Trump tërheq kërcënimin për tarifa ndaj evropianëve pasi ra dakord për marrëveshjen skicë të Groenlandës

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, të mërkurën tërhoqi një kërcënim për të vendosur tarifa ndaj një numri vendesh që i rezistojnë përpjekjeve të tij për të marrë kontrollin e Groenlandës, duke thënë se kishte arritur në skicat e një marrëveshjeje me NATO-n mbi të ardhmen e ishullit strategjik Arktik.

“Bazuar në këtë mirëkuptim, nuk do të vendos tarifat që ishin planifikuar të hynin në fuqi më 1 shkurt”, shkroi Trump në platformën e tij Truth Social pas një takimi me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, në një samit ndërkombëtar në resortin zviceran të Davosit.

Përpjekjet e Trump për Groenlandën kanë alarmuar udhëheqësit evropianë, të cilët kanë paralajmëruar se strategjia e tij mund të përçajë NATO-n, aleancën që ka mbështetur sigurinë perëndimore për dekada. Si SHBA-të ashtu edhe Groenlanda, si pjesë e Danimarkës, i përkasin aleancës.

I përballur me kundërshtimin ndaj ambicieve të tij, Trump ishte zotuar të vendoste tarifa në rritje për mallrat nga anëtarët e BE-së, Danimarka, Finlanda, Franca, Gjermania, Holanda dhe Suedia, si dhe shtetet jo-anëtare të BE-së, Norvegjia dhe Britania, derisa Shtetet e Bashkuara të lejoheshin të blinin Groenlandën.

Trump tha të mërkurën se ai dhe Rutte kishin “formuar kornizën e një marrëveshjeje të ardhshme në lidhje me Groenlandën dhe, në fakt, të gjithë Rajonin Arktik”. Ai e quajti zgjidhjen “një zgjidhje të shkëlqyer për Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe të gjitha vendet e NATO-s”.

Një zëdhënës i NATO-s tha në një deklaratë pas takimit se aleatët e NATO-s do të punojnë së bashku për të siguruar sigurinë në Arktik.

“Negociatat… do të vazhdojnë me qëllim që të sigurojnë që Rusia dhe Kina të mos fitojnë kurrë një pikëmbështetje – ekonomikisht ose ushtarakisht – në Grenlandë”.

As Trump dhe as NATO nuk dhanë detaje mbi marrëveshjen e propozuar, me presidentin e SHBA-së që tha vetëm se “po zhvillohen diskutime shtesë” dhe se informacione të mëtejshme do të publikohen ndërsa bisedimet përparojnë.

Trump tha se zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance, Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe i dërguari special Steve Witkoff do të udhëheqin negociatat.

Ai më vonë i tha transmetuesit amerikan CNBC se marrëveshja është “përgjithmonë”.

‘Nuk do të përdor forcë’

Duke folur më parë në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, Trump tha se nuk do të përdorte forcën për të blerë Groenlandën, pavarësisht se më parë nuk e kishte përjashtuar veprimin ushtarak.

“Nuk kam pse të përdor forcë, nuk dua të përdor forcë, nuk do të përdor forcë”, tha Trump, duke shtuar se po kërkonte “negociata të menjëhershme” mbi ishullin.

Kritikët në muajt e fundit e kanë akuzuar Trumpin për përmbysjen e rendit ndërkombëtar të bazuar në rregulla duke ndjekur një politikë të jashtme agresive armiqësore ndaj Evropës.

Trump ka argumentuar se Shtetet e Bashkuara duhet të kontrollojnë Groenlandën, një pjesë gjysmë-autonome të Danimarkës, për arsye sigurie.

Ai e quajti atë një “copë akulli” të vendosur strategjikisht dhe tha: “Asnjë komb ose grup kombesh nuk është në ndonjë pozicion për të qenë në gjendje të sigurojë Groenlandën përveç Shteteve të Bashkuara.”

Ai ka kritikuar gjithashtu Danimarkën për investime të pamjaftueshme në ekonominë dhe sigurinë e ishullit të pasur me minerale, të cilat, sipas tij, u kanë lejuar fuqive të tjera botërore, si Rusia dhe Kina, të rrisin praninë e tyre në rajonin e Arktikut.

“Ne preferojmë respektin ndaj ngacmuesve”

Kërcënimi i mëparshëm i Trump për të vendosur tarifa ndaj vendeve që kundërshtojnë përpjekjet e tij të ashpra për të blerë Groenlandën ngriti pyetje në lidhje me ligjshmërinë e shënjestrimit të anëtarëve të zgjedhur të BE-së, në vend të bllokut në tërësi, veçanërisht duke pasur parasysh lëvizjen e pakufizuar të mallrave midis anëtarëve të BE-së.

Zemërimi i Trump ka shënjestruar Francën veçanërisht ashpër, me udhëheqësin amerikan që propozoi një taksë prej 200% për verën dhe shampanjën, duke shkaktuar një përgjigje sfiduese nga presidenti francez.

“Ne preferojmë respektin ndaj ngacmuesve”, tha Emmanuel Macron në samitin ndërkombëtar vjetor në Davos të martën. “Dhe ne preferojmë sundimin e ligjit ndaj brutalitetit”.

Qasja shpesh armiqësore e Trump ndaj marrëdhënieve me Bashkimin Evropian, të cilin ai e akuzoi të mërkurën se “nuk po shkon në drejtimin e duhur”, ka tensionuar lidhjet transatlantike.

Megjithatë, lëvizja e papritur e Trump për të hequr dorë nga kërcënimi i tij me sanksione mbi Groenlandën është mirëpritur nga politikanët e BE-së, përfshirë Ministrin e Jashtëm danez Lars Lokke Rasmussen, si një hap në drejtimin e duhur.

Ministrja e Jashtme suedeze Maria Malmer Stenergard gjithashtu e vlerësoi këtë lëvizje.

“Mirë që Trump tani është tërhequr nga tarifat për ata prej nesh që kanë mbështetur Danimarkën dhe Groenlandën”, tha ajo në X.

 

Fraksion.com