Pesë mësime nga fjalimi historik i Mbretit në Kongres

Vizita e Mbretit Charles III në SHBA ishte menduar të ishte një festë – e 250-vjetorit të Amerikës, e lidhjeve të qëndrueshme anglo-amerikane dhe e “marrëdhënies speciale”. Por është cilësuar edhe si një mision shpëtimi.

Gjendja aktuale e marrëdhënieve SHBA-Britani e Madhe është e tendosur – një reflektim i ngurrimit britanik për të mbështetur plotësisht luftën e përbashkët SHBA-Izrael kundër Iranit. Pra, qëllimi i Mbretit ka qenë të lehtësojë këto tensione me një ofensivë sharmi mbretëror, më së shumti me fjalimin e tij të përbashkët në Kongres të martën pasdite.

Ka disa arsye për shpresë. Presidenti Donald Trump ka një personalitet dukshëm të paqëndrueshëm. Marrëdhëniet e ngrohta mund të ftohen menjëherë. Por edhe e kundërta është e vërtetë, dhe ish-antagonistët mund të rehabilitohen, të mirëpriten përsëri në mirësinë e presidentit.

Një tendosje nuk është një prishje. Dhe drejt fundit të fjalimit të tij, Mbreti foli për “pajtimin dhe ripërtëritjen” që ai tha se karakterizonte shekujt e ndërveprimeve midis dy kombeve. Ishte një temë të cilës ai iu rikthye më vonë në banketin shtetëror në Shtëpinë e Bardhë.

Nëse fjalë të tilla në publik dhe, me shumë gjasa, pas dyerve të mbyllura do të jenë të mjaftueshme për të përforcuar aleancën anglo-amerikane, mbetet për t’u parë. Por, në vërejtjet e shkurtra pas një takimi pasdite në Shtëpinë e Bardhë, Trump u shfaq i kënaqur.

“Ai është një person fantastik,” tha presidenti për Mbretin. “Ata janë njerëz të jashtëzakonshëm dhe është një nder i vërtetë.”

Por kishte edhe disa rreshta në fjalimin e Mbretit, fjalimi i parë mbretëror në Kongres që kur Mbretëresha Elizabeth II foli në Kapitol në vitin 1991, që mund t’i kenë inkurajuar demokratët – dhe të kenë ngritur vetullat në Shtëpinë e Bardhë.

1. Një pranim i pasigurisë

Të pranosh se ke një problem është hapi i parë i rimëkëmbjes, siç thotë shprehja. Dhe kështu Mbreti Charles e filloi fjalimin e tij duke u zhytur drejtpërdrejt në “kohërat e pasigurisë së madhe” me të cilat përballen si SHBA-ja ashtu edhe Mbretëria e Bashkuar.

Ai shqyrtoi konfliktet në Lindjen e Mesme dhe Evropë – burime të mosmarrëveshjeve të fundit midis SHBA-së dhe Mbretërisë së Bashkuar – duke vënë në dukje gjithashtu kërcënimin për demokracinë që paraqiti lloji i dhunës politike që përmbysi Darkën e Korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë të shtunën në mbrëmje.

Prej andej, Mbreti kaloi te fakti që SHBA-ja dhe Mbretëria e Bashkuar nuk kanë qenë gjithmonë dakord.

“Me frymën e vitit 1776 në mendjet tona,” tha ai, “ndoshta mund të biem dakord që nuk jemi gjithmonë dakord”.

Megjithatë, e gjithë kjo ishte një kurth për përfundimin e tij se të dy kombet, kur janë në harmoni, mund të bëjnë gjëra të mëdha “jo vetëm për të mirën e popujve tanë, por të të gjithë popujve”.

2. Disa reagime të buta që i brohoritën Demokratët

Kur Mbreti Charles vuri në dukje se pushteti ekzekutiv “i nënshtruar kontrolleve dhe balancave” ishte një traditë ligjore britanike, e sanksionuar në Magna Carta, e cila u bë një parim themelor në Kushtetutën e SHBA-së, ai mori një tjetër duartrokitje në këmbë – me një kthesë.

Brohoritjet filluan në anën demokrate të sallës, përpara se të përhapeshin në të gjithë sallën.

Kritikët e Donald Trump në të majtë e kanë denoncuar shpesh presidentin për atë që e shohin si abuzim të pushtetit nga ana e tij.

Një nga ndjenjat motivuese pas tubimeve “pa mbretër” që kanë tërhequr qindra mijëra njerëz në të gjithë vendin gjatë vitit të kaluar.

Më vonë, ndërsa Mbreti mbylli fjalimin e tij, një nga fjalitë e tij të fundit shkaktoi disa murmurima – si dakordësie ashtu edhe shqetësimi – nga ana demokrate.

“Fjalët e Amerikës kanë peshë dhe kuptim, siç kanë pasur që nga pavarësia,” tha Mbreti. “Veprimet e këtij kombi të madh kanë edhe më shumë rëndësi.”

Demokratët, sigurisht, kanë qenë shpesh kritikë të fjalëve të Trump, dhe mënyrës se si ai i shpreh ato, si dhe të veprimeve të tij.

