Tsikhanouskaya: Bjellorusia si platformë ushtarake e Rusisë, duhet të jetë pjesë e çdo marrëveshjeje me Ukrainën

Udhëheqësja e opozitës bjelloruse, Sviatlana Tsikhanouskaya, ka paralajmëruar se Bjellorusia është bërë në mënyrë efektive një platformë ushtarake ruse nën Alexander Lukashenko dhe duhet të përfshihet në çdo marrëveshje të ardhshme sigurie ose paqeje që lidhet me Ukrainën.

Duke folur për RBC-Ukrainë në një intervistë të botuar të martën, më 10 shkurt, Tsikhanouskaya përshkroi rreziqet e lënies mënjanë të Minskut në negociata, paralajmëroi kundër legjitimimit të Lukashenkos përmes lehtësimit të sanksioneve dhe argumentoi se siguria e Ukrainës është e pandashme nga e ardhmja e Bjellorusisë. Kiiv Post thekson pikat kryesore nga intervista  më poshtë.

Roli i Bjellorusisë në luftën e Rusisë kundër Ukrainës

Tsikhanouskaya tha se Lukashenko e ka shndërruar Bjellorusinë në një bazë të plotë prapavije për përpjekjet e luftës së Rusisë, me trupa, armë dhe ushtrime të përbashkëta ushtarake ruse të vendosura në territorin bjellorus.

“Nën Lukashenkon, Bjellorusia është bërë në mënyrë efektive një platformë ushtarake ruse”, tha ajo. “Për sa kohë që ai mbetet në pushtet, Bjellorusia do të përbëjë gjithmonë një kërcënim për Ukrainën dhe të gjithë rajonin.”

Ajo vuri në dukje se sulmet ndaj Ukrainës u nisën nga territori bjellorus dhe se Minsk vazhdon të mbështesë përpjekjet e luftës së Moskës pavarësisht kundërshtimit publik nga pjesa më e madhe e shoqërisë bjelloruse.

Përgjegjësia e Lukashenkos dhe llogaridhënia ndërkombëtare
Tsikhanouskaya tha se dy raste që përfshijnë Lukashenkon janë aktualisht në shqyrtim në Gjykatën Ndërkombëtare Penale (ICC), duke përfshirë akuzat për krime kundër njerëzimit dhe bashkëpunim në rrëmbimin dhe deportimin e fëmijëve ukrainas, një krim lufte që e shtyu ICC-në të lëshojë një urdhër arresti për Putinin në mars 2023.

“Ne kemi të gjitha provat e përfshirjes së Lukashenkos,” tha ajo. “Ai duhet të mbahet përgjegjës jo vetëm për krimet kundër popullit bjellorus, por edhe për krimet e luftës të kryera kundër Ukrainës.”

Ajo shtoi se forcat demokratike bjelloruse po i ndajnë këto prova me autoritetet ukrainase dhe partnerët ndërkombëtarë.

Të burgosurit politikë, sanksionet dhe angazhimi perëndimor

Tsikhanouskaya hodhi poshtë idenë se lirimi i fundit i të burgosurve politikë nga Lukashenko pasqyron çdo ndryshim të vërtetë në politikë, duke thënë se regjimi po i përdor të burgosurit si levë.

“Ai nuk po liron njerëz për arsye humanitare”, tha ajo. “Ky nuk është një ndryshim kursi. Lukashenko po përdor të burgosurit politikë si pengje për të provuar të zbusë sanksionet dhe të fitojë legjitimitet.”

Ndërsa përshëndeti përpjekjet humanitare që shpëtojnë jetë, ajo paralajmëroi se heqja e sanksioneve të lidhura me luftën do të krijonte boshllëqe në dobi të Rusisë dhe do të zgjaste represionin në Bjellorusi.

Gati 500 njerëz u burgosën për pikëpamjet e tyre politike në Bjellorusi në vitin 2025, sipas Viasna, një grup i të drejtave të njeriut që monitoron numrin e të burgosurve politikë që mbahen nga regjimi autoritar bjellorus. Viasna tha gjithashtu se vitin e kaluar kishte më shumë se 1,200 dënime dhe, pavarësisht një numri lirimesh të ndërmjetësuara nga Shtetet e Bashkuara, vlerëson se ka ende 1,120 të burgosur politikë në vend.

