Dymbëdhjetë të vrarë në përleshjet ushtarake Tajlandë-Kamboxhia në kufirin e diskutueshëm

Përleshjet midis trupave tajlandeze dhe kamboxhiane në kufirin e tyre të diskutueshëm kanë vrarë të paktën 12 persona, thonë autoritetet tajlandeze.

Luftimi shënon një përshkallëzim të një mosmarrëveshjeje midis dy fqinjëve të Azisë Juglindore që daton më shumë se një shekull.

Shumica e viktimave ishin civilë nga tre provinca tajlandeze, sipas ushtrisë së Tajlandës, e cila gjithashtu raportoi se disa persona u plagosën. Kamboxhia ende nuk ka konfirmuar nëse ka pësuar viktima.

Të dyja palët shkëmbyen zjarr herët të enjten, me secilën që pretendonte se tjetra kishte qëlluar e para. Gjërat u përshkallëzuan shpejt, me Tajlandën që akuzoi Kamboxhian për hedhjen e raketave dhe Bangkokun që kreu sulme ajrore ndaj objektivave ushtarake kamboxhiane.

Tajlanda ka mbyllur kufirin e saj me Kamboxhian, ndërsa Kamboxhia ka ulur lidhjet e saj me Tajlandën, duke akuzuar ushtrinë e saj për përdorimin e “forcës së tepërt”.

Të dyja vendet u kanë kërkuar qytetarëve të tyre pranë kufirit të largohen nga zonat, me Tajlandën që evakuoi 40,000 civilë në vende më të sigurta.

“[Luftimi] është vërtet serioz. Jemi në mes të evakuimit”, tha për BBC-në Sutian Phiwchan, një banor vendas i distriktit Ban Dan në provincën Buriram të Tajlandës pranë kufirit me Kamboxhian.

Autoritetet tajlandeze thanë se gjithsej 11 civilë – përfshirë një tetëvjeçar dhe një 15-vjeçar – si dhe një personel ushtarak janë vrarë në provincat Surin, Ubon Ratchathani dhe Srisaket.

Tajlanda dhe Kamboxhia kanë dhënë versione të ndryshme për atë që ndodhi.

Këshilli i Sigurisë Kombëtare (NSC) i Tajlandës pretendon se menjëherë pas orës 07:30 sipas kohës lokale (00:30GMT) të enjten, ushtria e Kamboxhias vendosi dronë për të kryer mbikëqyrje të trupave tajlandeze pranë kufirit.

Menjëherë më pas, personeli ushtarak kamboxhian që mbante granata me raketa u mblodh pranë kufirit. Ushtarët në anën tajlandeze u përpoqën të negocionin duke bërtitur, por nuk patën sukses, tha zëdhënësi i NSC-së, duke shtuar se ushtarët kamboxhianë hapën zjarr rreth orës 08:20, duke e detyruar palën tajlandeze të hakmerrej.

Tajlanda ka akuzuar Kamboxhian për vendosjen e armëve të rënda, duke përfshirë raketahedhës BM-21 dhe artileri, duke shkaktuar dëme në shtëpi dhe objekte publike, duke përfshirë një spital dhe një pikë karburanti përgjatë anës tajlandeze të kufirit.

Ndërkohë, Kamboxhia pretendon se ushtarët tajlandezë e nisën konfliktin rreth orës 06:30, kur shkelën një marrëveshje paraprake duke avancuar në një tempull Khmer-Hindu pranë kufirit dhe duke vendosur tela me gjemba rreth bazës së tij.

Ushtarët tajlandezë më pas vendosën një dron menjëherë pas orës 07:00 dhe qëlluan “në ajër” rreth orës 08:30, sipas Maly Socheata, një zëdhënës i Ministrisë së Mbrojtjes Kombëtare të Kamboxhias.

Në orën 08:46, ushtarët tajlandezë hapën zjarr “parandalues” ndaj trupave kamboxhiane, duke mos u lënë atyre zgjidhje tjetër përveçse të ushtronin të drejtën e tyre për vetëmbrojtje, sipas gazetës Phnom Penh Post që citon Socheata.

Socheata akuzoi më tej Tajlandën për vendosjen e trupave të tepërta, përdorimin e armëve të rënda dhe kryerjen e sulmeve ajrore në territorin kamboxhian.

Pse po luftojnë Tajlanda dhe Kamboxhia?

Mosmarrëveshja daton më shumë se njëqind vjet më parë, kur kufijtë e dy kombeve u hartuan pas pushtimit francez të Kamboxhias.

Gjërat u bënë zyrtarisht armiqësore në vitin 2008, kur Kamboxhia u përpoq të regjistronte një tempull të shekullit të 11-të të vendosur në zonën e diskutueshme si një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s – një veprim që u prit me protesta të ashpra nga Tajlanda.

Pati përleshje sporadike gjatë viteve që panë ushtarë dhe civilë të vrarë nga të dyja palët.

Tensionet e fundit u përshkallëzuan në maj pasi një ushtar kamboxhian u vra në një përleshje. Kjo i zhyti marrëdhëniet dypalëshe në pikën e tyre më të ulët në më shumë se një dekadë.

Në dy muajt e fundit, të dy vendet kanë vendosur kufizime kufitare ndaj njëri-tjetrit. Kamboxhia ndaloi importet nga Tajlanda, të tilla si frutat dhe perimet, dhe ndaloi importimin e shërbimeve të energjisë dhe internetit.

Të dy vendet kanë forcuar gjithashtu praninë e trupave përgjatë kufirit në javët e fundit.

Ku po shkon konflikti?

Kryeministri në detyrë i Tajlandës, Phumtham Wechayachai, tha se mosmarrëveshja e saj me Kamboxhian mbetet “delikate” dhe duhet të adresohet me kujdes dhe në përputhje me ligjin ndërkombëtar.

Kryeministri kamboxhian Hun Manet tha se vendi i tij dëshiron ta zgjidhë mosmarrëveshjen në mënyrë paqësore – duke shtuar, megjithatë, se nuk ka “zgjidhje tjetër” përveçse të “përgjigjet me forcë të armatosur kundër agresionit të armatosur”.

Shkëmbimet serioze të zjarrit midis dy vendeve janë ulur relativisht shpejt.

Por, ndërsa duket se luftimet aktuale nuk kanë gjasa të shpërthejnë në një luftë të plotë, të dy vendeve aktualisht u mungon lidershipi me forcë dhe besim të mjaftueshëm për t’u tërhequr nga kjo përballje.

Hun Manet, djali i një ish-njeriu të fortë, ende nuk ka autoritetin e tij – dhe Hun Sen, babai i tij, duket i gatshëm ta shtyjë më tej këtë konflikt në mënyrë që të lustrojë kredencialet e tij nacionaliste.

Në Tajlandë, ekziston një qeveri koalicioni e paqëndrueshme e mbështetur nga një tjetër ish-lider i fortë, Thaksin Shinawatra.

Thaksin besonte se kishte një marrëdhënie të ngushtë personale me Hun Sen dhe familjen e tij, dhe ndihet i tradhtuar nga vendimi i Hun Sen për të zbuluar një bisedë private që çoi në pezullimin e vajzës së tij, Paetongtarn Shinawatra, nga detyra e kryeministres.

 

Fraksion.com