Izraeli dhe Palestina, qendra e konfliktit
Nga Mimoza Golikja*
Â
Izraeli dhe Hamasi, në një histori të gjatë antagonizmi, janë në luftë në Rripin e Gazës dhe dhuna dominon titujt ndërkombëtarisht. Hamasi dhe Izraeli nuk pranojnë të negociojnë në mënyrë të hapur dhe të drejtpërdrejtë dhe aq më pak të besojnë te njëri tjetri. Si të tillë, madje edhe provokime të vogla kanë potencial të mjaftueshëm të shkallëzohen me shpejtësi. Izraeli është vend zyrtarisht hebraike në Lindjen e Mesme, Palestina grup i dy territoreve të ndara fizikisht, etnikisht arabe dhe kryesisht myslimane. Kufijtë janë konsideruar si të vënë në dyshim për dekada të tëra. Statusin e Palestinës, disa vende e konsiderojnë shtet i pavarur, ndërsa të tjerët, të jetë territor nën pushtimin e Izraelit. Si izraelitët dhe palestinezët kanë pretendime ndaj vendit prej shekujsh. Konflikti është i vendosur në një cikël të tmerrshëm dhe paqja duket më se e pamundur. Por ndërkohë Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Ban Ki-Moon dhe Sekretari amerikan i Shtetit John Kerry po vazhdojnë takimet me zyrtarë në Lindjen e Mesme në përpjekje për t’i dhënë fund luftimeve mes Izraelit dhe Hamasit. Madje ata diskutuan mbi paketën 47 milion dollarëshe për ndihmat humanitare, e cila synon të lehtësojë gjendjen për mijëra banorë të zhvendosur të Gazës dhe iu bëjnë thirrje të dy palëve, të ndalin dhunën dhe të  fillojnë negociatat pa parakushte. Konflikti dy javor nuk ka treguar shenja uljeje ndërkohë që sulmet ajrore izraelite goditën disa objektiva në Rripin e Gazës, duke vrarë  edhe civilë, ndërkohë që raketat nga Gaza janë hedhur drejt Izraelit. Izraeli filloi ofensivën tokësore në Gaza prej mëse dy javësh pasi sulmet ajrore nuk arritën të ndalonin sulmet me raketa nga Hamasi. Izraeli ka patur deri tani 29 të vdekur, përfshi dy civilë, në luftimet më vdekjeprurëse në Gaza në pesë vite. Konflikti ka qënë edhe më shkatërrimtar në territorin palestinez ku më shumë se 570 njerëz kanë vdekur, ku pjesa dërrmuese e tyre janë civilë.
Konflikti Izrael – Gaza
Ajo që po ndodh në Gaza në ballafaqimin  aktual ka filluar më 12 qershor pikërisht pasi kur muaj më parë ishin zhdukur tre adoleshentë izraelitë në Bregun Perëndimor. Kjo zhdukje u njoftua prej Izraelit më 13 qershor duke fajësuar Hamasin për rrëmbimet. Ishte 14 qershori kur Hamasi gjuajti tre raketa në rajonin Hof Ashkeloni dhe pasimi që iu bë nga sulmet izraelite mbi palestinezët në zonën e Jerusalemit. Më 8 korrik izraelitët njoftuan “Operation Protective Edge” kurse Hamasi nisi një raketë me rreze më të gjatë në Tel Aviv dhe pastaj ishte Izraeli ai që rriti sulmet ajrore kundër objektivave të tij në Gaza. Ndërkohë Hamasi ka rritur arsenalin e tij nga raketa me rreze të shkurtër në