“Pse establishmenti iranian nuk është shembur ende?”, Eksperti: Pushteti i Iranit u përhap pas vdekjes së Khameneit

Ka kaluar pothuajse një muaj që kur filloi lufta dhe Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, u vra më 28 shkurt.

Disa njerëz brenda Iranit me të cilët kam folur prisnin që lufta të mbaronte po atë ditë, por nuk ndodhi. Dhe establishmenti i Iranit është ende në fuqi.

Irani ka një sistem shumë kompleks të qeverisjes së vendit. Ndërsa Udhëheqësi Suprem mban autoritetin më të lartë, ekziston edhe një shtet paralel – Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), një institucion pushteti i të cilit shtrihet shumë përtej një mandati formal ushtarak.

Disa komandantë të lartë të IRGC janë vrarë gjatë kësaj lufte dhe në konfliktin verën e kaluar. Por ata kanë thënë vazhdimisht se për këdo që vritet, ka një zëvendësues gati për të zënë vendin e tyre.

IRGC kontrollon gjithashtu Basij-in, një milici vullnetare me rreth një milion anëtarë, të cilët shpesh vendosen në rrugë për të përdorur forcën për të shtypur mospajtimin.

Izraeli ka thënë se ka synuar disa pika kontrolli të Basij-it, por nga ajo që dëgjova nga Teherani këtë javë, këto forca janë ende shumë të pranishme në qytet, duke ndaluar makina dhe duke kryer kontrolle.

Kur bëhet fjalë për protesta, njerëzit brenda vendit janë kërcënuar nga autoritetet iraniane, qoftë përmes deklaratave apo mesazheve masive me tekst, që të mos dalin në rrugë për të protestuar.

Interneti është kufizuar gjithashtu shumë – shihni postimin tonë të mëparshëm – duke e bërë koordinimin midis protestuesve shumë të vështirë.

Deri më tani, nuk kemi parë protesta masive kundër establishmentit të shpërthejnë në vend që nga fillimi i luftës, megjithëse media shtetërore tregon tubime nate nga mbështetësit e establishmentit në qytete të ndryshme.

Por personi që ende nuk e kemi parë publikisht është Udhëheqësi Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, që nga pasardhësia e tij në fillim të marsit. Deri më tani, kemi parë vetëm disa mesazhe të shkruara prej tij në mediat iraniane. Izraeli ishte betuar ta shënjestronte atë.

Edhe pse establishmenti iranian i ka zëvendësuar udhëheqësit e tij dhe i ka mbushur pikat e kontrollit, ai ende nuk ka provuar se mund të qeverisë një komb që aktualisht duket se mbahet i bashkuar më shumë me forcë sesa me autoritet të dukshëm.

Ndërsa Hooshang Amirahmadi, president i Këshillit Amerikan-Iranian, i thotë BBC-së se vrasja e Udhëheqësit Suprem Ajatollah Ali Khamenei përhapi strukturën e pushtetit midis zyrtarëve në të gjithë vendin.

Meqenëse Khamenei kishte një “strukturë vertikale pushteti”, vdekja e tij çoi në shembjen e saj, duke lënë udhëheqjen të shpërndarë midis zyrtarëve të rangut më të ulët, thotë Amierahmadi.

Duke folur për programin Today të BBC Radio 4, ai thotë se ky pushtet është “veçanërisht në ushtri”.

“Nuk ka një figurë qendrore” për të koordinuar se kë të godasë me raketa, shton ai.

Si kujtesë, një zëdhënës i ushtrisë iraniane tha më parë se SHBA-të po “negocionin me veten”, pasi Donald Trump pretendoi përparim në bisedimet me Teheranin.
Amirahmadi thotë se establishmenti nuk ka pushtet në terren dhe për këtë arsye ka frikë nga oficerët që tani kanë këtë nivel të ri kontrolli.

 

Fraksion.com