Trump ‘nuk është i kënaqur’ me Iranin pas bisedimeve të fundit mbi programin e tij bërthamor

Presidenti Trump ka thënë se nuk është i kënaqur me Iranin pas bisedimeve të fundit mbi programin e tij bërthamor, por tha se ende nuk ka vendosur nëse do ta sulmojë vendin.

“Nuk jam i kënaqur me faktin se ata nuk janë të gatshëm të na japin atë që kemi. Kështu që nuk jam i kënaqur”, tha Trump në komentet e tij të para mbi negociatat në Gjenevë që u ndërprenë të enjten pa një marrëveshje.

Presidenti amerikan theksoi se nuk donte të përdorte forcë ushtarake kundër Iranit, por tha ndonjëherë “duhet”.

Shqetësimi për perspektivën e sulmeve të SHBA-së kundër Iranit bëri që një numër vendesh të lëshonin paralajmërime për qytetarët e tyre në rajon të premten.

Mbretëria e Bashkuar tërhoqi përkohësisht stafin nga ambasada e saj në Teheran dhe përditësoi udhëzimet e saj të udhëtimit për të këshilluar kundër “të gjitha udhëtimeve përveç atyre thelbësore” në Izrael.

Vende duke përfshirë Kinën, Indinë dhe Kanadanë u kërkuan qytetarëve të tyre të largohen nga Irani sa më shpejt të jetë e mundur për shkak të perspektivës së armiqësive. Gjermania këshilloi “urgjentisht” kundër udhëtimit në Izrael, ndërsa Franca përsëriti këshillën e saj për të mos e bërë këtë.

Ndërkohë, SHBA-të u bënë thirrje qytetarëve të saj në Iran të largohen “menjëherë”. Ambasada e saj në Izrael u tha gjithashtu disa stafit jo-emergjent dhe familjeve të tyre se mund të largohen nga vendi, duke i këshilluar se mund të dëshirojnë ta bëjnë këtë “ndërsa fluturimet komerciale janë në dispozicion”.

Trump ka kërcënuar me veprime ushtarake kundër Teheranit nëse nuk arrin një marrëveshje në lidhje me ambiciet e tij bërthamore.

Ai ka urdhëruar grumbullimin më të madh ushtarak amerikan në Lindjen e Mesme që nga pushtimi i Irakut i udhëhequr nga SHBA-të në vitin 2003, ndërsa Irani është zotuar t’i përgjigjet një sulmi me forcë.

Uashingtoni dhe aleatët e tij dyshojnë se Irani po lëviz drejt zhvillimit të një arme bërthamore, gjë që Teherani e ka mohuar gjithmonë. Ai pretendon se programi i tij është i destinuar për qëllime paqësore dhe civile, pavarësisht se ka pasuruar uranium deri në nivelin e armëve.
Presidenti u tha gazetarëve të premten: “Unë them se nuk ka pasurim… Mendoj se është e pacivilizuar”.

Kjo erdhi ndërsa Ministri i Jashtëm i Omanit, Badr Albusaidi, i cili po ndërmjetësonte bisedimet, tha se Teherani kishte rënë dakord të mos grumbullonte kurrë uranium të pasuruar, duke e bërë “argumentin e pasurimit më pak të rëndësishëm”.

“Nëse nuk mund të grumbullosh materiale të pasuruara, atëherë nuk ka asnjë mënyrë që të krijosh një bombë”, tha Albusaidi për CBS News.

Ai kishte thënë të enjten se zyrtarët amerikanë dhe iranianë bënë “përparim të konsiderueshëm” në bisedimet bërthamore me rreziqe të larta në Gjenevë, por shanset për një marrëveshje që mund të shmangte një luftë mbeten të paqarta.

Albusaidi tha se të dy palët planifikuan të rifillonin negociatat “së shpejti” pas konsultimeve në kryeqytetet e tyre, dhe diskutimet në nivel teknik do të zhvilloheshin javën e ardhshme në Vjenë.