raketa me rreze shumë më të gjatë. Brezi i fundit i raketave të tij mund të arrijnë në qendër të popullsisë së Izraelit, në trekëndëshin Jeruzalem, Tel Aviv dhe Haifa. Kërcënimi që vjen nga raketat në fakt është i konsiderueshëm. Mirëpo sipas zyrtarëve të lartë izraelitë, forcave ajrore të cituara për këtë çështje, iu ka munguar inteligjenca se ku saktësisht  janë ruajtur këto raketa dhe vendet nga të cilat ato mund të jenë nisur. Në të njëjtën kohë Gaza është e gërryer me një kompleks të shumtë dhe mjaft të thellë tunelesh, gjë që e kufizon inteligjencën dhe aftësinë e municioneve ajrore izraelite.  Trupat izraelite kanë shkuar në terren, në mënyrë që të angazhohen në një betejë të përgjakshme me qëllim gjetjen dhe shkatërrimin e tuneleve. Burimet ushtarake thonë se shtrirja e rrjetit të sofistikuar të tuneleve është shumë më i gjerë se sa e kishte parashikuar Izraeli, ndërsa udhëheqësit politikë thonë se shkatërrimi i tuneleve është i domosdoshëm për sigurinë e Izraelit, si dhe qëllimi kryesor i ofensivës aktuale në terren. Pavarësisht humbjeve të rënda, Hamasi i ka shkaktuar një goditje të rëndë Izraelit edhe me vdekjen e 13 ushtarëve, në një ditë edhe në qoftë se është e vërtetë të jetë kapur një ushtar izraelit i Forcave të Mbrojtjes, kjo gjë që do të thotë se do të komplikojë përpjekjet e armëpushimit. Por nga ana tjetër asnjë palë nuk dëshiron, ose që është në gjendje që të  mund të përballojë një konflikt edhe më të  gjatë, madje shumë analistë izraelite  thonë se do të ketë dy apo tre ditë luftimesh, të cilat do t’i japin fund dhunës përpara të premtes së fundit të Ramazanit dhe festës së Eid al-Fitr që vijon.
Hamasi nuk është i vetmi grup militant në Rripin e Gazës
Hamasi e sheh veten si përfaqësues të popullit palestinez, që kur fitoi një shumicë të lehtë, megjithatë ai refuzoi të njohë Izraelin ose të respektojë marrëveshjet e kaluara palestineze me Izraelin. Mirëpo nga ana tjetër thuhet se Hamasi nuk është i vetmi grup militant në Rripin e Gazës, që qëllojnë me raketa mbi Izraelin. Ka grupe të tjera militante në Gaza, veçanërisht palestinezë që janë edhe më radikale se Hamasi dhe të angazhuar plotësisht për dhunën në vend më tepër se sa në politikë, si taktikë kryesore në luftën e tyre me Izraelin. Që prej tërheqjes izraelite në vitin 2005, Hamasi dhe këto grupe të tjera kanë nisur mijëra raketa dhe mortaja nga Gaza në Izrael. Ky zjarr me raketa rrallë shkakton viktima, por kjo e bën jetën e mjerueshme për izraelitët që jetojnë brenda rrezes, edhe pse ishte pakësuar kohët e fundit, kjo ka qënë një nga ankesat më të rëndësishme të Izraelit kundrejt udhëheqjes së Hamasit, duke e bërë përgjegjës për të gjithë zjarrin e raketave nga Gaza, përfshirë edhe grupet e tjera palestineze.
