NATO, aleanca mbrojtëse që Trump po i bën thirrje për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit

Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka paralajmëruar se NATO përballet me një të ardhme “shumë të keqe” nëse vendet në aleancë nuk ndihmojnë në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit, rrugës ujore jetësore aktualisht të bllokuar kryesisht nga Irani..

Anëtarët e aleancës mbrojtëse reaguan shpejt, me shefen e politikës së jashtme të BE-së Kaja Kallas që tha se kërkesa është “jashtë fushës së veprimit të NATO-s” dhe një zëdhënës i qeverisë gjermane që tha se lufta “nuk ka të bëjë fare me NATO-n”.

Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut u krijua në vitin 1949 pas Luftës së Dytë Botërore dhe qëllimi i saj është të “sigurojë një paqe të qëndrueshme në Evropë dhe Amerikën e Veriut, bazuar në vlerat e përbashkëta të vendeve anëtare të saj për lirinë individuale, demokracinë, të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit”, thuhet në faqen e saj të internetit.

“Parimi më themelor” i aleancës është ajo që ajo e quan “mbrojtje kolektive”, që do të thotë se nëse një vend anëtar i NATO-s sulmohet, aleanca e konsideron atë një sulm ndaj çdo vendi të NATO-s.

Kjo mbrojtje kolektive, e përshkruar sipas Nenit 5 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, aktivizohet kur një vend anëtar bie nën “sulm të armatosur” dhe ai vend kërkon veprim kolektiv si përgjigje.

Neni 6 i traktatit “imponon kufizime gjeografike në fushëveprimin e detyrimit të ndihmës së ndërsjellë të NATO-s, duke e kufizuar atë kryesisht në zonën e Atlantikut të Veriut në veri të Tropikut të Gaforres”.

Hera e parë dhe e vetme që është thirrur Neni 5 ishte pas sulmeve të 11 shtatorit 2001 ndaj SHBA-së; si rezultat, aleatët e NATO-s iu bashkuan pushtimit të Afganistanit.

Ja të rejat më të fundit

• Ngushtica e Hormuzit: Zyrtarët amerikanë po kërkojnë të mbledhin mbështetje për një koalicion për të siguruar Ngushticën e Hormuzit, sipas burimeve. Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, thotë se vendi i tij po punon me aleatët për një plan për të rihapur rrugën vendimtare të transportit detar. Asnjë vend nuk është zotuar ende të dërgojë anije luftarake në rrugën ujore, të cilën Irani pretendon se po operon në “kushte të veçanta”.

• Në terren: “Qindra mijëra” njerëz janë evakuuar nga Libani jugor pasi Izraeli tha se zgjeroi operacionet tokësore “të kufizuara”. Në Iran, tymi u ngrit mbi Teheran ndërsa media shtetërore raportoi bum të fuqishëm. Ndërkohë, një person u vra në Abu Dhabi pasi një raketë goditi një automjet.

• Çmimet e naftës rriten: Ministrat e energjisë të BE-së po takohen sot për të diskutuar se si të frenojnë kostot në rritje të energjisë. Çmimi i naftës dje u rrit në nivelin e tij më të lartë që nga korriku 2022. Çmimet e benzinës amerikane tani janë në nivelin e tyre më të lartë që nga tetori 2023, me naftën vetëm pak më pak se 5 dollarë për galon

Fraksion.com