Tema Kryesore e Davosit 2026? Akulli

Reality show i Trump u përplas me shpejtësi në Alpet Zvicerane me një zhurmë që mbyti zhvillimet kritike në Ukrainë dhe Iran.

 

Nga Matthew Kaminski

Duke krahasuar shënimet me një koleg gazetar në natën e fundit të ekstravagancës së Davosit të këtij viti, ishte e qartë se nga një këndvështrim profesional, kjo kishte qenë më argëtuesja dhe interesante që kishim qenë secili prej nesh.

Në vitet e mëparshme, duhej të kërkoje lajme dhe të krijoje intriga. Vendi është me interes të madh për ata që janë këtu, dhe pak për këdo jashtë. Jo në vitin 2026, dhe kjo është tërësisht për shkak të Donald J. Trump, populistit nga Queens – dhe sigurisht Mar-a-Lago nëpërmjet Fifth Avenue – i cili ka qenë presidenti amerikan më i etur se kushdo në histori për t’u shfaqur këtu (dy herë personalisht, një herë me video) dhe i cili e ka bërë këtë fshat zviceran vendin e tij të preferuar. (Bill Clinton është i vetmi udhëheqës tjetër amerikan që ka ardhur ndonjëherë në Davos, dhe e bëri një herë.)

Me talentin e tyre të paimitueshëm për banalitet, organizatorët e Forumit Ekonomik Botëror kishin dekretuar temën e Davosit 2026 si “Fryma e Dialogut”. Por tema kryesore për këdo që ka një vesh funksional ishte e pashmangshme – akulli.

Akulli, si në materialin e zi, disi gjithmonë i pakripur edhe në shëtitoren qendrore të Davosit, që thyen më shumë se disa kocka (elitë, kini parasysh) çdo vit.

Akulli si në agjencinë federale, respekti i rastësishëm i së cilës për shkakun e mundshëm dhe mbrojtjet e tjera kushtetuese hedhin në dyshim të ardhmen e demokracisë më të vjetër në botë, tani në mes të festimit të 250-vjetorit të saj.

Dhe sigurisht, mbi të gjitha, si në atë “copë të madhe dhe të bukur akulli” – sipas fjalëve të presidentit amerikan në skenë më 21 janar, duke iu referuar ishullit emri i të cilit fillon me të gjelbër – që e ka bërë martesën transatlantike të ndihet më e akullt se kurrë në të dyja epokat e Trump.

Kishte edhe një variant tjetër të temës këtu: shkalla në të cilën Groenlanda e nxori Ukrainën nga rendi i ditës.

Si gjithmonë, nuk e di nëse ishte e paramenduar apo e nxitur nga momenti pas suksesit të operacionit të tij të posaçëm në Venezuelë për të larguar Nicolás Maduron, dhe nëse ishte e nxitur nga bindja, marrëzia strategjike, varësia nga drama, apo ishte një shpërqendrim nga diçka? U ofruan interpretime të pafundme. Në një darkë private pas fjalimit të tij të 21 janarit, dëgjova madje disa interpretime të hollësishme të përdorimit të shprehjes “Islandë” nga Trump për t’iu referuar Groenlandës.

A ishte i hutuar, duke rrëshqitur drejt pleqërisë? A po luante me fjalën “tokë akulli” pasi përmendi akullin vazhdimisht në përshkrimet e tij të ishullit të Groenlandës (leximi im, duke menduar se shakaja ishte për njerëzit e vetëshpallur më të zgjuar dhe më të suksesshëm në botë në atë dhomë)? A ishte ky një kërcënim mezi delikat se Amerika do të vazhdonte të marshonte drejt lindjes në përqafimin e saj të ri të një misioni perandorak? Ai me siguri po e tallte audiencën e tij, atëherë dhe në javët paraardhëse, duke provokuar përgjigjen emocionale që kërkonte. Amerikanët mund të jenë më të njohur me këtë kurth sesa evropianët (megjithëse nuk janë më të mirë në shmangien e tij).