QĂ« nga viti 2007, Izraeli ka ruajtur bllokadĂ«n e GazĂ«s, duke i kufizuar tĂ« gjithakalimet kufitare nĂ« territorin qĂ« kontrollon edhe rrugĂ«t detare, duke i kufizuar qasjen nĂ« ushqim, ujĂ«, energji elektrike, gaz, materialet e ndĂ«rtimit, etj. QĂ«llimi i deklaruar i bllokadĂ«s ka qĂ«nĂ« pĂ«r tĂ« parandaluar Hamasin nga marrja e lĂ«ndĂ«ve pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar raketadhe mortaja qĂ« mund tĂ« godisnin Izraelin, por qĂ«llimi tjetĂ«r kyç i bllokadĂ«s ka qĂ«nĂ« pĂ«r tĂ« dobĂ«suar Hamasin politikisht. Kufizimi nĂ« mallra ose do tĂ« shkaktonte te palestinezĂ« tmbĂ«shtetjen pĂ«r njĂ« fraksion mĂ« tĂ« moderuar ose do tĂ« detyronte Hamasin vetĂ« tĂ« moderohej. MirĂ«po kjo shkaktoi vuajtje mĂ« shumĂ« nĂ« popullsinĂ« civile tĂ« GazĂ«s, pasi bllokada”ka shkatĂ«rruar ekonominĂ« e GazĂ«s, la shumicĂ«n e njerĂ«zve tĂ« paaftĂ« pĂ«r tĂ« lĂ«nĂ« GazĂ«n, njerĂ«zit e kufizuar nga shĂ«rbimet themelore tĂ« tilla si kujdesi shĂ«ndetĂ«sor dhe arsimi, i shkĂ«putĂ«n nga njĂ«ri-tjetri”. MĂ« shumĂ« se40% e njerĂ«zve nĂ« Gaza, gati 50% e tĂ« rinjve tani janĂ« tĂ« pa punĂ« dhe 80% e njerĂ«zve marrin ndihmĂ« ndĂ«rkombĂ«tare. ShumĂ« industri kryesore,si industria e ndĂ«rtimit, janĂ« asgjĂ«suarsi dhe materialet esencialenuk janĂ« tĂ« lejuara nĂ« Gaza. QĂ« nga viti 2005 Izraeli dhe Hamasi kanĂ« zhvilluar tri luftĂ«ra tĂ« ndara, nĂ« vitin 2006, nĂ« 2008-2009, dhe nĂ« vitin 2012. Izraeli e pushtoi GazĂ«n nĂ« dy tĂ« parat. Lufta e 2006 u shkaktua nga Hamasi me rrĂ«mbimin e njĂ« ushtari tĂ« Izraelit. QĂ«llimi i deklaruar i Izraelit nĂ« luftĂ«n e 2008-2009 dhe 2012, tĂ« cilat Izraeli pĂ«rkatĂ«sisht i quan operacionin “Cast Lead”dhe “Operacioni i ShtyllĂ«s sĂ« Mbrojtjes”, ishte qĂ« tĂ« shkatĂ«rronte aftĂ«sinĂ« e Hamasit pĂ«r tĂ« nisur raketat nĂ« Izrael. Thuhet se pĂ«r shumĂ« vite, Irani ka furnizuar Hamasin me financa dhe raketa tĂ« avancuara, por nĂ« vitin 2012, Hamasi dhe Irani kanĂ« prishur marrĂ«dhĂ«niet e tyre pĂ«r shkak tĂ« luftĂ«s nĂ« Siri. Kjo pĂ«r arsye se Irani mbĂ«shtet diktatorin sirian Bashar al-Asad, AlevitĂ« Shia, kundĂ«r rebelimit popullor sunit. Hamasi refuzoi tĂ« marrĂ« anĂ«n e Asadit, kĂ«shtu qĂ« Irani preu dĂ«rgesat nĂ«Â financa nĂ« fund tĂ« vitit 2012. MegjithatĂ«, nĂ« mars tĂ« vitit 2014, Izraeli zbuloi njĂ« dĂ«rgesĂ« tĂ« njĂ« rakete me rreze tĂ« gjatĂ« M-320, drejtuar pĂ«r nĂ« Gaza, ku u tha se vinte nga njĂ« port iranian, gjĂ« qĂ« bĂ«n qĂ« pĂ«rfshirja iraniane tĂ« komplikojĂ« luftĂ«n e tanishme nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« konsiderueshme.
