Momenti i agroturizmit
JanĂ« tĂ« paktĂ«n 30 aplikime nĂ« agroturizĂ«m dhe 8 pĂ«r bujtina qĂ« rezultuan nga mbyllja e thirrjes sĂ« hapur nga Ministria e BujqĂ«sisĂ« dhe Zhvillimit Rural. Dy janĂ« masat qĂ« mbĂ«shtesin kĂ«tĂ« kategori dhe qĂ« garantojnĂ« financim deri nĂ« 50% tĂ« vlerĂ«s sĂ« faturave tatimore, por me njĂ« kufi tĂ« sipĂ«rm qĂ« Ă«shtĂ« jo mĂ« shumĂ« se 1.5 dhe 10 milionĂ« lekĂ«. E gjitha kjo vjen nĂ« njĂ« kohĂ« kur Parlamenti sapo miratoi njĂ« paketĂ« lehtĂ«suese pĂ«r kĂ«tĂ« sektor, duke u fokusuar nĂ« tre taksa. Por pĂ«rfitues do tĂ« jenĂ« vetĂ«m ata qĂ« kalojnĂ« provĂ«n e âcertifikimitâ
Nga Nertila Maho
Agroturizmi pĂ«rbĂ«n sektorin mĂ« tĂ« lakuar nĂ« politikat e qeverisĂ« gjatĂ« kĂ«tij viti, duke e lidhur nxitjen e kĂ«tij sektori me mbĂ«shtetjen nga skema kombĂ«tare, miratimin e rregullave pĂ«r certifikimin, hartimin e njĂ« pakete fiskale lehtĂ«suese qĂ« hyn nĂ« fuqi mĂ« 1 janar 2019. E pĂ«r ta mbyllur, nĂ« programin â100 fshatratâ, theksi Ă«shtĂ« vĂ«nĂ« sĂ«rish tek agroturizmi dhe nismat qĂ« do tĂ« marrin bashkitĂ« pĂ«r tĂ« ndĂ«rhyrĂ« nĂ« funksion tĂ« nxitjes sĂ« kĂ«tij sektori.
Afati i fundit kur subjektet e interesuara, për të përfituar nga thirrja për agroturizmin, që mund të dorëzonin aplikimin e tyre, ishte deri më 15 korrik. Shifrat tregojnë për një rritje të vëmendjes, ku pas mbylljes së thirrjes rezultuan 30 aplikime për agroturizëm dhe 8 të tjera për bujtina, por sërish të paktën në syrin e qeverisë, ky nivel aplikimesh është i ulët. Fituesit për secilën kategori pritet që të bëhen të ditur në dy javët e ardhshme, pasi të bëhet një vlerësim i projekteve, dokumentacionit të depozituar dhe përfitueshmërisë që paraqet secili plan biznesi.
Dy masat që mbështetin agroturizmin dhe kushtet
Të paktën dy janë masat e bëra publike që do të mbështesin agroturizmin si sektor, përmes Skemës Kombëtare. Masa e parë është ajo e njohur si masa 44, e cila ka në bazë mbështetjen për ngritjen apo rikonstruksionin e ambienteve për veprimtari të turizmit rural nga 4 deri në 10 dhoma.
Shuma e financimit në këtë rast është 50% të vlerës totale të faturave tatimore, por jo më shumë se 1.5 milionë lekë. Përfituesit e mundshëm, sipas Agjencisë për Zhvillimin Bujqësor Rajonal, mund të jenë fermerët, shoqëri të bashkëpunimit bujqësor, persona fizikë dhe juridikë, por edhe organizata jofitimprurëse.
Mes tĂ« tjerash, nĂ«nvizohet qĂ« nĂ« fund tĂ« investimit duhet qĂ« tĂ« pĂ«rmbushen tĂ« gjithĂ« standardet pĂ«r akomodimin, sigurinĂ« ushqimore apo mbrojtjen mjedisore. Formati qĂ« do tĂ« kenĂ« ndĂ«rtesat duhet tĂ« ruajĂ« karakteristikat e zonĂ«s, vlerat tradicionale dhe kulturore tĂ« saj. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n linjĂ«, duhet tĂ« jetĂ« edhe mobilimi qĂ« cilĂ«sohet se duhet tĂ« jetĂ« âtradicional i fshatit apo qarkut dhe jo luksozâ. Bizneset gjithashtu duhet tĂ« kenĂ« paraqitur projektin arkitektonik dhe konstruktiv, preventivin origjinal dhe njĂ« pĂ«rshkrim tĂ« investimit tĂ« firmosur dhe vulosur/firmĂ« dixhitale, nga njĂ« inxhinier i licencuar, pĂ«r ndĂ«rtimin dhe rikonstruksionin.
