Zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme, Shefi i NATO-s pret në Bruksel Kryeministrin e Republikës së Irakut

Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte mirëpriti Kryeministrin Mohammed Shia’ al-Sudani të Irakut në Selinë e NATO-s, të hënën (8 shtator 2025), së bashku me ministrin e Punëve të Jashtme të Irakut, Fuad Hussein. Ata bënë një vlerësim të partneritetit në zhvillim NATO-Irak, veçanërisht brenda kuadrit të Misionit të NATO-s në Irak (NMI) dhe Dialogut të Nivelit të Lartë të NATO-s për Partneritet. Ata shkëmbyen pikëpamje mbi çështje me interes të ndërsjellë, duke përfshirë edhe në lidhje me zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut (MENA).

Kryeministri al-Sudani mori pjesë gjithashtu në një takim të Këshillit të Atlantikut të Veriut, ku iu drejtua Aleatëve të NATO-s dhe partnerëve operacionalë të NMI, Australisë dhe Austrisë. Sekretari i Përgjithshëm Rutte shprehu mirënjohje për udhëheqjen e Kryeministrit dhe angazhimin e vazhdueshëm të qeverisë së tij për të bashkëpunuar me NMI-në, për thellimin e partneritetit NATO-Irak dhe për rolin stabilizues që luan Iraku në rajon.

Misioni i NATO-s në Irak (NMI) është një mision këshillues dhe ndërtimi kapacitetesh jo-luftarake që u krijua në vitin 2018 pas një kërkese dhe me ftesë nga qeveria irakiane. Aktualisht drejtohet nga Gjeneral Major Christophe Hintzy, nga Franca. Ai ndihmon Irakun në ndërtimin e institucioneve dhe forcave të sigurisë më të qëndrueshme, transparente, gjithëpërfshirëse dhe efektive, duke i mundësuar ata të stabilizojnë vendin e tyre, të luftojnë terrorizmin dhe të parandalojnë kthimin e ISIS/Daesh. NMI këshillon zyrtarët përkatës irakianë të mbrojtjes dhe sigurisë në Ministrinë e Mbrojtjes, Zyrën e Këshilltarit të Sigurisë Kombëtare dhe Komandën Federale të Policisë brenda Ministrisë së Brendshme të Irakut. Misioni gjithashtu këshillon institucionet profesionale të arsimit ushtarak të Irakut në zonën e madhe të Bagdadit. Të gjitha aktivitetet e NMI-së kryhen me kërkesë dhe me pëlqimin e qeverisë irakiane dhe kryhen në respekt të plotë të sovranitetit dhe integritetit territorial të Irakut. Autoritetet irakiane kanë identifikuar një numër objektivash parësore për bashkëpunim me NMI-në. Këto përfshijnë edukimin për sigurinë, logjistikën, mbrojtjen kibernetike, sigurinë kufitare, menaxhimin e krizave dhe fatkeqësive, si dhe qeverisjen e mirë. NMI punon në koordinim të ngushtë me palët e tjera të interesuara, siç janë Kombet e Bashkuara dhe Misioni Këshillues i Bashkimit Evropian.

Duke u bazuar në partneritetin e tyre të gjatë, NATO dhe Iraku nisën një proces dialogu politik në vitin 2024. Kjo pasqyron interesin e përbashkët të NATO-s dhe Irakut për një Lindje të Mesme të qëndrueshme dhe të sigurt. Në Samitin e NATO-s në Uashington në vitin 2024, Aleatët ranë dakord për një plan veprimi që do të rrisë angazhimin e NATO-s në Lindjen e Mesme, Afrikën e Veriut dhe rajonet e Sahelit. Si pjesë e këtij plani, NATO emëroi një Përfaqësues Special për lagjen jugore, për të shërbyer si pika qendrore e NATO-s për rajonin. Përfaqësuesi Special është përgjegjës për koordinimin dhe rritjen e dukshmërisë së përpjekjeve të NATO-s në jug dhe forcimin e angazhimit me partnerët.

Marrëdhëniet me Irakun

NATO dhe Iraku janë të angazhuar në dialog politik dhe bashkëpunim praktik që synon zhvillimin e kapacitetit të forcave të sigurisë së Irakut, institucioneve të tij të mbrojtjes dhe sigurisë, si dhe akademive të tij kombëtare të mbrojtjes. Pas disfatës së ISIS në Irak dhe rivendosjes së kontrollit sovran të të gjithë territorit të tij në fund të vitit 2017, NATO rriti përpjekjet e saj të trajnimit dhe këshillimit në Irak me kërkesë të qeverisë. Në shkurt 2021, Ministrat e Mbrojtjes të NATO-s dhe në gusht 2023 Këshilli i Atlantikut të Veriut ranë dakord të zgjerojnë Misionin e NATO-s në Irak me kërkesë të qeverisë irakiane.