Dhuna në Gaza, shkallëzohet nga vrasjet e hakmarrjes
Historia e shpërthimit të këtij muaji të dhunës në Izrael dhe Palestinës është e njohur, por ajo që e bën interesante është se kjo herë ka qenë pak më ndryshe që në fillim, vëzhguesit amerikanë duket se po e shohin historinë e konfliktit, ndoshta më shumë se kurrë më parë, thonë ananlistët “përmes syve palestinezë”, ndoshta rasti është te aksidenti, kur ekstremistët izraelitë rrëmbyen dhe vranë një fëmijë palestinez, me sa duket në hakmarrjen për vrasjen e mëparshme të tre adoleshentëve izraelitë. Ka qënë e zakonshme më përpara, për transmetimet televizive të lajmeve për t’i dhënë hapësirë historisë psh të një fëmije amerikan të kapur tragjikisht në dhunën e Lindjes së Mesme, por kjo nuk është aq e zakonshme për një fëmijë palestinez. Mirëpo në këtë rast rrjetet i dhanë rëndësi asaj që kishte ndodhur kur bëhet fjalë për jetën e një fëmije, duke i mëshuar aq më tepër me atë “çka nuk ishte njerëzore”. Prej më shumë se dy javësh dhe dhuna në Gaza u shkallëzua nga vrasjet e hakmarrjes, në një fushatë ushtarake. Por në shtypin amerikan, historia e njeriut të konfliktit Izrael-Palestinë, ku janë vrarë më shumë se 570 palestinezë dhe rreth 29 ushtarë izraelitë, duket se ka qëndruar në anën palestineze. Pra mesa shihet historia e konfliktit mes Izraelit dhe Palestinës duket pak më ndryshe këtë herë. Kështu mediaet sociale kanë ndihmuar për të parë më thellë brenda zonave të luftës, në këtë rast brenda Gazës, duke bërë të mundur të shihet një qasje shumë më e plotë ndaj terrorit që mbërtheu një popullsi nën sulm ushtarak. Por kjo nuk do të thotë se kjo mund të ndryshojnë politikën e marrëdhënieve të Amerikës me Izraelin. Mbështetja e SHBA-së për Izraelin nuk është arritur në mënyrë arbitrare, por sepse edhe ajo ka pasur përballë episode të ngjashme të shëmtuara edhe në të kaluarën, madje vetë Palestina është ende e sunduar nën një politikë të tillë.
Tunelet e kontarbandës
 Hamasi tashmĂ« ka pĂ«rdorur disa herĂ« tunelet nĂ« ditĂ«t e fundit nĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r sulme nĂ« tokĂ«n izraelite. Metoda e sulmit, nĂ« tĂ« cilĂ«n militantĂ«t mbijnĂ« papritur nga nĂ«ntoka nĂ« goditjet e tyre, kanĂ« ngjallur frikĂ« tek izraelitĂ«t qĂ« jetojnĂ« afĂ«r GazĂ«s. Si skenar i njĂ« filmi horror “armiku yt Ă«shtĂ« gati tĂ« shpĂ«rthejĂ« planin e tij, nĂ« dhomĂ«n tĂ«nde tĂ« ngrĂ«nies nga poshtĂ« nĂ« dysheme, nĂ« dhomĂ«n e gjumit etj”. Rrjeti i tuneleve Ă«shtĂ« pĂ«rdorur edhe gjatĂ« luftimit brenda nĂ« Gaza, sipas ushtrisĂ« izraelite. ZyrtarĂ«t ushtarakĂ« izraelitĂ« iu referohen punimeve nĂ«ntokĂ«sore si “Lower Gaza” dhe