Masa e dytĂ«, pĂ«r tĂ« cilĂ«n Ă«shtĂ« aplikuar dhe do tĂ« shpallen fituesit, Ă«shtĂ« ajo 45, e cila parashikon mbĂ«shtetje mĂ« tĂ« madhe. Konkretisht, sipas AZHBR, mbĂ«shtetja pĂ«r investime nĂ« argotizĂ«m kundrejt planit tĂ« biznesit parashikon 50% tĂ« vlerĂ«s totale tĂ« faturave tatimore, por jo mĂ« shumĂ« se 10 mijĂ« lekĂ«. âPĂ«rfitues i mundshĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« kategori mund tĂ« jetĂ« çdo fermer, person fizik dhe juridik qĂ« plotĂ«son kriteret ku, sĂ« pari, investim mikpritĂ«s nĂ« shĂ«rbim tĂ« agroturizmit si veprimtari pritĂ«se qĂ« zhvillohet nĂ« njĂ« fermĂ«/njĂ«si tjetĂ«r agrokulturore.
TĂ« ketĂ« plan biznesi standard 5-vjeçar. Aplikuesi tĂ« ketĂ« pĂ«rmbushur detyrimet tatimore dhe shlyerjen e sigurimeve shoqĂ«rore, si dhe tĂ« sigurojĂ« certifikatĂ«n si subjekt i certifikuar nĂ« agroturizĂ«m nĂ« momentin e kĂ«rkesĂ«s pĂ«r pagesĂ« pas kontraktimit me AZHBR. Aplikuesi nuk duhet tĂ« jetĂ« debitor ndaj AZHBR dhe MinistrisĂ« sĂ« BujqĂ«sisĂ« dhe Zhvillimit Rural. Investimi nuk duhet tĂ« fillojĂ« para lidhjes sĂ« kontratĂ«sâ, â specifikohet te kushtet pĂ«r pĂ«rfitimin nga masa 45 e skemĂ«s.
Një paketë fiskale e dedikuar, por në fuqi në 2019
Nga 1 janari 2019, agroturizmi do të ketë një trajtim të ri sa i përket shkallës tatimore në disa taksa specifike. Parlamenti pak javë më parë kaloi atë që u quajt si paketa e mesvitit nga qeveria por, që në fakt, hyn në fuqi vitin tjetër. Kështu për agroturizmin tre ishin ndryshimet thelbësore.
Së pari, bëhet një ndryshim në Tatimin mbi të Ardhurat, ku për këtë sektor, norma e tatimfitimit bëhet 5% për një periudhë 10-vjeçare për të gjitha ato struktura që deri në vitin 2021 do të përfitojnë certifikimin sipas rregullave të miratuara më herët. Efektet e normës së reduktuar fillojnë në vitin pasardhës, pas përfitimit të statusit.
SĂ« dyti ka njĂ« ndryshim edhe te ligji âPĂ«r taksat vendoreâ ku tashmĂ« edhe agroturizmi do tĂ« pĂ«rfitojnĂ« nga heqja e detyrimit tĂ« taksĂ«s sĂ« ndikimit nĂ« infrastrukturĂ«. Kjo nismĂ« vjen vetĂ«m pak kohĂ« pas asaj pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« nga lista e atyre qĂ« paguajnĂ« kĂ«tĂ« detyrim Hotel/Resort me pesĂ« yje, status specialâ â qĂ« janĂ« mbajtĂ«s tĂ« njĂ« marke tregtare tĂ« regjistruar dhe tĂ« njohur ndĂ«rkombĂ«tarĂ«sh. Aktualisht, taksa e ndikimit nĂ« infrastrukturĂ« aplikohet pĂ«r çdo ndĂ«rtim tĂ« ri. NĂ« rastin kur ky ndĂ«rtim Ă«shtĂ« pĂ«r qĂ«llime banimi apo njĂ«si shĂ«rbimi nga shoqĂ«ritĂ« e ndĂ«rtimit, tĂ« cilat nuk destinohen pĂ«r pĂ«rdorim nĂ« sektorin e turizmit, industrisĂ« apo pĂ«rdorim publik, taksa e ndikimit nĂ« infrastrukturĂ« Ă«shtĂ« nĂ« masĂ«n 4% deri nĂ« 8% tĂ« çmimit tĂ« shitjes pĂ«r metĂ«r katror.
SĂ« treti Ă«shtĂ« trajtimi i diferencuar te Tatimi mbi VlerĂ«n e Shtuar. Sipas ligjit qĂ« nis zbatimin nga 1 janari 2019, âshkalla e reduktuar e Tatimit mbi VlerĂ«n e Shtuar 6% aplikohet pĂ«r furnizimin e shĂ«rbimit tĂ« akomodimit, restorantit, tĂ« ofruar brenda strukturave nĂ« tĂ« cilat zhvillohet veprimtari pritĂ«se e certifikuar si âagroturizĂ«mâ, sipas legjislacionit nĂ« fuqi nĂ« fushĂ«n e turizmit, me pĂ«rjashtim tĂ« furnizimit tĂ« pijeve, tĂ« ofruar nĂ« kĂ«to struktura.
