Si qarkullon paraja prej EURO 2024
Formulimi nuk është figurativ: Një ulërimë u dëgjua në tërë vendin. Çfarë ndodhi? Ekipi i kombëtares gjermane të futbollit ka pas dalë në fushë 70 vjet me radhë me bluzat e prodhuara nga kompania Adidas. Por shumë shpejt kjo do të marrë fund. Më 22 mars, Liga Gjermane e Futbollit (DFB) bëri të ditur se pas vitit 2027, do të jetë Nike nga SHBA kompania që për shtatë vjet me radhë do të pajisë ekipin gjerman të futbollit. Ky biznes do të sjellë të paktën dyfishin e parave që sillte partneriteti me Adidasin, bëri të ditur DFB.
Me futjen në përdorim në Kampionatin Botëror të 1954-ës, të këpucëve të futbollit, Adidasi pati dhënë kontribut të madh për fitoren e ekipit gjerman në ndeshjet që u zhvilluan në Zvicër.
Me këpucët e këtij lloji, të reja për atë kohë, gjermanët patën avantazhe më të mëdha se sa ekipi hungarez, që ishte ekipi që pritej të fitonte në ndeshjen e zhvilluar në barin e lagur nga shiu të stadiumit të Bernës. Në dekadat që pasuan partneriteti i DFB me Adidasin u kthye gati në partneritet simbiotik.
ShumĂ« miq tĂ« futbollit mbetĂ«n pa fjalĂ«, nĂ« rrethet e sipĂ«rmarrjeve sundoi mungesa e mirĂ«kuptimit, anĂ«tarĂ« tĂ« qeverisĂ« gjermane kritikuan DFB. Ministri i shĂ«ndetĂ«sisĂ« Lauterbach (Partia Socialdemokrate) tha pĂ«r X (ish twitterin) se „UnĂ« mendoj se Ă«shtĂ« njĂ« vendim i gabuar, ku tregtia shkel njĂ« pjesĂ« tradite dhe njĂ« copĂ« atdheu.”
Ministri i ekonomisĂ«, Habeck akuzoi se” Adidasi dhe ngjyrat e zezĂ«-e kuqe dhe e verdhĂ« kanĂ« qenĂ« njĂ«sh pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ«. Ato kanĂ« qenĂ« pjesĂ« e identitetit gjerman. UnĂ« do tĂ« doja qĂ« tĂ« kishim pak mĂ« shumĂ« patriotizĂ«m pĂ«r kĂ«tĂ« gjĂ«.”
Pjesëtarë të padëshiruar në treg
Pak javë më vonë ndodhi shoku tjetër për tradicionalistët: Prodhuesi kinez i automobilëve, BYD, do të jetë një nga sponsorizuesit kryesorë të Kampionatit Europian të Futbollit për meshkuj dhe ka vënë që tani në dispozicion një flotë automobilësh elektrikë. BYD – dhe jo Mercedesi ose VW! Në fakt jo ndonjë sensacion i madh, sepse që gjatë ndeshjeve të zhvilluara në fushën e vet për Kampionatin Botëror të 2006-ës, ishte kompania koreane Hyundai ajo që ia zuri vendin prodhuesve gjermanë të automobilëve.
Nuk është e thjeshtë të mësosh për arsyet që kanë bërë të merret një vendim i tillë. DFB refuzoi të kthente përgjigje për pyetjet e bëra nga Deutsche Welle dhe tha se pyetjet i duhen drejtuar organizatorit të kampionatit, Ligës Europiane të Futbollit, UEFA që ka selinë në Nyon të Zvicrës. Por as atje nuk donte askush të kthente përgjigje për pyetjet e Deutsche Welles.
Ata dĂ«rguan njĂ« listĂ« tĂ« shkurtĂ«r me pesĂ« partnerĂ«t qĂ« marrin pjesĂ« nĂ« biznes: Adidasi prodhon „topat e lojĂ«s dhe pajisjet pĂ«r vullnetarĂ«t dhe punonjĂ«sit”, automobilĂ«t janĂ« pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r teknologjinĂ« e informacionit gjatĂ« ndeshjeve dhe BYD ka vĂ«nĂ« nĂ« dispozicion „qĂ« tani njĂ« flotĂ« automobilĂ«sh elektrikĂ«”. Po ashtu radhiten edhe Coca Cola („qĂ« kujdeset qĂ« tifozĂ«t, vullnetarĂ«t dhe zyrtarĂ«t tĂ« mos dehidratohen”) dhe sipĂ«rmarrja gjermane e transportit hekurudhor, Deutsche Bahn, qĂ« ofron bileta me „çmim special” pĂ«r kampionatin.
