SHBA, Rusia dhe militarizimi i Arktikut
Në samitin e kësaj jave të Këshillit të Arktikut në Islandë, Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken dha alarmin për përforcimin ushtarak të Rusisë në rajon.
Këshilli i Arktikut përbëhet nga tetë anëtarë që kanë sovranitet mbi territoret brenda Rrethit Arktik: Kanadaja, Danimarka, Finlanda, Islanda, Norvegjia, Rusia, Suedia dhe Shtetet e Bashkuara.
Vetëm një mijë kilometra nga Poli i Veriut, Rusia po demonstron forcën e saj ushtarake. Edhe në kulmin e Luftës së Ftohtë, baza ushtarake ajrore e Rusisë Nagurskoye ishte një post i largët dhe i papërfillshëm. Tani, aktiviteti në bazë është shtuar dhe aty mund të ulen bombardues strategjikë bërthamorë. Kremlini po e projekton fuqinë e tij thellë në Arktik.
“Garantimi i paqes dhe i sigurisĂ« nĂ« Arktik Ă«shtĂ« njĂ« detyrĂ« kryesore dhe pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r kĂ«tĂ« Ă«shtĂ« Flota Veriore,” thotĂ« Gjeneral major Igor Churkin i flotĂ«s veriore ruse.
Edhe NATO-ja ka rritur aktivitetin e saj ushtarak në Arktik. Muajt e fundit, bombarduesit e Forcave Ajrore amerikane janë stërvitur bashkë me forcat norvegjeze.
Përforcimi ushtarak krijoi një sfond të tensionuar për samitin e Këshillit Arktik që u mbajt të enjten në Rejkjavik, ndërsa Rusia mori kryesimin e radhës të forumit nga Islanda.
Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken u bëri thirrje anëtarëve të tjerë të Këshillit të kundërshtojnë përpjekjet e Moskës për të kontrolluar rrugët e transportit në Arktik, tani që ndryshimi i klimës po hap rrugë të reja. Ai shprehu shqetësim për përforcimin ushtarak të Rusisë, ndërkohë që Moska kritikoi veprimtaritë e NATO-s në rajon.
Aktiviteti ushtarak në Arktik paraqet një rrezik në rritje, thotë analistja e Arktikut Katarina Kertysova.
“NĂ« mungesĂ« tĂ« dialogut mes ushtarakĂ«ve ose tĂ« njĂ« forumi tĂ« pĂ«rshtatshĂ«m ku tĂ« mund tĂ« diskutohen shqetĂ«sime tĂ« tilla, po rriten gjasat e kalkulimit tĂ« gabuar, keqkuptimit apo njĂ« shkallĂ«zimi aksidental,” thotĂ« analistja.
Rusia thotĂ« se dĂ«shiron ta pĂ«rdorĂ« kryesinĂ« e saj pĂ«r t’u pĂ«rqĂ«ndruar nĂ« zhvillimin e qĂ«ndrueshĂ«m, nĂ« mbrojtjen e komuniteteve autoktone nĂ« Arktik dhe nĂ« çështjen e ndryshimit tĂ« klimĂ«s.
Shkencëtarët thonë se Arktiku po ngrohet dy herë më shpejt se rajonet e tjera dhe efektet janë dramatike. Në verën e vitit 2020, Siberia u prek nga një valë zjarresh shkatërrimtare. Shkrirja e shtresës nëntokësore të permafrostit, u fajësua për një rrjedhje të madhe nafte në Arktikun rus.
âRusia e pranon qĂ« ka njĂ« problem. Por ajo i pĂ«rqendron pĂ«rpjekjet e saj tek pĂ«rshtatja me kushtet e reja dhe jo tek strategjitĂ« pĂ«r tĂ« zbutur shkaqet e tyre,â thotĂ« analistja Katarina Kertysova.
NĂ« periferitĂ« e takimit tĂ« nivelit tĂ« lartĂ« tĂ« mĂ«rkurĂ«n, Sekretari Blinken zhvilloi njĂ« takim me homologun e tij rus Sergei Lavrov. Ai tha se Shtetet e Bashkuara kĂ«rkojnĂ« njĂ« marrĂ«dhĂ«nie tĂ« qĂ«ndrueshme me RusinĂ«, duke shtuar se Uashingtoni do tĂ« kundĂ«rpĂ«rgjigjej nĂ«se, siç tha ai, âRusia vepron nĂ« mĂ«nyrĂ« agresive kundĂ«r nesh, partnerĂ«ve dhe aleatĂ«ve tanĂ«.â
“MegjithatĂ«, ka shumĂ« fusha ku interesat tona kryqĂ«zohen dhe mbivendosen dhe ne besojmĂ« se mund tĂ« punojmĂ« sĂ« bashku e tâi çojmĂ« mĂ« tej kĂ«to interesa, pavarĂ«sisht nĂ«se fjala Ă«shtĂ« pĂ«r COVID-in dhe pandeminĂ«, luftĂ«n kundĂ«r ndryshimeve tĂ« klimĂ«s, programet bĂ«rthamore tĂ« Iranit dhe KoresĂ« sĂ« Veriut, apo Afganistanin,â tha Sekretari Blinken.
Zoti Lavrov u përgjigj:
“Ne jemi tĂ« gatshĂ«m tĂ« diskutojmĂ« tĂ« gjitha çështjet pa pĂ«rjashtim, por nĂ«n premisĂ«n qĂ« diskutimi tĂ« jetĂ« i sinqertĂ«, me faktet nĂ« tryezĂ«, dhe natyrisht nĂ« bazĂ« tĂ« respektit tĂ« ndĂ«rsjellĂ«.”
Ky diskutim mund të zhvillohet në nivelin më të lartë, me një samit midis Presidentit amerikan Joe Biden dhe Presidentit rus Vladimir Putin të propozuar për javët e ardhshme. Ende nuk ka konfirmim zyrtar për një takim të tillë./voa
Fraksion.com