sugjerojnĂ« se tĂ« paktĂ«n disa prej luftimeve po zhvillohen nĂ«n tokĂ«. Tunelet nuk janĂ« njĂ« fenomen i ri. Hamasi ka pĂ«rdorur njĂ« tĂ« tillĂ« nĂ« vitin 2006 pĂ«r tĂ« kapur ushtarin izraelit Gilad Shalit, tĂ« cilin e mbajti peng pĂ«r pesĂ« vjet, deri nĂ« marrĂ«veshjen pĂ«r lirimin e tij nĂ« kĂ«mbim tĂ« mĂ« shumĂ« se 1.000 tĂ« burgosurve palestinezĂ«. Madje edhe nĂ« tetor u zbulua tuneli Wired pĂ«r energji elektrike dhe komunikim, qĂ« ishte nĂ« njĂ« lartĂ«si tĂ« madhe, me gjatĂ«si rreth 1.7 kilometra (afĂ«rsisht njĂ« milje) dhe i thellĂ«, tĂ« paktĂ«n 18 metra (59 feet). Muret e brendshme tĂ« tij u vlerĂ«suan me 500 ton beton. Por konflikti i tanishĂ«m tregon se ndĂ«rtimi i tuneleve ka vazhduar nĂ« njĂ« formĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme. Ushtria izraelite thotĂ« se gjatĂ« inkursionit sĂ« saj nĂ« Gaza, deri mĂ« tani ka gjetur 66 boshte tĂ« ndryshme tĂ« aksesit qĂ« çojnĂ« nĂ« rreth 23 tunele, ku disa nga pikat e hyrjes ishin nĂ«n shtĂ«pitĂ« e njerĂ«zve, si dhe uniforma ushtarake izraelite tĂ« fshehura brenda nĂ« disa prej tyre. NdĂ«rtimi i konsiderueshĂ«m i tuneleve, disa prej tĂ« cilave shtrihen pĂ«r kilometra, i ka bĂ«rĂ« ato tĂ« vĂ«shtira pĂ«r tu prishur, sipas zyrtarĂ«ve ushtarakĂ« izraelitĂ«. “Ne po marrim masa pĂ«r tĂ« neutralizuar kĂ«to tunele dhe do tĂ« vazhdojmĂ« tĂ« veprojmĂ« pĂ«r aq kohĂ« sa Ă«shtĂ« e nevojshme”, Ă«shtĂ« shprehur kryeministri Netanyahu. Ushtria izraelite beson se ka dhjetĂ«ra tunele qĂ« duhet tĂ« gjenden ende, madje nĂ« disa prej luftimeve mĂ« tĂ« ashpra qĂ« ajo ka hasur ka qenĂ« rreth hyrjeve tĂ« tuneleve. Hamasi filloi pĂ«rdorimin e tunelve nĂ« kufirin e GazĂ«s me Egjiptin, qĂ«llimi i kĂ«tyre tuneleve nuk ishte pĂ«r sulme, por pĂ«r tregjet e mallrave. RrugĂ«t nĂ«ntokĂ«sore nĂ« Egjipt ishin njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r ta anashkaluar bllokadĂ«n izraelite nĂ« Gaza dhe tunelet Gaza-Egjipt janĂ« pĂ«rdorur pĂ«r ushqim, gaz, bagĂ«ti, e çdo gjĂ« qĂ« banorĂ«t e GazĂ«s kishin nevojĂ« dhe sipas Izraelit edhe pĂ«r rifurnizimin e Hamasit me armĂ«, rreth njĂ« dekadĂ« e gjysmĂ« mĂ« parĂ«, nĂ« kufi me Egjiptin, pĂ«r tĂ« kontrabanduar armĂ« nĂ« Gaza. ShumĂ« shpejt, pĂ«rveç kontrabandĂ«s sĂ« armĂ«ve, nĂ«pĂ«rmjet tuneleve filloi importimi i çdo lloj malli duke e parĂ« si biznes fitimprurĂ«s si dhe tatimet e vendosura ishin njĂ« burim kryesor i tĂ« ardhurave tĂ« saj pĂ«r qeverinĂ«. Regjimi i ri i Egjiptit i mbylli kĂ«to tunele, duke qenĂ« njĂ« nga shkaqet e krizĂ«s aktuale ekonomike nĂ« Gaza. NdĂ«rsa nga viti 2001 palestinezĂ«t filluan tĂ« pĂ«rdorin kĂ«to tunele shpĂ«rthyese pĂ«r tĂ« sulmuar postat kufitare izraelite.