Iraku është një nga një sërë vendesh përtej zonës Euro-Atlantike – shpesh të referuara si “partnerë në të gjithë globin” – me të cilat NATO po zhvillon marrëdhënie.
Marrëdhëniet me Irakun ndërtohen mbi bashkëpunimin që u zhvillua përmes Misionit të Trajnimit të NATO-s në Irak (NTM-I) nga viti 2004 deri në vitin 2011, gjatë të cilit u trajnuan 15,000 oficerë irakianë. Në vitin 2011, NATO ra dakord t’i japë Irakut statusin e partnerit dhe një Program Individual i Partneritetit dhe Bashkëpunimit i dakorduar bashkërisht u nënshkrua në shtator 2012, duke siguruar një kornizë për dialog politik dhe bashkëpunim të përshtatur.
Në Samitin e NATO-s të vitit 2014, Udhëheqësit Aleatë shprehën gatishmërinë për të shqyrtuar ndërmarrjen e masave me Irakun në kuadër të Iniciativës së NATO-s për Ndërtimin e Kapaciteteve të Mbrojtjes dhe Sigurisë (DCB).
Me kërkesë të qeverisë irakiane, NATO ra dakord në korrik 2015 për një paketë masash për ndërtimin e kapaciteteve mbrojtëse për të ofruar ndihmë në një numër fushash prioritare ku NATO mund të ofronte vlerë të shtuar. Faza e parë e trajnimit jashtë vendit u nis në prill 2016, me një kurs ‘trajnimi i trajnerëve’ të ofruar për 350 oficerë irakianë në Jordani.
Në Samitin e NATO-s të vitit 2016, Udhëheqësit Aleatë vendosën të ofrojnë mbështetje të drejtpërdrejtë për Koalicionin Global për të Mposhtur ISIS/Daesh me avionë mbikëqyrës AWACS të NATO-s. Ata gjithashtu ranë dakord të ofrojnë një përpjekje trajnimi dhe ndërtimi kapacitetesh brenda Irakut, me kërkesë të qeverisë irakiane. Në janar 2017, një Ekip i vogël Bazë i personelit civil dhe ushtarak të NATO-s u krijua në Bagdad për të koordinuar aktivitetet e trajnimit dhe ndërtimit të kapaciteteve në mbështetje të forcave dhe institucioneve të sigurisë irakiane. Ekipet mobile të reformës së sektorit të sigurisë filluan të udhëtonin në Irak për të kryer trajnime.

Në maj 2017, NATO u bë anëtare e plotë e Koalicionit Global për të Mposhtur ISIS/Daesh, në të cilin të gjithë aleatët individualë tashmë po merrnin pjesë.

NATO përgëzoi forcat irakiane të sigurisë për mposhtjen e ISIS në Irak dhe rivendosjen e kontrollit sovran mbi të gjithë territorin e tij në fund të vitit 2017.

Në Samitin e Brukselit në korrik 2018, Udhëheqësit Aleatë nisën një mision trajnimi jo-luftarak dhe ndërtimi të kapaciteteve në Irak, në përgjigje të një kërkese nga qeveria e Irakut për të rritur përpjekjet e trajnimit dhe këshillimit. Misioni i NATO-s në Irak po ofron mbështetje shtesë për përpjekjet e Irakut për të stabilizuar vendin dhe për të luftuar terrorizmin.

Aleatët e NATO-s mbeten të përkushtuar ndaj partneritetit të tyre me Irakun. Për shkak të situatës së sigurisë dhe pandemisë COVID-19, Misioni i NATO-s në Irak u detyrua të pezullonte përkohësisht disa aktivitete dhe të zhvendoste një pjesë të personelit në pranverën e vitit 2020. Megjithatë, misioni tani ka rindërtuar kapacitetin e tij në Bagdad dhe – në koordinim me qeverinë irakiane dhe Koalicionin Global për Mposhtjen e ISIS-it – po planifikon angazhimin e zgjeruar të NATO-s në të ardhmen.
Në shkurt 2021, në përputhje me një kërkesë nga qeveria irakiane, Ministrat e Mbrojtjes Aleate vendosën të rrisin madhësinë e Misionit të NATO-s në Irak dhe të zgjerojnë aktivitetet e trajnimit për të përfshirë më shumë institucione të sigurisë irakiane dhe zona përtej Bagdadit.
Pas kërkesës nga autoritetet irakiane dhe një vendimi nga Këshilli i Atlantikut të Veriut në gusht 2023, fushëveprimi i Misionit të NATO-s në Irak u zgjerua për të përfshirë aktivitete këshillimore dhe ndërtimi të kapaciteteve në mbështetje të Ministrisë së Brendshme të Irakut dhe Komandës Federale të Policisë.
Në gusht 2024, NATO dhe Iraku nisën një dialog politik të nivelit të lartë, duke u bazuar në bashkëpunimin e tyre praktik afatgjatë.

