Zelensky thotë se ukrainasit do ta refuzonin marrëveshjen për Donbasin

Presidenti ukrainas paralajmëroi se çdo marrëveshje që kërkon që forcat e armatosura të Kievit të tërhiqen në mënyrë të njëanshme nga rajoni dhe t’ia dorëzojnë atë Rusisë do të dështojë në një referendum.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se publiku ukrainas nuk do ta pranonte një marrëveshje paqeje që kërkon që Kievi të tërhiqet në mënyrë të njëanshme nga i gjithë rajoni i Donbasit – duke përfshirë zonat që Moska nuk ka qenë në gjendje t’i pushtojë në 12 vjet luftë – dhe t’ia dorëzojë atë Rusisë, sipas një interviste të botuar nga Axios të martën, më 17 shkurt.

Ndërsa Zelensky foli me median amerikane, negociatorët ukrainas dhe rusë po zhvillonin një raund të tretë bisedimesh të drejtpërdrejta në Gjenevë, ku kontrolli mbi Donbasin – që përfshin rajonet e Donetskut dhe Luhanskut – mbetet pika qendrore e ngërçit.

Zelensky tha se ndërmjetësit amerikanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner i kishin thënë atij se Rusia dëshiron vërtet t’i japë fund luftës dhe e nxitën atë të koordinohej në përputhje me rrethanat përpara bisedimeve. Megjithatë, udhëheqësi ukrainas tha se mbetet skeptik dhe paralajmëroi kundër përpjekjeve për ta ushtruar presion mbi të që të paraqesë atë që ukrainasit do ta shihnin si një “histori të pasuksesshme” paqeje.

Ai e përshkroi si “të padrejtë” që Presidenti i SHBA-së Donald Trump i ka bërë thirrje publikisht Ukrainës, në vend të Rusisë, të bëjë lëshime. Ndërsa pranoi përpjekjet e Trump për paqe, Zelensky tha se paqja e qëndrueshme nuk mund të arrihet duke i “dhënë fitoren” Presidentit rus Vladimir Putin.

Referendumi është çelësi i çdo marrëveshjeje

Zelensky përsëriti se Uashingtoni dhe Kievi bien dakord që çdo marrëveshje paqeje duhet të vihet në një referendum kombëtar.

Nëse një marrëveshje përfshinte Ukrainën thjesht tërheqjen nga Donbasi dhe heqjen dorë nga sovraniteti mbi territorin që Rusia ende nuk është në gjendje ta pushtojë ushtarakisht, ai beson se votuesit do ta refuzonin atë. “Emocionalisht, njerëzit nuk do ta falin kurrë këtë”, tha Zelensky, duke shtuar se ukrainasit nuk mund ta kuptojnë pse do t’u kërkohej të hiqnin dorë nga më shumë tokë.

Në të kundërt, ai sugjeroi që ngrirja e vijës aktuale të frontit pa njohur zyrtarisht sovranitetin rus mund të merrte mbështetje publike.

Ndërmjetësuesit amerikanë thuhet se kanë propozuar që forcat ukrainase të tërhiqen nga zonat e Donbasit që ata ende kontrollojnë dhe të lejojnë që territori të bëhet një “zonë e lirë ekonomike” e demilitarizuar, megjithëse Uashingtoni nuk ka marrë një qëndrim mbi sovranitetin.

Zelensky tha se është i hapur për të diskutuar tërheqjen e trupave vetëm nëse Rusia tërhiqet në një distancë ekuivalente.

Bisedimet mbeten të bllokuara

Sipas Axios, progresi në Gjenevë ka qenë i kufizuar. Ndërsa diskutimet ushtarake mbi mekanizmat e monitorimit të armëpushimit kanë qenë më konstruktive, negociatat politike mbeten “të bllokuara”, me përfaqësuesit rusë që këmbëngulin në kontrollin e plotë të Donbasit.

Zelensky tha se një takim ballë për ballë me Putinin mbetet mënyra më e mirë për të zgjidhur mosmarrëveshjen territoriale dhe udhëzoi ekipin e tij të ngrejë mundësinë e një samiti në nivel udhëheqësish në Gjenevë.

Ai gjithashtu sinjalizoi se zgjedhjet presidenciale mund të mbahen së bashku me një referendum nëse arrihet një armëpushim, megjithëse Rusia thuhet se ka rënë dakord vetëm për një pauzë njëditore në luftën për një votim – shumë më të shkurtër se 60 ditët që Kievi e konsideron të nevojshme.

Bisedimet midis zyrtarëve ukrainas dhe rusë në Gjenevë të martën u përshkruan si “shumë të tensionuara”, u tha gazetarëve një burim pranë delegacionit rus, sipas AFP-së.

Burimi anonim tha se seanca zgjati gjashtë orë dhe konfirmoi se negociatat trepalëshe do të vazhdonin të mërkurën sipas planit. “Ato ishin shumë të tensionuara. Ato zgjatën gjashtë orë. Tani kanë përfunduar”, tha burimi, duke shtuar se u ra dakord që bisedimet të rifillonin të nesërmen.

Kiev e ka kritikuar vazhdimisht kreun e delegacionit rus, këshilltarin e Kremlinit Vladimir Medinsky, për devijime të gjata historike që zyrtarët ukrainas thonë se pengojnë negociatat thelbësore. Delegacioni rus përfshin gjithashtu më shumë se një duzinë zyrtarësh, midis tyre Zëvendësministrin e Jashtëm Mikhail Galuzin dhe përfaqësues të lidhur me agjencinë e inteligjencës ushtarake të Rusisë.

Moska po kërkon që forcat ukrainase të tërhiqen nga afërsisht 20% e rajonit të Donetskut që është ende nën kontrollin e Kievit si pjesë e çdo marrëveshjeje paqeje – territor që Rusia u përpoq ta pushtonte ushtarakisht për herë të parë në mars 2014 dhe nuk ka qenë në gjendje. Kievi e ka refuzuar kërkesën dhe vazhdon të këmbëngulë në garanci të forta perëndimore për sigurinë përpara se të bjerë dakord për ndonjë zgjidhje.

Diskutimet me dyer të mbyllura vijnë pas dy raundeve të mëparshme në Abu Dhabi. Ndërsa në raundin e fundit u ra dakord për një shkëmbim të burgosurish, korniza për një marrëveshje më të gjerë paqeje të pranueshme për të dyja palët mbetet e pasigurt.

Rustem Umerov, negociatori kryesor i Ukrainës, kishte thënë se seanca e re do të përqendrohej në “çështjet e sigurisë dhe çështjet humanitare”.

Bisedimet trepalëshe në Gjenevë pritet të vazhdojnë të mërkurën.

 

Fraksion.com