BE-ja e rikthen marrëveshjen tregtare me SHBA-në në rrugën e duhur, por paralajmëron se do të mbrohet nëse provokohet

Udhëheqësit e BE-së lëshuan një psherëtimë lehtësimi për kthesën 180 cent mbi Groenlandën, ndërsa u takuan për një samit emergjent në Bruksel të enjten vonë.

Udhëheqësit thanë se duan që një marrëveshje tregtare BE-SHBA të rikthehet në rrugën e duhur pasi Parlamenti Evropian pezulloi ratifikimin e saj në shenjë proteste ndaj presionit të SHBA-së për të blerë Groenlandën.

Ndërsa thanë se duan të punojnë për forcimin e bashkëpunimit transatlantik, udhëheqësit e BE-së paralajmëruan se ishin gati të vepronin nëse Trump do t’i kërcënonte përsëri.

Samiti i së enjtes në mbrëmje u mblodh pasi SHBA-të kërcënuan me tarifa të larta dhe ndoshta edhe me veprime ushtarake në Groenlandë, përpara se të tërhiqeshin nga këto kërcënime, duke thënë se një marrëveshje për ishullin Arktik ishte në horizont.

“Ne patëm sukses duke qenë të vendosur”, tha shefja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, duke iu referuar heqjes së kërcënimeve të Trump kundër Evropës për Groenlandën.

Por kërcënimet e Trump e tronditën keq besimin e Evropës tek partneri i saj, thanë zyrtarët dhe udhëheqësit e BE-së.

“Marrëdhëniet transatlantike kanë marrë padyshim një goditje të madhe gjatë javës së kaluar”, tha shefja e politikës së jashtme të bllokut, Kaja Kallas, ndërsa mbërriti në takim.

Kthesa 180 gradë e Trump

Samiti i emergjencës, i thirrur për të rivlerësuar marrëdhënien BE-SHBA, nuk mori asnjë vendim konkret.

“Gjërat po qetësohen dhe ne duhet ta mirëpresim këtë”, tha Presidenti francez Emmanuel Macron.

“Ne mbetemi jashtëzakonisht vigjilentë dhe të gatshëm për të përdorur instrumentet që kemi në dispozicion nëse e gjejmë veten përsëri shënjestër të kërcënimeve”, u tha Macron gazetarëve, duke iu referuar sanksioneve tregtare “bazuka” që blloku kishte konsideruar të përdorte.

BE-ja “do të mbrojë veten, shtetet e saj anëtare, qytetarët e saj dhe kompanitë e saj, kundër çdo forme shtrëngimi”, tha kryetari i Këshillit Evropian Antonio Costa.

Shumica e udhëheqësve thanë se marrëdhënia me Shtetet e Bashkuara mbeti kyçe për BE-në dhe ishte një marrëdhënie për të cilën ata ishin të gatshëm të punonin shumë për ta ruajtur – ndërsa prisnin punë të madhe dhe respekt edhe nga Uashingtoni.

“Evropa nuk është e gatshme të heqë dorë nga 80 vjet marrëdhënie të mira transatlantike për shkak të mosmarrëveshjeve… ne jemi të gatshëm të investojmë kohën dhe energjinë tonë në këtë,” tha Kallas.

Mjaft me kërcënime

Qeveritë e BE-së mbeten të kujdesshme ndaj një ndryshimi tjetër të mendjes nga një president i paqëndrueshëm që shihet gjithnjë e më shumë si një ngacmues, të cilit Evropa do t’i duhet t’i rezistojë.

“Trump kaloi Rubikonin. Ai mund ta bëjë përsëri. Nuk ka kthim prapa në atë që ishte,” tha një diplomat i BE-së, duke shtuar se blloku duhej të largohej nga mbështetja e tij e madhe te SHBA-ja në shumë fusha.

“Ne duhet të përpiqemi ta mbajmë atë (Trump) afër, ndërsa punojmë për t’u bërë më i pavarur nga SHBA-ja. Është një proces, ndoshta i gjatë.”

Kryeministrja daneze Mette Frederiksen tha se ishte më se e gatshme të diskutonte bashkëpunimin e sigurisë në Grenlandë me Shtetet e Bashkuara – për sa kohë që respekton plotësisht sovranitetin e tyre.

“Duhet të punojmë së bashku me respekt pa kërcënuar njëri-tjetrin,” tha ajo

Shkallëzim

Pas dekadash mbështetjeje te Uashingtoni për mbrojtje brenda aleancës së NATO-s, bllokut i mungojnë inteligjenca, transporti, mbrojtja nga raketat dhe aftësitë prodhuese të nevojshme për t’u mbrojtur nga një sulm i mundshëm rus.

Kjo i jep SHBA-së një ndikim të konsiderueshëm.

SHBA-ja është gjithashtu partneri më i madh tregtar i Evropës, duke e bërë BE-në të prekshme ndaj politikave të Trump për vendosjen e tarifave për të ulur deficitin tregtar të Uashingtonit në mallra dhe, si në rastin e Groenlandës, për të arritur qëllime të tjera.

Një nga pyetjet kryesore do të jetë se sa afër duan të qëndrojnë evropianët me Shtetet e Bashkuara dhe sa besim mbetet. Të gjithë evropianët e thanë se duhet të jenë të bashkuar dhe të kenë një qëndrim të përbashkët, por lidhjet historike ndryshojnë nga një vend në tjetrin.

“Unë ende i trajtoj Shtetet e Bashkuara si mikun tonë më të ngushtë,” tha Presidenti lituanez Gitanas Nauseda.

Të tjerët ishin më të kujdesshëm.

“Është e rëndësishme për … partnerët tanë në Uashington të kuptojnë ndryshimin midis dominimit dhe lidershipit. Lidershipi është në rregull,” tha Kryeministri i Polonisë Donald Tusk. “Shtrëngimi nuk është një metodë e mirë.”

Marrëveshje tregtare

BE-ja kishte qenë e gatshme të vendoste një paketë tarifash hakmarrëse për 93 miliardë euro (108.74 miliardë dollarë) importe amerikane dhe masa anti-shtrënguese nëse Trump do të kishte vazhduar me tarifat e tij që do të hynin në fuqi më 1 shkurt, thanë zyrtarët.

Ligjvënësit evropianë ka të ngjarë të rifillojnë punën e tyre për ratifikimin e marrëveshjes tregtare tani që Trump i ka tërhequr kërcënimet e tij, tha Presidentja e Parlamentit Evropian, Roberta Metsola.

 

Fraksion.com