Misioni i NATO-s në Irak

Misioni i NATO-s në Irak (NMI) është një mision këshillues dhe ndërtimi kapacitetesh jo-luftarake që ndihmon Irakun në ndërtimin e forcave të armatosura dhe institucioneve të sigurisë më të qëndrueshme, transparente, gjithëpërfshirëse dhe efektive, në mënyrë që vetë irakianët të jenë më të aftë të stabilizojnë vendin e tyre, të luftojnë terrorizmin dhe të parandalojnë kthimin e ISIS/Daesh. Misioni u nis në Samitin e NATO-s në Bruksel në korrik 2018, pas një kërkese nga qeveria e Irakut, dhe u krijua në tetor 2018.

Misioni i NATO-s në Irak (NMI) është një mision këshillues dhe ndërtimi kapacitetesh jo-luftarake, i kryer në respekt të plotë të sovranitetit dhe integritetit territorial të Irakut.
U krijua në Bagdad në tetor 2018 dhe aktualisht përfshin disa qindra personel nga Aleatët dhe vendet partnere Austria dhe Australia. NMI koordinohet me një gamë të gjerë palësh të tjera të interesuara ndërkombëtare, duke përfshirë Koalicionin Global Kundër ISIS/Daesh, Bashkimin Evropian dhe Kombet e Bashkuara.
Në shkurt 2021, Ministrat e Mbrojtjes të NATO-s dhe në gusht 2023 Këshilli i Atlantikut të Veriut, ranë dakord të zgjerojnë NMI-në me kërkesë të qeverisë irakiane.

Qëllimi dhe konturet e misionit, Komanda e misionit

NMI është projektuar për të ndihmuar në forcimin e institucioneve dhe forcave të sigurisë irakiane në mënyrë që ato vetë të mund të parandalojnë kthimin e ISIS/Daesh, të luftojnë terrorizmin dhe të stabilizojnë vendin e tyre.

Misioni integron plotësisht personelin civil dhe ushtarak dhe punon ngushtë me aktorë të tjerë ndërkombëtarë në terren. NMI plotëson një përpjekje më të gjerë ndërkombëtare për të ndihmuar Irakun të zhdukë terrorizmin dhe të promovojë stabilitetin. Për ta arritur këtë, NATO këshillon zyrtarët përkatës të mbrojtjes dhe sigurisë irakiane në Ministrinë e Mbrojtjes, Ministrinë e Brendshme, Komandën Federale të Policisë, Zyrën e Këshilltarit të Sigurisë Kombëtare dhe Qendrën Kombëtare të Operacioneve të Kryeministrit. Misioni gjithashtu këshillon institucionet profesionale të arsimit ushtarak të Irakut në zonën e madhe të Bagdadit. Fushat specifike të fokusit përfshijnë politikat dhe strategjinë; gjenerimin dhe zhvillimin e forcës; menaxhimin e burimeve; Gratë, Paqja dhe Siguria; zhvillimin e lidershipit; dhe qeverisjen e mirë në sektorin e sigurisë. Për më tepër, misioni integron perspektivat gjinore në të gjitha aktivitetet e tij.

Në shkurt 2021, pas një kërkese nga qeveria irakiane, Ministrat e Mbrojtjes të NATO-s vendosën të rrisin madhësinë e Misionit të NATO-s në Irak dhe të zgjerojnë aktivitetet e trajnimit për të përfshirë më shumë institucione irakiane të sigurisë dhe zona përtej Bagdadit. Më pas, në gusht 2023, Këshilli i Atlantikut të Veriut – organi kryesor vendimmarrës politik i NATO-s – vendosi të zgjerojë fushëveprimin e NMI-së për të përfshirë aktivitete këshillimore dhe ndërtimi të kapaciteteve në mbështetje të Ministrisë së Brendshme dhe Komandës Federale të Policisë. Çdo zgjerim i misionit do të jetë gradual dhe do të bëhet me kërkesë të Irakut. Të gjitha përpjekjet e NMI-së kryhen me pëlqimin e qeverisë irakiane dhe kryhen në respekt të plotë të sovranitetit dhe integritetit territorial të Irakut. NATO nuk vendos personelin e saj së bashku me forcat irakiane gjatë operacioneve luftarake dhe vetëm trajnon anëtarët e forcave të sigurisë irakiane nën kontrollin e drejtpërdrejtë dhe efektiv të qeverisë së Irakut.

NMI vepron në koordinim dhe bashkëpunim me partnerë si Koalicioni Global Kundër ISIS/Daesh, Bashkimi Evropian dhe Kombet e Bashkuara.