Tunelet e kontrabandĂ«s nĂ«n kufirin me Egjiptin nĂ« pĂ«rgjithĂ«si janĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha dhe tĂ« pajisur mĂ« mirĂ« pĂ«r tĂ« mundĂ«suar funksionimin e vazhdueshĂ«m dhe transferimin e artikujve tĂ« rĂ«ndĂ«, ndĂ«rsa tunelet e  infiltrimit janĂ« menduar pĂ«r t’u pĂ«rdorur njĂ« ose dy herĂ« me njĂ« gjerĂ«si tĂ« mjaftueshme pĂ«r njĂ« njeri tĂ« armatosur e pĂ«r tĂ« ecur i kĂ«rusur. Hamasi dhe militantĂ«t e tij nĂ« pĂ«rdorimin e kĂ«tyre tuneleve janĂ« pĂ«rpjekur  pĂ«r tĂ« sjellĂ« armĂ« dhe komponentĂ« tĂ« raketave madje edhe nĂ«s htĂ«pi, si dhe çdo gjĂ« tjetĂ«r qĂ«ata kanĂ« pasur nevojĂ« pĂ«r tĂ« luftuar dhe nĂ« rastin eHamasit, pĂ«r tĂ« qeverisur. CivilĂ«t kanĂ« sjellĂ« mjete tĂ« mjekĂ«sisĂ«,ushqim, dhe çdo gjĂ« tjetĂ«r qĂ« iu Ă«shtĂ« dashur dhe qĂ« nuk e kanĂ« marrĂ« pĂ«rmes bllokadĂ«s izraelite. QĂ« kur ushtria egjiptiane u konfiskua dhe  sundoi mbi Egjipt nga VĂ«llazĂ«ria Myslimane nĂ« vitin 2013, ata bĂ«nĂ« qĂ« tĂ« dobĂ«sohej edhe  sistemi i funksionimit tĂ« tunelit dhe autoritetet egjiptiane mbyllĂ«n shumĂ« prej tuneleve kryesore. Izrael ibeson se si rezultat, Hamasi tani Ă«shtĂ« nĂ« njĂ« situatĂ« unike dhe tĂ« ndjeshme ndaj njĂ« ofensive, si kjo pasi dihet qĂ« ka probleme rifurnizimi.
 Çfarë dëshiron Izraeli nga ofensiva në Gaza?
 Nga sa duket të paktën është e qartë se Izraeli pushtoi Rripin e Gazës për të shkatërruar tunelet e përdorur nga grupi militant Hamas, i cili ka qëlluar mijëra raketa nga Gaza në Izrael dhe mbështetet në këto tunele për të hyrë në Izrael dhe Egjipt. Por sigurisht, kjo nuk do të shkatërrojë Hamasin plotësisht. Grupi do të jetë në gjendje të gërmojë më shumë tunele ose do të gjejë mënyra të tjera. Ndërkohë, ushtarët izraelitë që kanë vdekur gjatë ofensivës tokësore janë më shumë se në çdo luftë që nga viti 2006, si dhe shumë më tepër janë palestinezë të vrarë se sa izraelitë. Por përse është e tërë kjo humbje? Pse Izraeli nisi një pushtim që do t’i kushtojë jetë atij, Izraelit, si dhe çfarë ndikimi afat-shkurtër do të ketë për Hamasin? Mirëpo nga ajo sa ka ndodhur dhe ndodh atje për një kohë të gjatë duket se konflikti nuk mund të eliminohet plotësisht, por ai vetëm sa mundet të menaxhohet, kjo duke parë nga e kaluara, e tashmja dhe e ardhmja e strategjisë së Izraelit. Gjë që mbase edhe ndihmon në shpjegimin e ofensivës aktuale të Gazës. Strategjia e Izraelit u rrit nga sulmet e Izraelit me vendet arabe. Për shumicën e ekzistencës së Izraelit, ushtritë arabe konvencionale, si Egjipti dhe Siria, ishin kërcënimet e tij më të mëdha. Izraeli ka luftuar kundër fqinjëve të tij arabë në vitin 1948, 1967 dhe 1973 e gjatë kësaj periudhe, Izraeli ka besuar se shtetet arabe nuk do të pranojnë me dëshirë ekzistencën e tij, duke e bërë të pamundur një marrëveshje të menjëhershme të paqes, si dhe nuk mund të detyrojë fqinjët e tij në nënshkrimin e një traktati paqeje me forcë. Pika e strategjisë së Izraelit për të përmirësuar problemet e tij të sigurisë është deri në gjetjen e një zgjidhje politike për kërcënimin nga shtetet arabe. Disa nga armiqtë më të mëdhenj të Izraelit, si Egjipti dhe Jordania, hoqën dorë në kërkimin për të shkatërruar Izraelin, madje ata kanë nënshkruar edhe traktate paqeje me Izraelin, duke e bërë shtetin hebraik shumë më të sigurtë se sa ishte gjatë Luftës së Ftohtë. Në vitin 2009 dhe 2012, Izraeli ka zhvilluar luftëra të ngjashme kundër Hamasit, që të dy të dizajnuara për të ndaluar sulmet me raketa nga Gaza.