Në dhjetor 2025, Lukashenko liroi 123 të burgosur politikë. Midis atyre që u falën ishin aktivistja e të drejtave civile Maria Kolesnikova, ish-kandidati presidencial Viktor Babaryko dhe laureati i Çmimit Nobel për Paqen Ales Beliatski. Përpara kësaj, në qershor, u liruan dhjetëra të burgosur të tjerë politikë, përfshirë udhëheqësin më të lartë të burgosur të opozitës në Bjellorusi, Syarhey Tsikhanouski – bashkëshortin e Sviatlana Tsikhanouskaya.

Varësia e Bjellorusisë nga Moska dhe kufizimet e manovrimit

Sipas Tsikhanouskaya, regjimi i Lukashenkos mbijeton vetëm për shkak të mbështetjes politike, ekonomike dhe ushtarake të Moskës, duke e lënë atë me pak autonomi të vërtetë.

“Ai është plotësisht i varur nga Kremlini – politikisht, ekonomikisht dhe ushtarakisht,” tha ajo. “Pa mbështetjen ruse, ai nuk do të kishte mbijetuar.”

Ajo hodhi poshtë sugjerimet se Lukashenko mund të distancohej nga Moska, duke thënë se pretendime të tilla nënvlerësojnë thellësinë e nënshtrimit të Bjellorusisë dhe varësinë e Lukashenkos.

Rreziqet e një marrëveshjeje paqeje që injoron Bjellorusinë
Tsikhanouskaya paralajmëroi se bisedimet e paqes ose marrëveshjet e sigurisë të përqendruara vetëm në Ukrainë mund të çimentojnë kontrollin e Rusisë mbi Bjellorusinë nëse Minsk përjashtohet.

“Nëse Bjellorusia lihet jashtë një të ashtuquajture ‘marrëveshje e madhe’, ajo rrezikon të bëhet një çmim ngushëllimi për Kremlinin,” tha ajo. “Kjo do të ngrinte status quo-në dhe do të ruante aftësinë e Rusisë për të kërcënuar Ukrainën në të ardhmen.”

Ajo këmbënguli se pa një Bjellorusi të lirë, as Ukraina dhe as Evropa nuk mund të jenë të sigurta.

Qasja në zhvillim e Ukrainës ndaj Bjellorusisë

Tsikhanouskaya përshëndeti atë që e përshkroi si një ndryshim në politikën e Kievit, duke thënë se Ukraina tani bën qartë dallimin midis regjimit të Lukashenkos dhe popullit bjellorus.

“Nuk do të ketë Bjellorusi të lirë pa një Ukrainë të lirë – dhe nuk do të ketë Ukrainë të sigurt pa një Bjellorusi të lirë”, tha ajo.

Ajo tha se diskutimet me Presidentin Volodymyr Zelensky përfshinin emërimin e një të dërguari të posaçëm ukrainas për Bjellorusinë dhe nisjen e konsultimeve strategjike me forcat demokratike bjelloruse.

Tsikhanouskaya dhe Zelensky zhvilluan takimin e tyre të parë dypalësh më 25 janar në Vilnius, duke u përqendruar te aktivistët e burgosur bjellorusë, presionin ndaj Lukashenkos dhe mbështetjen e Ukrainës për forcat demokratike në Bjellorusi.

Forcat demokratike bjelloruse dhe opozita ruse

Tsikhanouskaya hodhi një vijë të qartë midis forcave demokratike bjelloruse dhe opozitës ruse, duke hedhur poshtë përpjekjet për t’i trajtuar ato si të ndërsjella.

“Vija jonë e kuqe ka qenë gjithmonë e qartë: bjellorusët nuk janë regjimi dhe bjellorusët nuk janë rusë”, tha ajo. “Ne nuk kemi ambicie imperiale dhe shumica e bjellorusëve kundërshtojnë luftën”.

Ajo shtoi se bashkëpunimi me figurat e opozitës ruse është i mundur vetëm nëse ata e dënojnë pa mëdyshje pushtimin dhe respektojnë sovranitetin e Ukrainës dhe Bjellorusisë.

 

Fraksion.com