NjĂ« studim i bĂ«rĂ« nga Universiteti i Hoffenheim-it nĂ«n drejtimin e Profesorit Markus Voeth, publikuar nĂ« muajin qershor, thotĂ« se Adidasi njihet mĂ« shumĂ« nga gjithĂ« sponsorizuesit e tjerĂ«: Rreth 56 pĂ«rqind e gjermanĂ«ve e dinĂ« se prodhuesi i artikujve sportivĂ« Ă«shtĂ« sponsorizues i kampionatit. NdĂ«rsa „shumĂ« mĂ« pak tĂ« njohur janĂ« sipĂ«rmarrjet si Betano dhe Atos, qĂ« sponsorizojnĂ« me nga rreth 3 pĂ«rqind tĂ« kampionatit, por qĂ« njihen pak nga gjermanĂ«t si tĂ« tillĂ«.”
Avantazh Kina
PĂ«r tĂ« mĂ«suar diçka mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme lidhur me sponsorĂ«t, pyesim profesor Henning Vöpel. Ky ekonomist, drejtor i QendrĂ«s pĂ«r PolitikĂ«n Europiane, mendon se thirrja qĂ« pĂ«r njĂ« aktivitet qĂ« zhvillohet nĂ« Gjermani, siç Ă«shtĂ« Kampionati Europian, sponsorĂ« tĂ« jenĂ« firmat gjermane Ă«shtĂ« e çuditshme. Ai tha pĂ«r Deutsche Wellen: “Mallrat e konsumit janĂ« tregje tĂ« zgjeruara globale dhe futbolli ka pĂ«rhapje globale, sidomos gjatĂ« njĂ« aktiviteti tĂ« tillĂ« siç Ă«shtĂ« Kampionati Europian. Ă‹shtĂ« shumĂ« e qartĂ« se edhe tregu i sponsorizuesve funksionon nĂ« mĂ«nyrĂ« globale. Globalizimi i ekonomisĂ« dhe komercializimi i futbollit ecin paralelisht me njĂ«ra tjetrĂ«n.”
Por Vöpel thotĂ« se jo tĂ« gjithĂ« partnerĂ«t e UEFA-s vijnĂ« nga pĂ«rtej detit. Dhe pĂ«r arsyen e duhur: „SidoqoftĂ« krah sponsorizuesve nga bota ka edhe sponsorizues kombĂ«tarĂ«. NĂ«pĂ«rmjet kĂ«tij diferencimi UEFA Ă«shtĂ« nĂ« gjendje tĂ« marrĂ« maksimumin e fitimit nga sponsorizimi dhe njĂ«kohĂ«sisht tĂ« ruajĂ« „ndjenjĂ«n” e frymĂ«s kombĂ«tare.”
Dhe si merret vendimi nga organizatorĂ«t e aktivitetit pĂ«r tĂ« pranuar ose mos pranuar njĂ« sponsorizues? „NĂ« parim UEFA merr vendim sipas dy kritereve,” thotĂ« Vöpel: “Kush ofron mĂ« shumĂ«? Dhe kush Ă«shtĂ« mĂ« interesant nga pikĂ«pamja strategjike?” Prandaj nuk Ă«shtĂ« çudi qĂ« pesĂ« sponsorizues globalĂ« tĂ« vijnĂ« nga Kina: “Ata janĂ« mĂ« tĂ« interesuar dhe si pasojĂ« ofrojnĂ« gatishmĂ«ri mĂ« tĂ« madhe pĂ«r tĂ« paguar nĂ« njĂ« sponsorizim tĂ« tillĂ«.”
LĂ«vizjet e tregut
Sponsorizimi i sportit nuk Ă«shtĂ« biznes qĂ« fillon e mbaron brenda njĂ« dite, por Ă«shtĂ« njĂ« investim strategjik. Henning Vöpel thotĂ« se: “Sponsorizim nuk do tĂ« thotĂ« se pagesa bĂ«het menjĂ«herĂ« me derdhje parash nĂ« dorĂ«. BĂ«het mĂ« shumĂ« fjalĂ« pĂ«r pozicionim strategjik, njohje nĂ« treg dhe vĂ«mendje mediatike.”
Dhe koncernet e pijeve ose prodhuesit e artikujve sportive „vijnĂ« shpesh nga tregje oligopolesh, ku pak sipĂ«rmarrje kanĂ« monopolin nĂ« treg. Atje krijohet njĂ« joshje e madhe, qĂ« tĂ« mos trembesh nga ata pak konkurentĂ« tĂ« mĂ«dhenj. Ajo qĂ« kĂ«rkohet Ă«shtĂ« prezenca nĂ« vend. Synimi Ă«shtĂ« qĂ« tĂ« durosh konkurencĂ«n.”