Në përmbledhje, Misioni i NATO-s në Irak:

Kontribuon në luftën kundër terrorizmit duke ndihmuar Irakun të forcojë institucionet e tij të sigurisë dhe forcat e armatosura në mënyrë që ata vetë të jenë më të aftë të luftojnë terrorizmin, të parandalojnë kthimin e ISIS/Daesh dhe të stabilizojnë vendin e tyre. Këshillon Ministrinë e Mbrojtjes së Irakut, Ministrinë e Brendshme, Komandën Federale të Policisë, Zyrën e Këshilltarit të Sigurisë Kombëtare, Qendrën Kombëtare të Operacioneve të Kryeministrit dhe institucionet e edukimit për sigurinë kombëtare për të ndërtuar institucione dhe struktura sigurie më të qëndrueshme, transparente, gjithëpërfshirëse dhe efektive.
Udhëzon mbi sundimin e ligjit, ligjin e konfliktit të armatosur, luftën kundër korrupsionit, mbrojtjen e civilëve, fëmijëve dhe konfliktit të armatosur, dhe axhendën e Grave, Paqes dhe Sigurisë.
Është një mision jo-luftarak i themeluar në partneritet dhe përfshirje, si dhe në respekt të plotë për sovranitetin, pavarësinë dhe integritetin territorial të Irakut.

Misioni i NATO-s në Irak komandohet nga Gjeneral Major Christophe Hintzy (Francë), i cili mori përgjegjësinë për këtë post më 22 maj 2025.

NMI është nën autoritetin e Komandës së Forcave të Përbashkëta Aleate (JFC) Naples, e cila është një nga tre komandat e nivelit operacional të NATO-s që janë të gatshme të planifikojnë, kryejnë dhe mbështesin operacionet e NATO-s me madhësi dhe fushëveprim të ndryshëm në të gjithë spektrin e reagimit ushtarak. Përveç menaxhimit të operacioneve nga Napoli ose nga teatri i operacionit, JFC Naples mbështet gjithashtu Komandën Aleate të Operacioneve dhe Shtabin e NATO-s në funksione të ndryshme, të tilla si trajnimi i personelit dhe lehtësimi i bashkëpunimit me partnerët.

Evolucioni i bashkëpunimit të NATO-s me Irakun

NMI është versioni më i fundit dhe më i madh i një marrëdhënieje të gjatë midis Aleancës dhe Irakut, duke ofruar ekspertizë dhe praktikat më të mira në reformën e strukturave të sigurisë, ndërtimin e institucioneve të mbrojtjes dhe trajnimin dhe edukimin nga e gjithë Aleanca dhe partnerët e saj nga e gjithë bota.

Nga viti 2004 deri në vitin 2011, NATO kreu një operacion mbështetës relativisht të vogël, por të rëndësishëm në Irak, që përbëhej nga trajnimi, mentorimi dhe ndihma ndaj forcave të sigurisë irakiane. Ai njihej si Misioni i Trajnimit të NATO-s në Irak (NTM-I) dhe u bë pjesë e përpjekjes ndërkombëtare për të ndihmuar Irakun të krijojë forca sigurie efektive dhe të përgjegjshme. Të gjithë aleatët e NATO-s kontribuan në përpjekjet e trajnimit, qoftë brenda ose jashtë Irakut, përmes kontributeve financiare ose donacioneve të pajisjeve. Paralelisht dhe duke përforcuar këtë iniciativë, NATO gjithashtu punoi me qeverinë irakiane në një kornizë bashkëpunimi të strukturuar për të zhvilluar marrëdhënien afatgjatë të Aleancës me Irakun.

Në korrik 2015, në përgjigje të një kërkese nga qeveria irakiane, NATO pranoi të ofrojë mbështetje për mbrojtjen dhe ndërtimin e kapaciteteve të sigurisë përkatëse. Në prill të vitit 2016, ajo filloi të zhvillonte një numër kursesh “trajnimi të trajnerëve” në Jordani për irakianët (u trajnuan më shumë se 350 personel irakian të sigurisë dhe ushtrisë). Më pas, pas një kërkese nga Kryeministri irakian, në Samitin e Varshavës në korrik 2016, udhëheqësit e NATO-s ranë dakord të ofrojnë aktivitete trajnimi dhe ndërtimi të kapaciteteve të NATO-s për forcat irakiane të sigurisë dhe ushtrisë brenda Irakut. Në janar 2017, NATO dërgoi një Ekip Bërthamë modest, por të shkallëzueshëm, në Bagdad me tetë personel civil dhe ushtarak, duke vendosur praninë e përhershme të NATO-s në Irak. Trajnimi me bazë në Jordani u transferua në Irak në shkurt 2017. Ekipi Bërthamë koordinoi të gjithë ndihmën e NATO-s të dhënë Irakut në vitet 2017-2018 dhe hodhi themelet për krijimin e mëvonshëm në vitin 2018 të NMI-së aktuale.

 

Fraksion.com