Mbrojtja: Shpallja e Thaçit fajtor do të përbënte “padrejtësi ligjore dhe historike”
Sot po zhvillohet dita e tretë e deklaratave përmbyllëse në gjyqin kundër ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarëve, Kadri Veseli dhe Jakup Krasniqi, dhe ish-deputetit, Rexhep Selimi në Gjykatën Speciale, me seli në Hagë.
Ish-eprorët e UÇK-së akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, për të cilat të katërtit janë deklaruar të pafajshëm.
Prokuroria, e cila tashmë i ka thënë të gjitha, ka kërkuar nga 45 vjet burgim për secilin të akuzuar, ndërsa ekipi për mbrojtjen e viktimave ka bërë thirrje që në vendim të dëgjohet zëri i tyre.
Në këtë proces gjykohen krimet që pretendohet se janë kryer midis muajit mars të vitit 1998 dhe shtatorit të vitit pasues në disa lokacione në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë.
Pas përmbylljes së deklaratave, çështja do të kalojë te trupi gjykues. Gjykatësit kanë tre muaj kohë që të marrin një vendim për çështjen, ose të kërkojnë zgjatjen e afatit për marrjen e vendimit.
Mbrojtja: Qeveria e përkohshme s’ishte mjet për “planin e përbashkët kriminal”
Mbrojtësja e Thaçit, Nina Tavakoli, foli për pretendimin e ZPS-së se Qeveria e përkohshme u përdor si mjet nga të akuzuarit për të ekuekutuar “një plan të përbashkët kriminal”.
Ajo tha se janë disa faktorë që rrëzojnë këtë pretendim. E para, ekzekutivi përbëhej nga shumë parti, kishte mbështetje ndërkombëtare dhe Qeveria “nuk ishte një mekanizëm pushteti”.
“Krijimi i sa u mbështet nga SHBA, Mbretëria e Bashkuar dhe fuqi të tjera, si mënyrë për të unifikuar shqiptarët e Kosovës. Kjo mbështetje ndërkombëtare ngre dyshime se ajo u krijua si shtysë për të ekzekutuar një plan të përbashkët kriminal nga të akuzuarit për të marrë nën kontroll Kosovën”, tha ajo, duke shtuar se kjo mund të qëndrojë vetëm nëse ZPS-ja pretendon se SHBA-ja, Mbretëria e Bashkuar dhe Evropa ishte në mbështetje të një plani të tillë kriminal.
“Si është e mundur që klienti ynë, që ishte 29 vjeç në atë kohë, t’i ketë gënjyer të gjithë ata”, tha Tavakoli.
Mishetiq: Thaçi s’ka pasur njohuri për krime specifike të kryera nga anëtarë të UÇK-së
Mbrojtja e Thaçit tha se Prokuroria pretendon se Thaçi ka qenë në dijeni se ndonjë anëtar i Qeverisë së përkohshme kishte kryer krime.
“Nuk ka prova përtej dyshimit të arsyeshëm që Thaçi të ketë caktuar bashkë të akuzuarit dhe anëtarë të tjerë të Qeverisë [së përkohshme]. Prokuroria nuk ka arritur që të provojë se Thaçi të ketë pasur njohur që ndonjë anëtar i Qeverisë së përkohshme të ketë kryer krime”, tha avokati.
Sipas tij, Prokuroria kishte argumentuar se KFORI-i nuk kishte marrë njoftime nga UÇK-ja se po hetonte krimet e pretenduara nga anëtarët e saj.
“Nuk ka prova përtej dyshimit të arsyeshëm që Thaçi të ketë pasur njohuri për krime specifike të bëra nga anëtarët e UÇK-së që të ishin vartës të tij dhe për të cilët nuk ka pasur dijeni UNMIK-u dhe KFOR-i”, tha Mishetiq.