Prandaj duhet folur edhe njĂ« herĂ« pĂ«r shembullin e Adidasit, kompanisĂ« qĂ« ka qenĂ« simbol i DFB, por edhe anasjelltas. NjĂ« lidhje e caktuar strategjike mund tĂ« jetĂ« me kuptim, „sepse kĂ«shtu zhvillohen mĂ« mirĂ« besimi dhe vlerat nĂ« treg. Por vjen njĂ« ditĂ« qĂ« kĂ«to efekte zvogĂ«lohen. KĂ«shtu nĂ« tregje krijohen sĂ«rish lĂ«vizje tĂ« reja.”
Për paratë është mirë të mos flasësh
Një nga çështjet mbetet e hapur: Pse nuk flasin pjesëmarrësit për paratë që marrin? Një nga shpjegimet për këtë gjë është se fjalët e shumta lidhur me paratë mund të dëmtojë bazën me të cilin hyjnë në bisedime funksionarët e futbollit. Nga njëra anë, klubet e futbollit shpesh janë me organizim jo fitimprurës prandaj paguajnë taksa të ulta. Gjatë kampionateve të mëdha, si ai që zhvillohet tani në Gjermani, shpesh ndodh që të ardhurat gjatë kampionatit nuk kanë nevojë të taksohen në vendin e organizatorit.
Nga ana tjetër shumë tifozë mund të indinjohen po të dëgjojnë sa të mëdha janë shumat e parave që shkojnë në numrin e llogarive të klubeve. Po të bëhen të ndërgjegjshëm sa para jepen faktikisht për një lojë dhe sidomos për gjërat e tjera që rrethojnë lojën, atëherë mund të ndihen të mashtruar. Të dyja këto gjëra nuk janë mirë për marrëdhëniet me klientët.
Duke folur pĂ«r televizionin gjerman WDR, eksperti pĂ«r çështjet e marketingut, Dr. Peter Rohlmann e shpjegon kĂ«shtu çmimin e lartĂ« tĂ« devotshmĂ«risĂ« sĂ« tifozĂ«ve: „Emocionaliteti bĂ«n qĂ« racionaliteti i çmimit tĂ« kalojĂ« nĂ« plan tĂ« dytĂ«”. KĂ«tĂ« gjĂ« e dinĂ« mirĂ« klubet dhe organizatat e futbollit dhe kompanitĂ«, qĂ« bashkĂ«punojnĂ« me to.
Ato kĂ«rkojnĂ« pĂ«r produktet e tyre aq para sa janĂ« tĂ« gatshĂ«m tifozĂ«t tĂ« paguajnĂ«. Po Rohlmann mendon se Ă«shtĂ« arritur maksimumi, mĂ« shumĂ« se kaq nuk mund tĂ« shtrenjtohet: “Nuk duhet kapĂ«rcyer kufiri. Ajo qĂ« dihet Ă«shtĂ« se ngadalĂ« kufiri Ă«shtĂ« duke u tejkaluar.”
A ia vlen sponsorizimi në përgjithësi?
Gjysma e parave qĂ« jepen pĂ«r reklama, janĂ« para qĂ« hidhen nga dritarja, ka thĂ«nĂ« dikur industrialist Henry Ford. VetĂ«m se ai nuk e dinte mirĂ« cila gjysmĂ« Ă«shtĂ« ajo qĂ« hidhet. TĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ« thotĂ« edhe studimi i bĂ«rĂ« nĂ« Universitetin e Hohenjahmit (Hohenheim). ShkencĂ«tarĂ«t thonĂ« nĂ« tĂ« se: „Sot mbetet mĂ« shumĂ« se kurrĂ« pa pĂ«rgjigje pyetja nĂ«se ia vlen pĂ«r sipĂ«rmarrjet qĂ« tĂ« sponsorizojnĂ«.”
Markus Voeth, i cili ka analizuar nĂ« njĂ« sondazh online tĂ« dhĂ«nat e nxjerra nga 1000 persona qĂ« janĂ« pyetur thotĂ« nĂ« fund se : „Ndikim direkt tek shitja e produkteve nuk ka. VetĂ«m 12 pĂ«rqind e tĂ« pyeturve shikojnĂ« firmat qĂ« sponsorizojnĂ« Kampionatin Europian, kur blejnĂ« produkte ose shĂ«rbime.”/DW
Fraksion.com