Konfliktit Izrael-Palestinë, tashmë dihet nga gjithkush se vazhdon prej një kohë të gjatë dhe se në të njëjtën kohë ka shumë urrejtje në të dy anët.
Jeta njerëzore brenda konfliktit
TĂ« gjitha luftimet e zhvilluara brenda qyteteve dhe tĂ« gjitha bombardimet e hapĂ«sirave urbane, shĂ«rbejnĂ« si njĂ« kurth i mundshĂ«m pĂ«r vdekjen e civilĂ«ve e si pasojĂ« pĂ«rshkim i luftĂ«s nĂ« kĂ«to qytete e nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pashmangshme i shndĂ«rron banorĂ«t e tyre nĂ« mburoja njerĂ«zore tĂ« mundshme. MirĂ«po njĂ« seri posterash janĂ« shpĂ«rndarĂ« kohĂ«t e fundit nga ushtria izraelite pĂ«rmes llogarisĂ« sĂ« saj nĂ« Twitter, Facebook dhe blog ku thuhet se “ku i fshehin terroristĂ«t e GazĂ«s armĂ«t e tyre”, kjo gjĂ« bĂ«n tĂ« dyshuar çdo shtĂ«pi, xhami, shkollĂ« dhe spital, tĂ« cilat nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ« do tĂ« ishin edhe objektiva legjitime, sepse supozohet tĂ« jenĂ« pikĂ«risht dhe vendndodhja e armĂ«ve, pra imazhet e posterave tregojnĂ« se palestinezĂ«t me sa duket kanĂ« fshehur raketat nĂ« shtĂ«pitĂ«Â e tyre civile. Logjika Ă«shtĂ« e thjeshtĂ«, pĂ«rderisa fsheh Hamasi armĂ« nĂ« shtĂ«pi, (tĂ« paligjshme), Izraeli mund t’i bombardojĂ« ato si tĂ« ishin caqe ushtarake (tĂ« ligjshme). NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r, njĂ« funksion i vetĂ«m (fshehja e armĂ«ve) nga shumĂ« funksione ekzistuese (nĂ« shtĂ«pi, strehim, intimitet, etj) pĂ«rcakton statusin e njĂ« vendi urban (nĂ« kĂ«tĂ« rast  shtĂ«pisĂ«), nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« forma e ngrehinĂ«s e humbet kuptimin e saj tradicional. Kurse nga ana tjetĂ«r, nĂ« njĂ« poster tjetĂ«r thuhet se “Izraeli pĂ«rdor armĂ« pĂ«r tĂ« mbrojtur civilĂ«t e tij”, e pĂ«r ironi tĂ« kĂ«saj shpjegohet se  “Hamasi pĂ«rdor civilĂ«t pĂ«r tĂ« mbrojtur armĂ«t”, palestinezĂ«t janĂ« tĂ« pĂ«rshkruar si barbarĂ« qĂ« injorojnĂ« gramatikĂ«n elementare tĂ« sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare. Lufta e Izraelit Ă«shtĂ«, megjithatĂ«, jo vetĂ«m nĂ« lidhje me njĂ« rikuptim tĂ« strukturave arkitektonike, por edhe pĂ«r transformimin e qenieve njerĂ«zore nĂ« dĂ«m kolateral, subjekte tĂ« cilĂ«t mund tĂ« jenĂ« vrarĂ« pa shkelur tĂ« drejtĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare. Kjo Ă«shtĂ« ajo çka mund