Mbrojtja flet për incidentin e Qirezit
Avokati i Thaçit, Lluka Mishetiq, pas rikthimit në seancë publike foli për incidentin në Qirez, kur për afër 48 orë ishte ndaluar një delegacion prej disa anëtarësh të Lidhjes Demokratike të Kosovës më 1998.
“Delegacioni parlamentar u mbajt në ndalim për 48 orë. Për arsye të shpjeguara, ky ndalim 48 orësh nuk mund të shkelë të drejtën ndërkombëtare themelore. Provat tregojnë se ky ndalim nuk ishte një sulm i gjerë”, tha Mishetiq.
Ai argumentoi se nuk ka asnjë dyshim që ndalimi të jetë bërë për arsye ushtarake, “siç është frika që delegacioni ka shkuar pa lajmëruar për të inkurajuar dorëzimin në kohën kur Qirezi ishte nën sulm. Ky ndalim nuk ka pasur qëllim të realizojë qëllimin kriminal të pretenduar”.
Mishetiq tha se Gjergj Dedaj kishte dhënë dëshmi në Hagë se në Qirez nuk ishte Thaçi dhe se nuk ishte lënduar gjatë ndalimit. Ai kishte tërhequr deklaratën e bërë më 2014 në EULEX.
Avokati i Thaçit tha se ZPS-ja u mundua të thoshte se në një konferencë për media të delegacionit parlamentar të LDK-së të mbajtur pas incidentit, dora e Dedajt ishte e mavijosur. Por, Mishetiq argumentoi se në videon e ofruar si dëshmi nga mbrojtja, del se dora e Dedajt nuk kishte mavijosje dhe se në videon e transmetuar nga ZPS-ja, në fakt ishte hija e kamerave që binte mbi dorën e Dedajt, e nuk bëhej fjalë për mavijosje.
“Dëshmitë e kohës tregojnë se delegacioni nuk është abuzuar në mënyrë të rëndë, as në Qirez as në Baicë dhe nuk ka dëshmi të kohës nga viti 1998 që kjo ka ndodhur”, tha Mishetiq.
Sipas tij, për Baicën, delegacioni kishte akuzuar për keqtrajtim Sabit Gecin dhe ZPS-ja nuk “ka treguar se atë ta ketë drejtuar Hashim Thaçi”.
“Prokuroria i bëri shtrembërime dosjes së vet”
Mishetiq ka thënë se nuk është i vërtetë as pretendimi i Prokurorisë se Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, në verën e vitit 1998, ka refuzuar në çdo mënyrë të mundshme, “me zjarr” Qeverinë e zgjedhur të Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe që ndërmorën hapa për të krijuar “një Qeveri të re”.
“Duhet të theksojmë që kjo është e pasaktë, faktikisht dhe juridikisht. Nuk ka ekzistuar një Qeveri e zgjedhur e LDK-së, s’ka pasur zgjedhje dhe s’ka pasur Qeveri të LDK-së. LDK-ja ka qenë parti politike, një grup joshtetëror dhe të ashtuquajturat zgjedhjet që ka mbajtur, kanë qenë zgjedhje joshtetërore. Madje, Qeveria e [Bujar] Bukoshit, as nuk ka qenë në Kosovë, ka qenë një Qeveri e ashtuquajtur ‘në mërgim’. LDK-ja nuk kishte më shumë legjitimitet sesa UÇK-ja për të pretenduar autoritetetin që pretendonin”.
Sa i përket pretendimit se UÇK-ja mori hapa për të krijuar një Qeveri të re:
“Për këtë Prokuroria citon deklaratën politike me numër shtatë. Por, është e qartë se ajo deklaratë politike trajton çështjen e krijimit të institucioneve të reja në kuadër të negociatave që do të mbaheshin me Serbinë dhe ndërmjetësoheshin nga ambasadori [Christopher] Hill. Deklarata nuk pretendonte se UÇK-ja po krijonte një Qeveri të re në vetvete, dhe do ta përjashtonte LDK-në”, ka thënë Mishetiq.