Në atë darkë, folëm shumë për besimin e thyer. Unë theksova se nëse do të mbyllnim sytë dhe do të zgjoheshim në të njëjtin vend në vitin 2006, shumica e burrave dhe grave të Davosit të pranishëm do të vajtonin për të paturpësinë në Shtëpinë e Bardhë, fundin e martesës transatlantike dhe një Amerikë ngacmuese që shkelte ashpër rendin ndërkombëtar (në Lindjen e Mesme të pazakontë).

Një njeri i mençur, si figurativisht për shkak të pozicionit të tij në Uashington ashtu edhe fjalë për fjalë në kuptimin e cilësisë së trurit, sugjeroi të ktheheshim edhe dy dekada më parë. Pastaj do të dëgjonit të njëjtin refren për një amerikan tjetër të bezdisshëm në Uashington, i cili i quajti sovjetikët “të këqij” dhe shkaktoi protesta masive në Evropë duke vendosur raketa kruiz dhe Pershing në kontinent. Soplus ça ndryshim.

Apo jo. Evropianët ju thonë se kjo kohë është ndryshe dhe flasin me një zell që përputhet me kritikët amerikanë të Trump. Ne të gjithë mund të biem dakord për një gjë: se Trump ka për qëllim të thyejë gjërat – konventat, vetëkënaqësitë dhe establishmentet. Mungesa e dukshme e vlerësimit se pse është në interes të Amerikës ta mbajë dhe ta ushqejë Evropën si aleate është mjaft e re, dhe nëse zbatohet seriozisht dhe jo thjesht retorikisht, është e rrezikshme.

Trump nuk ishte i vetmi që përdori skenën e Davosit për të luajtur politikë dhe për të lustruar markën. Mark Carney i Kanadasë bëri shumë mirë në vend dhe ndërkombëtarisht, sigurisht për një kryeministër nga një vend që shpenzon po aq pak për mbrojtje sa Kroacia, me klithmën e tij tërheqëse për vdekjen e Perëndimit. Ai tani është heroi i dashur anti-Trump i grupit të Davosit.

E kam të vështirë të mendoj për një kohë me kaq shumë zhurmë, duke e bërë të vështirë të dalloj sinjalin. Pasi kishte rritur ankthet në nivele kulmore, Trump e uli atë, duke hequr kërcënimin e një sulmi ushtarak ndaj një aleati të NATO-s nga tavolina (sa bukur) dhe pastaj, në mes të seancës sime të terapisë transatlantike të darkës, duke njoftuar një marrëveshje “kornizë” për Groenlandën dhe duke u tërhequr nga një luftë tregtare me Evropën.

Edicioni i Davosit për Groenlandën i këtij reality show mbaroi. A e trembën tregjet, apo ishte plani i tij për të shtyrë dhe pastaj për t’u tërhequr gjatë gjithë kohës? A është kjo – apo Trump dëshiron ende të jetë Andrew Johnson i shekullit të 21-të, jo vetëm duke u akuzuar, por edhe duke i dhënë Amerikës një hapësirë ​​të akullt veriore për të akorduar blerjen e Alaskës nga Johnson?

A do ta çojë obsesioni i tij, të cilin kolegu im i vjetër i Wall Street Journal, Holman Jenkins, me fiksimin e Ahabit me balenat, atë të frenojë mbështetjen për Ukrainën ose NATO-n derisa të plotësohet kërkesa e tij? Apo e gjithë kjo kishte për qëllim të shpërqendronte vëmendjen nga ndonjë histori e re e Jeffrey Epstein, ose nga planet e afërta për të sulmuar Iranin me atë grup transportuesish këtë javë që lëviz në Gjirin Persik? Përgjigja është e qartë: Po.

Zgjidhja e çështjes së Groenlandës erdhi në kohë për ditën e madhe të Ukrainës më 22 janar. Çdo vit, miliarderi ukrainas Viktor Pinchuk mban një mëngjes herët në mëngjes, i cili është bërë ngjarja kryesore këtu për vëzhguesit e Kievit.