Qoftë me qëllim apo jo, duket se liberalët në audiencë mund ta kenë parë Mbretin si duke dhënë një mesazh paralajmërimi për kombin – ndërsa u ofronte atyre një shans, edhe një herë, për të shprehur ndjenjën e tyre “pa mbretër”.

3. Një përshëndetje për NATO-n dhe aleancën transatlantike

Duke cituar ish-Sekretarin e Shtetit të SHBA-së, Henry Kissinger, Mbreti foli për një partneritet atlantik dhe vuri në dukje – jo për herë të parë midis aleatëve evropianë të Amerikës – se e vetmja herë që NATO u mobilizua në mbrojtje të një prej shteteve të saj anëtare ishte pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit nga al-Kaeda.

Trump e ka tallur Marinën Britanike, e cila prej kohësh është një burim krenarie për mbretërinë. Ai i quajti anijet e tyre “lodra” dhe tha se transportuesit e tyre të avionëve “nuk funksiononin”.

Mbreti Charles, i cili shërbeu për pesë vjet në Marinën Mbretërore, bëri një përmendje specifike të kohës së tij në shërbim – duke e përdorur atë si një pikë hyrjeje për të komentuar mbi përfitimet e marrëdhënieve të sigurisë dhe inteligjencës midis dy kombeve – dhe midis Amerikës dhe Evropës.

Ai madje gjeti një rrugë për të përmendur ndryshimin e klimës, një çështje që ka qenë një shqetësim i tij prej kohësh.

“Nga thellësitë e Atlantikut deri te shkrirja katastrofike e akullnajave të Arktikut, angazhimi dhe ekspertiza e Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj qëndrojnë në zemër të NATO-s, të zotuar për mbrojtjen e njëri-tjetrit, duke mbrojtur qytetarët dhe interesat tona, duke i mbajtur amerikanët e veriut dhe evropianët të sigurt nga kundërshtarët tanë të përbashkët”, tha ai.

4. Asnjë përmendje e viktimave të Epstein

Duke lënë mënjanë çështjet e politikës ndërkombëtare, një nga pyetjet më të mëdha që rrethonin vizitën e Mbretit Charles kishte qenë nëse ai do t’i referohej Jeffrey Epstein në fjalimet e tij apo do t’u drejtohej viktimave të abuzuesve seksualë të ndjerë.

Ai nuk e bëri.

Më e afërta që ai arriti, ndoshta, ishte një referencë e tërthortë për nevojën për të “mbështetur viktimat e disa prej të këqijave që, kaq tragjikisht, ekzistojnë në të dy shoqëritë tona sot”.

Për ata që kishin bërë thirrje që Mbreti të takohej me të mbijetuarit e Epstein ndërsa ndodhej në SHBA, vetëm ky koment mund të shihet – për të përdorur një frazë amerikane – si çaj i dobët.

Vitin e kaluar, pavarësisht kundërshtimeve të administratës Trump, Kongresi miratoi legjislacionin që urdhëronte publikimin e dosjeve të mbajtura nga qeveria amerikane në lidhje me hetimin e Epstein.

Këto dosje çuan në zbulime të reja rreth thellësisë së lidhjeve që Epstein kishte me të pasurit dhe të fuqishmit, përfshirë ish-ambasadorin e Mbretërisë së Bashkuar në SHBA Peter Mandelson dhe vëllain e Mbretit, Andrew Mountbatten-Windsor.

Për momentin, saga e Epstein ka pasur pasoja më të mëdha në Mbretërinë e Bashkuar krahasuar me SHBA-në, ku pak njerëz në pozicione aktuale të pushtetit politik janë përballur me pasoja negative.

Edhe nëse tema nuk u ngrit gjatë fjalimit, çështja nuk po zhduket nga titujt kryesorë – dhe historia e plotë këtu në SHBA mund të mos dalë ende.

5. Një prekje humori mbretëror

Duke pasur parasysh seriozitetin e objektivave të Mbretit – me jo më pak se të ardhmen e marrëdhënieve SHBA-Britani të Madhe në lojë – fjalimi i tij ishte, ndonjëherë, i çuditshëm.

Ai e hapi fjalimin me frazën e cituar shpesh – dhe të cituar gabimisht – nga Oscar Wilde rreth SHBA-së dhe Anglisë që kishin gjithçka të përbashkët “përveç, sigurisht, një gjuhe”.

Ai bëri shaka për anëtarin e parlamentit britanik që mbahet “peng” kur Mbreti flet në Westminster – dhe pyeti veten nëse dikush në Kongres ishte ofruar vullnetar për një punë të tillë sot.

Ai gjithashtu foli për faktin se si pavarësia e SHBA-së ishte “vetëm pak ditë më parë” për një komb aq të vjetër sa Britania e Madhe dhe se ai nuk po vinte në SHBA si një “veprim dinak i prapavijës” për të rivendosur sundimin britanik.

Mund të ketë tensione midis SHBA-së dhe Mbretërisë së Bashkuar për momentin, por të martën Mbreti duket se e ka thyer me sukses akullin.

 

Fraksion.com