Lidhja Demokratike e Kosovës është një nga partitë më të vjetra në Kosovë, e themeluar në vitin 1989 nga Ibrahim Rugova.
Ajo ka luajtur rol kyç në periudhën e rezistencës paqësore dhe në ndërtimin e institucioneve demokratike të vendit.
Pretendimi për objektivin ushtarak
Avokati Mishetiq ka thënë mes tjerash se nuk qëndron as pretendimi i Prokurorisë se fakti që shumë zona të UÇK-së kanë krijuar ambiente ndalimi do të thotë që ka pasur një drejtim të arsyeshëm dhe një udhëzim prej Shtabit të Përgjithshëm.
“Ky argument nuk qëndron për dy arsye. Së pari, Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq ka shpjeguar që ndalimi nga grupe shtetërore ose jo shtetërore, siç ishte UCK-ja, është realitet në çdo konflikt, është një pjesë që pritet në gjendje lufte. Kjo është norma, nuk është përjashtimi. Kryqi i Kuq deklaron se e Drejta Humanitare Ndërkombëtare mbështet në prezumimin që të gjitha palët bëjnë ndalime. Do të kishte qenë e pazakonshme nëse komandantët e zonave nuk do t’i krijonin qendrat e tyre të ndalimit. Atyre nuk u nevojitej ta merrnin idenë nga Shtabi i Përgjithshëm për ta bërë këtë”.
“Ka kontradikta themelore në deklaratat e Prokurorisë”
Avokati i Thaçit, Mishetiq, vazhdon t’i hedhë poshtë pretendimet e Prokurorisë.
“Nga njëra anë Prokuroria thotë se Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK) ka pasur një sistem tërësisht funksionues të komandimit nga Shtabi i Përgjithshëm deri te zonat, mundësinë për të komunikuar mes Shtabit të Përgjithshëm dhe zonave, mundësinë për të lëshuar urdhra detyruese nga Shtabi i Përgjithshëm për anëtarët e zonave, si dhe mundësinë për të ushtruar disiplinë, për t’i dënuar nivelet më të ulëta në rast të moszbatimit të urdhrave”.
Por, sipas Mishetiqit, pavarësisht këtyre pretendimeve, vetë Prokuroria më pas ka thënë se mënyra themelore përmes së cilit kanë komunikuar anëtarët e ‘Ndërmarrjes së Përbashkët Kriminale” (NPK), e kanë komunikuar politikën e tyre kundër kundërshtarëve, ka qenë përmes komunikatave, deklaratave politike dhe deklaratave tjera, të cilat ushtarët i pranonin përmes mediave publike.
“Zyra e Prokurorit të Specializuar nuk shpjegon se pse anëtarë të NPK-së nuk kanë lëshuar urdhra të cilët etiketonin të ashtuquajturit oponentë. Ne parashtrojmë se çështja e ZPS-së nuk është konsistente dhe në fakt nuk ka pasur as komandë dhe kontroll dhe as prova të besueshme që zonat i kanë interpretuar komunikatat si politikë për të kryer krime kundër personave të perceptuar që pengonin anëtarët e NPK-së që të kishin kontroll të plotë mbi Kosovën”.
“Thaçi nuk ka qenë në Kosovë një periudhë të gjatë”
Përgjatë fjalës së tij, avokati Mishetiq ka thënë se Thaçi nuk ka qenë në Kosovë në një pjesë të madhe të kohës që përmendet në aktakuzë dhe që nuk ka prova se ai ka marrë pjesë në takimet e Shtabit të Përgjithshëm.
“Prokuroria përpiqet që ta anashkalojë problemin e mungesës së zotit Thaçi në Kosovë, duke argumentuar se anëtarë të Shtabit të Përgjithshëm janë konsultuar përmes telefonit apo janë njoftuar më pas lidhur me rezultatet e takimeve të Shtabit të Përgjithshëm”.