Kishte të ftuarit e zakonshëm: senatorë miqësorë me Ukrainën, sekretarë të mëparshëm dhe të tanishëm të NATO-s, një grup krerësh shtetesh dhe ministrash të jashtëm, Bill Browder dhe Eric Schmidt. Plus dy surpriza: Steve Witkoff dhe Jared Kushner, burrat që udhëheqin negociatat e Trump me Rusinë dhe Ukrainën, të cilët kanë vizituar në mënyrë të dukshme Moskën dhe kanë shmangur Kievin, dhe në të vërtetë ishin nisur për në Kremlin më vonë atë ditë.

Pra, prania e tyre ishte e dukshme. Witkoff tha se Kellyanne Conway, një ish-ndihmëse e Trump që e njeh Pinchuk, e bindi atë të vinte. Ai foli për potencialin ekonomik të një marrëveshjeje paqeje për Rusinë dhe Ukrainën. Kjo audiencë nuk ishte e lumtur, si për shkak të asaj që tha ai, ashtu edhe për atë që nuk tha.

Seti i mëngjesit nuk ndante pikëpamjen e Witkoff se paqja është një marrëveshje e thjeshtë pasurish të patundshme, pas së cilës ekonomia do të shërojë plagët e luftës. Senatori Thom Tillis, republikani i dështuar nga Karolina e Veriut, mbajti një fjalim të zjarrtë që me sa duket i drejtohej dy personave: Witkoff dhe mikut dhe shefit të tij, Trump.

Putini është një vrasës dhe një përdhunues të cilit nuk mund t’i besohet dhe nuk do të jetë i kënaqur. Kongresi, shtoi ai, do të kishte fjalën e fundit për çdo marrëveshje paqeje dhe sigurie që ia vlen sa për letër. Ndërsa prania e Witkoff-Kushner sugjeron që ukrainasit po e menaxhojnë më mirë marrëdhënien me Shtëpinë e Bardhë, u përhap fjala se në takime private, amerikanët përjashtuan në mënyrë të qartë mbështetjen e drejtpërdrejtë ushtarake për Ukrainën në çdo marrëveshje pas zgjidhjes. Kjo do ta vinte barrën drejtpërdrejt mbi evropianët, të cilët nuk janë treguar tepër të guximshëm – sipas pikëpamjes së Kievit – për të hyrë në luftë pa mbulimin e SHBA-së.

Kjo mund të shpjegojë fjalimin e Volodymyr Zelenskyy në Qendrën e Kongresit më vonë gjatë ditës. Nëse ju evropianë nuk doni të jeni fuqi të mesme të shtrydhura nga të mëdhenjtë, merrni masa, tha ai. Ai po i përsëriste, në mënyrë të dobishme duke pasur parasysh rrethanat e tij, Donald Trump-it në lidhje me Evropën, aq sa po ofronte një kundërpërgjigje delikate ndaj thirrjes së Mark Carney-t që fuqitë e mesme të “qëndrojnë së bashku”.

Zelenskyy gjithashtu theksoi pikën që nuk mund të thuhet mjaftueshëm shpesh: ushtria prej një milion ushtarësh e Ukrainës, e aftë në teknologji ushtarake, e bën atë mbrojtjen më të mirë të Evropës dhe majën e shtizës së Perëndimit kundër një blloku autoritar të udhëhequr nga Kina. Zelenskyy dha pak informacion mbi bisedimet e tij me Trump këtu. Ndërsa java mbaroi, ukrainasit e gjetën veten në terren të rrëshqitshëm, nëse jo më të akullt.

Pra, reality show – ose bëjeni atë turne përçarës – i la Alpet pa asgjë të zgjidhur përgjithmonë, ose do të thoja përgjithmonë të thyer, dhe kaloi në ndalesën tjetër, të paktën fjalë për fjalë më pak të akullt.

E vetmja gjë që mund ta thoni me siguri është se Trump do të jetë në qendër të skenës dhe fundi përfundimtar për të, për “elitat globale”, ukrainasit, ose këdo tjetër, ende nuk është shkruar.

 

Fraksion.com