tĂ« sjellĂ« teksti i posterit ku shfaqet  shefi i Shtabit tĂ« Izraelit duke thĂ«nĂ«: “.. edhe pse kryejmĂ« sulme  ne kujtojmĂ« se ka civilĂ« nĂ« Gaza qĂ« Hamasi i ka kthyer ata nĂ« pengje”, pra tĂ« gjithĂ« civilĂ«t nĂ« Gaza janĂ« duke u mbajtur peng nga Hamasi, i cili konsiderohet njĂ« krim lufte dhe shkelje bruto e tĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare qĂ« rregullon konfliktin e armatosur. Kjo, pra, ofron arsyetimin ligjor dhe moral kundĂ«r akuzave se Izraeli Ă«shtĂ« nĂ« njĂ« vrasje tĂ« civilĂ«ve. Shkeljet e supozuara tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut tĂ« kryera nga palestinezĂ«t kundĂ«r palestinezĂ«ve, duke marrĂ« peng dhe mburoja njerĂ«zit, duke e bĂ«rĂ« legjitimimin e dhunĂ«s vdekjeprurĂ«se dhe pa dallim nga ana e forcĂ«s pushtuese. Prandaj, pĂ«rdorimi i mburojave njerĂ«zore nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« shkelje. NĂ« luftĂ«rat asimetrike bashkĂ«kohore urbane, duke e akuzuar armikun e pĂ«rdorur mburoja njerĂ«zore ndihmon pĂ«r tĂ« vĂ«rtetuar pohimin se vdekja e civilĂ«ve “tĂ« shĂ«njestruar” Ă«shtĂ« dĂ«mi thjesht kolateral. Kur tĂ« gjithĂ« civilĂ«t janĂ« mburojĂ« e mundshme njerĂ«zore, kur çdo civil mund tĂ« bĂ«het njĂ« peng i armikut, pastaj tĂ« gjithĂ« civilĂ«t e armikut bĂ«hen viktima. Por thuhet se ashtu si çdo shoqĂ«ri tjetĂ«r mjaft e larmishme, palestinezĂ«t janĂ« tĂ« pĂ«rbĂ«rĂ« nga pasuesit e shumĂ« feve, politikĂ«s, dhe ideologjive. PalestinezĂ«t janĂ« madje tĂ« krishterĂ«, myslimanĂ«, ateistĂ«, dhe agnostik. Ata janĂ« nacionalistĂ« dhe ose socialistĂ«. Ata janĂ« laikĂ«, islamistĂ«, post islamikĂ«, dhe post laikĂ«. Ata janĂ« feministĂ«, modernistĂ«, post modernistĂ«, dekonstruksionistĂ« dhe ata janĂ« tĂ« lindur nĂ« kohĂ«, kozmopolit me tĂ« tjerĂ«t, unionistĂ«, pacifistĂ«, militantĂ«, etj. NĂ«se thuhet se kjo Ă«shtĂ« “Fushata gjenocide” e Izraelit nĂ« Rripin e GazĂ«s, ajo po hyn nĂ« javĂ«n e dytĂ«. Numri i tĂ« vdekurve e me mijĂ«ra tĂ« tjerĂ« tĂ« lĂ«nduar dhe tĂ« zhvendosur sĂ« bashku me arrestime arbitrare, prishja e shtĂ«pive dhe e familjeve nĂ«n njĂ« politike konfliktuale tĂ« PalestinĂ«s dhe Izraelit, nĂ«n njĂ« urrejtje dhe dhunĂ«, i pengon ata tĂ« gjejnĂ« rrugĂ«n e paqes.
ShĂ«nim: Ky shkrim Ă«shtĂ«Â marrĂ« nga gazeta “Ushtria”, botuar nĂ« korrik 2014.
Fraksion.com