“Nuk ka prova se ka ekzistuar ndërmarrje e përbashkët kriminale”
Tani avokati i Thaçit është fokusuar te pika e akuzës së Prokurorisë (ZPS) se ka ekzistuar një ndërmarrje e përbashkët kriminale, në krye me të akuzuarit, me qëllim të marrjes nën kontroll të gjithë Kosovës.
Mishetiq u ka thënë gjyqtarëve se nuk ka pasur prova të drejtpërdrejta që ka ekzistuar një plan i tillë.
“Nuk ka pasur prova të takimeve ku është diskutuar ky synim, dokumente shkresore që të tregohet se është rënë dakord apo është diskutuar ky synim, nuk ka dhënë dëshmi asnjë dëshmitar lidhur me ekzistencën e këtij synimi. Në fakt, secili prej dëshmitareve që e ka pasur mundësinë të flasë për këtë çështje, e ka hedhur poshtë teorinë e ZPS-së, dhe për më keq, ZPS-ja nuk i ka bërë pyetje asnjë dëshmitari”, ka thënë Mishetiq.
“Padrejtësi ligjore dhe historike”
Përgjatë fjalës së vet, avokati i Thaçit u ka thënë gjykatësve se shpallja fajtor e klientit të tij do të përbënte “padrejtësi ligjore dhe historike”.
“Argumentet e ZPS-së nuk përbëjnë interpretimin e arsyeshëm të vetëm të provave, që është standardi që duhet arritur që ju të rishkruani historinë e Kosovës, në këtë rast për ta shpallur fajtor Hashim Thaçin. Ka dyshime të bazuara të mjaftueshme për ju që ta shpallni atë jofajtor për të gjitha pikat e aktakuzës”.
Kritika për Prokurorinë
Avokati i Thaçit u ka thënë gjykatësve se e sheh problematik faktin që në gjithë dosjen e Zyrës së Prokurorit të Specializuar (ZPS) janë shpërfillur të gjitha provat të cilat diskreditojnë provat dhe pretendimet e saj.
“Kur analizohen dhe shqyrtohen parashtrimet përfundimtare të ZPS-së është sikur të lexohet një kronikë apo analizë e një filmi të shkruar nga dikush që nuk e ka parë filmin”.
Mishetiq u rikujton gjykatësve çfarë thanë dëshmitarët
Mishetiq po përmend tani çfarë kanë thënë disa dëshmitarë në mbrojtje të Thaçit.
“Ju keni dëgjuar nga dëshmitarët ndërkombëtarë që kanë thënë se Hashim Thaçi nuk dyshohej për krime lufte, ndërkohë që këto ngjarje po ndodhnin dhe po zhvilloheshin. Dëshmitarët ndërkombëtarë ju thanë se për këto ngjarje ishin të informuar përmes burimeve diplomatike, shërbimeve të inteligjencës dhe të tjera, si dhe përmes përvojave të tyre personale, përfshirë përvojat e tyre me Hashim Thaçin”.
Në mesin e figurave që dëshmuan në mbrojtje të Thaçit janë: ish-komandanti suprem i forcave aleate të NATO-s, Wesley Clark, ish-ndihmësi i sekretarit amerikan të Shtetit, James Rubin dhe diplomati i pensionuar amerikan, Christopher Hill.
Avokati e ka nisur fjalën e vet duke deklaruar se ish-presidenti i Kosovës, Thaçi është i pafajshëm dhe që kjo është pikënisja prej ku duhet të merret vendimi.
“Kur t’i filloni kuvendimet tuaja, ju do të filloni nga qëndrimi se Hashim Thaçi është i pafajshëm dhe më pas ju do të vlerësoni nëse provat e paraqitura nga Zyra e Prokurorit të Specializuar ju kanë bindur juve, jashtë dyshimit të arsyeshëm, se Hashim Thaçi është fajtor”, u ka thënë Mishetiq gjyqtarëve./REL
Fraksion.com