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, i cili udhëhoqi delegacionin e vendit të tij, tha se ishte bërë “përparim i mirë”, por ndërsa kishte pasur marrëveshje për disa çështje, mbetën dallime për të tjerat.

Ai tha se negociata të tjera do të zhvilloheshin në më pak se një javë. Komentet e Presidentit Trump të premten ishin reagimi i parë zyrtar nga SHBA-të.

Ndërkohë, Departamenti i Shtetit njoftoi se Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, do të udhëtonte për në Izrael të hënën, ku pritet të takohet me kryeministrin Benjamin Netanyahu dhe të diskutojë “një sërë prioritetesh rajonale”, përfshirë Iranin.

Rubio tha gjithashtu të premten se e kishte shpallur Iranin një “sponsor shtetëror të ndalimit të padrejtë”. Kjo shënoi përdorimin e parë të një fuqie të krijuar në shtator, sipas së cilës SHBA-të mund të sanksionojnë ose të marrin masa të tjera kundër vendeve që i ndalojnë padrejtësisht qytetarët e tyre.

“Ne përsërisim thirrjen tonë për amerikanët që ndodhen aktualisht në Iran që të largohen menjëherë”, tha ai në deklaratën e tij duke njoftuar këtë veprim.

Më parë, ambasadori i SHBA-së në Izrael, Mike Huckabee, këshilloi stafin e ambasadës që dëshironte të largohej nga Izraeli që “ta bënte këtë SOT”, raportoi New York Times.
Ai thuhet se tha në email se “nuk kishte nevojë për panik, por për ata që dëshirojnë të largohen, është e rëndësishme të bëjnë plane për t’u larguar sa më shpejt”.

Një deklaratë në faqen e internetit të ambasadës tha se ata “mund të dëshirojnë të marrin në konsideratë largimin nga Izraeli ndërsa fluturimet komerciale janë në dispozicion”.
Kjo erdhi disa ditë pasi qeveria amerikane urdhëroi të gjithë stafin jo-thelbësor të largohej nga ambasada e saj në kryeqytetin libanez të Bejrutit, pas një shqyrtimi të sigurisë.

JD Vance i kishte thënë Washington Post të enjten se sulmet mbeteshin në shqyrtim – por nuk kishte “asnjë shans” që SHBA-të të përfshiheshin në një luftë të zgjatur.
“Mendoj se të gjithë preferojmë opsionin diplomatik”, tha Vance. “Por kjo varet vërtet nga ajo që bëjnë dhe çfarë thonë iranianët.”

SHBA-të kanë dërguar mijëra trupa dhe atë që Trump e ka përshkruar si një “armadë” në rajon në javët e fundit, duke përfshirë dy transportues aeroplanësh së bashku me anije të tjera luftarake, si dhe avionë luftarakë dhe avionë furnizimi me karburant.

Ai tha më 19 shkurt se bota do të zbulonte brenda 10 ditësh nëse SHBA-të do të arrinin një marrëveshje me Iranin apo do të ndërmerrnin veprime ushtarake.

“Ne duhet të bëjmë një marrëveshje kuptimplote përndryshe ndodhin gjëra të këqija”, tha Trump në atë kohë.

Irani pretendon se aktiviteti i tij i pasurimit u ndal pasi SHBA-të bombarduan tre nga vendet e tij bërthamore në qershor, duke u bashkuar me konfliktin e Teheranit me Izraelin. Trump tha në atë kohë se ata i kishin “shkatërruar” objektet.
Mbikëqyrësi bërthamor i OKB-së tha të premten se i ishte refuzuar qasja në vendet e pasurimit të uraniumit që atëherë, duke e quajtur këtë një shkak shqetësimi në rritje.

Në një raport konfidencial për shtetet anëtare të saj, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike tha se ishte thelbësore që stafi i saj të inspektonte vendet bërthamore pa vonesë.

Fraksion.com