Personi i tatueshĂ«m, qĂ« aplikon shkallĂ«n e reduktuar tĂ« tatimit mbi vlerĂ«n e shtuar 6%, Ă«shtĂ« personi i regjistruar me NIPT/NUIS, vetĂ«m pĂ«r zhvillimin e veprimtarisĂ« pritĂ«se tĂ« certifikuar si âagroturizĂ«mââ. Kjo e fundit e pĂ«rfshin sektorin e agroturizmit nĂ« tĂ« njĂ«jtin trajtim si sektori i turizmit, i cili trajtohet gjerĂ«sisht me TVSH-nĂ« 6% pĂ«r furnizimin e shĂ«rbimit tĂ« akomodimit kurse pĂ«r hotelet me 5 yje, status special, ky regjim pĂ«rfshin edhe furnizimin me shĂ«rbime tĂ« tjera brenda strukturĂ«s.
Kuadri ligjor për certifikimin, kushtet se çfarë do të quhet agroturizëm
Agroturizmi nuk ka pasur ndonjĂ«herĂ« vĂ«mendje tĂ« veçantĂ«, por nĂ« fund tĂ« 2017-s dhe nĂ« fillim tĂ« kĂ«tij viti nisi tĂ« lakohej disi mĂ« shumĂ« dhe sektori qĂ« qĂ«ndron mes turizmit dhe bujqĂ«sisĂ« u pĂ«rfshi mĂ« nĂ« fund nĂ« axhendĂ«n e qeverisĂ«. Konkretisht, mĂ« 12 janar 2018 do tĂ« miratohej edhe vendimi pĂ«r kriteret qĂ« do tĂ« shĂ«rbenin si bazĂ« pĂ«r vlerĂ«simin dhe dhĂ«nien e certifikatĂ«s. TashmĂ«, jo çdokush mund tĂ« âpĂ«rvetĂ«sojĂ«â fjalĂ«n agroturizĂ«m nĂ« biznesin e tij, nĂ«se nuk plotĂ«son kushtet e vendosura.
Ndër të tjera, këto kushte përfshijnë madhësinë e fermës. Sipas ligjit, ferma bujqësore duhet të ketë, të paktën, 1 hektar tokë të mbjellë me kultura bujqësore ose, minimalisht, 0,5 hektarë sera. Ferma blegtorale, nga ana tjetër, duhet të mbarështojë, minimalisht, 10 krerë gjedh ose 100 krerë dele/dhi apo 200 krerë shpendë. Te fermat blegtorale klasifikohen edhe stanet.
Agroturizmi mund të zhvillohet edhe në njësi agrokulturore, që kanë si aktivitet përpunimin e produkteve bujqësore, blegtorale, të peshkimit e akuakulturës (si p.sh., pika përpunimi të vajit të ullirit, kantina të përpunimit të rrushit/frutave, pika përpunimi të bulmetit/baxho, peshkut, ferma akuakulture etj.). Subjektet që zhvillojnë veprimtarinë pritëse sipas kushteve të vendosura nga qeveria duhet të ofrojnë të paktën një nga shërbimet: akomodim, ushqim dhe pije apo veprimtari argëtuese në fermën apo mjedisin përreth.
Subjektet agroturistike mund të ofrojnë edhe akomodimin, por me një kapacitet nga 6 deri në 30 por jo më shumë. I njëjti vendim saktëson se ndërtimet duhet të jenë në harmoni me planet vendore të miratuara dhe të respektojnë karakteristikat e zonës. Ushqimi dhe pijet gjithashtu duhet të bëhen në ambiente të përshtatshme dhe të plotësojnë normat në fuqi për kushtet minimale higjieno-sanitare.
Ushqimi dhe pijet e ofruara në subjektet agroturistike duhet të jenë me origjinë nga ferma (të prodhuara ose të përpunuara në fermë/njësinë agrikulturore), minimalisht në 30% të sasisë së tyre. Nga 30% deri në 70% të produkteve ushqimore/pijeve lejohet të jenë me origjinë lokale, të prodhuara apo të përpunuara nga prodhues lokalë, që kryejnë aktivitet në bashkinë ku ka selinë agroturizmi.
Janë këto disa nga kriteret kyçe për të kaluar fazën e certifikimit, i cili edhe ai pritet të jetë një proces intensiv në pjesën e dytë të vitit, në kushtet kur gjatë pjesës së parë është menduar vetëm për kuadrin rregullator./Monitor
Fraksion.com
