparshme për të ashtuquajturin “zgjerim të kundërt”, i cili do të kishte dhënë të drejta politike para anëtarësimit të plotë dhe nuk arriti të fitonte mbështetje midis shteteve anëtare, plani i ri përqendrohet vetëm në integrimin ekonomik.

Propozimi ka fituar terren politik, me Francën dhe Gjermaninë që më parë mbështetën ide të ngjashme për të vazhduar zgjerimin.

Megjithatë, Ukraina dhe Mali i Zi kanë kundërshtuar konceptin “anëtarësim i lehtë”, me Kievin që argumenton se marrëveshjet e përkohshme nuk duhet të bëhen një alternativë ndaj anëtarësimit të plotë.

BE-ja aktualisht ka nëntë vende kandidate zyrtare. Ndërsa Mali i Zi konsiderohet si favorit për anëtarësim, Ukraina dhe Moldavia kanë hapur tashmë bisedimet e pranimit.

Udhëheqësit evropianë pritet ta rishikojnë çështjen në Këshillin Evropian në tetor, ku shtetet anëtare mund të vendosin nëse do të ecin përpara me një kornizë më të gjerë për integrim gradual.

Të gjitha grupet e negociatave për pranimin e Ukrainës në Bashkimin Evropian janë gati dhe mund të hapen deri në mesin e korrikut, sipas zëvendëskryeministrit Taras Kachka.

Kachka tha se nuk nevojiten vendime shtesë për të nisur pesë grupet e mbetura, duke shtuar se procesi tani varet nga koordinimi midis të 27 shteteve anëtare të BE-së. Ukraina pret që grupet të hapen para pushimeve të verës.

Ai shtoi se Kievi sheh mbështetje të gjerë politike në të gjithë bllokun dhe beson se pranimi deri në vitin 2030 mbetet i arritshëm nëse reformat vazhdojnë me ritmin e duhur.

Bazuar në rastet e mëparshme të zgjerimit, procesi i pranimit mund të zgjasë rreth dy deri në dy vjet e gjysmë pasi negociatat të jenë duke u zhvilluar plotësisht, me Ukrainën që synon të përfundojë të gjitha standardet deri në vitin 2027, tha Kachka.

Megjithatë, Hungaria ka vonuar një hap të rëndësishëm procedural duke bllokuar një letër të përbashkët që konfirmonte mbështetjen unanime nga të gjitha shtetet anëtare, sipas Politico. Meqenëse pranimi në BE kërkon unanimitet, Budapesti mbetet pengesa kryesore për ofertën e përshpejtuar të anëtarësimit të Kievit.

Në fund të majit, kancelari gjerman Friedrich Merz propozoi dhënien e statusit të “anëtarit të asociuar” Ukrainës në BE para pranimit të plotë. Sipas planit, Ukraina do të fitonte përfaqësim në samitet e BE-së, Komisionin Evropian dhe Parlamentin Evropian, por pa të drejtë vote. Kievi gjithashtu mund të përfitonte nga pjesë të buxhetit të BE-së dhe klauzolës së ndihmës së ndërsjellë të bllokut.

Merz argumentoi se propozimi do ta sillte Ukrainën më afër institucioneve kryesore të BE-së, ndërsa pranimi i plotë mbetet i vonuar nga pengesat politike dhe procedurale, duke këmbëngulur se nuk ishte “leht për anëtarësim”. Megjithatë, Kievi e kundërshtoi planin.

Fraksion.com