NATO dhe Groenlanda premtojnë të rrisin sigurinë në Arktik pas kërcënimeve të Trump

NATO dhe qeveria e Groenlandës thanë të hënën se kishin ndërmend të punonin për forcimin e mbrojtjes së territorit autonom danez, duke shpresuar të bindnin Presidentin e SHBA-së Donald Trump të mos përpiqej të pushtonte ishullin.

Trump ka folur për idenë e blerjes ose aneksimit të territorit të Arktikut për vite me radhë dhe i ka shtuar më tej tensionet të dielën duke thënë se Shtetet e Bashkuara do ta merrnin territorin “në një mënyrë ose në një tjetër”.

Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, tha të hënën se siguria dhe mbrojtja e ishullit “i përkasin NATO-s”, aleancës ushtarake me 32 anëtarë të dominuar nga SHBA-të.

Ai tha se qeveria e tij do të “punojë për të siguruar që zhvillimi i mbrojtjes në dhe përreth Groenlandës të ndodhë në bashkëpunim të ngushtë me NATO-n, në dialog me aleatët tanë, përfshirë Shtetet e Bashkuara, dhe në bashkëpunim me Danimarkën”.

Shefi i NATO-s, Mark Rutte, tha gjithashtu të hënën se aleanca po punonte mbi “hapat e ardhshëm” për të forcuar sigurinë në Arktik.

Diplomatët në NATO thonë se disa anëtarë të aleancës kanë hedhur idenë e nisjes së një misioni të ri në rajon, megjithëse ende nuk ka propozime konkrete në tryezë.

Trump ka këmbëngulur që Groenlanda duhet të vihet nën kontrollin e SHBA-së, duke argumentuar se territori autonom danez është thelbësor për sigurinë kombëtare.

Ishulli është gjithashtu i pasur me burime kryesisht të pashfrytëzuara, duke përfshirë minerale të rralla të tokës të lakmuara nga industria e teknologjisë.

Në rrugët e Nuuk, kryeqytetit të Groenlandës, vendasit i thanë AFP-së se ishin gjithnjë e më të shqetësuar.

“Ne qeshëm me Trumpin fillimisht kur u përpoq të na blinte, por tani herën e dytë ai është më agresiv”, tha studenti 35-vjeçar i teologjisë Nuunu Binzer.

Mininnguaq Fontain, 19 vjeç, gjithashtu student, shtoi: “Do të preferoja të shihja që vendi ynë të mos ketë ushtarë, por sigurisht nëse sulmohemi, atëherë do të ndihesha më i sigurt nëse ushtarët janë këtu.”

‘Shqetësim’

Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka paralajmëruar se një sulm i armatosur i SHBA-së ndaj Groenlandës do të shënonte fundin e NATO-s.

Në një përpjekje për të qetësuar Uashingtonin, Kopenhageni ka investuar shumë në sigurinë në rajon, duke ndarë rreth 90 miliardë korona (14 miliardë dollarë) në vitin 2025.

Groenlanda, e cila është shtëpia e rreth 57,000 njerëzve, strehon gjithashtu një bazë ushtarake amerikane.

Sipas Rutte, Danimarka nuk do të kishte problem me një prani më të madhe ushtarake amerikane në ishull.

Sipas një traktati të vitit 1951, të përditësuar në vitin 2004, Shtetet e Bashkuara mund ta njoftonin thjesht Danimarkën nëse donin të dërgonin më shumë trupa.

Danimarka po punon gjithashtu në frontin diplomatik, me një takim midis përfaqësuesve danezë dhe groenlandezë dhe Sekretarit të Shtetit të SHBA-së Marco Rubio që pritet këtë javë.

Sipas raporteve të mediave amerikane dhe daneze, takimi do të zhvillohet të mërkurën në Uashington.

Ministri i Jashtëm danez Lars Lokke Rasmussen postoi të hënën një foto nga një takim me homologen e tij groenlandeze Vivian Motzfeldt.

Danimarka thuhet se dëshiron të paraqesë një front të bashkuar me udhëheqësit e territorit autonom para takimit me përfaqësuesit e SHBA-së.

Media daneze raportoi javën e kaluar për një videokonferencë të tensionuar midis ligjvënësve danezë dhe homologëve të tyre të Groenlandës mbi mënyrën e negociimit me Uashingtonin.

Përballë kërcënimeve të përsëritura të Trump, Nielsen tha në mesazhin e tij të hënën: “E kuptoj plotësisht nëse ka shqetësim.”

Qeveria e tij tha në një deklaratë se nuk mund të pranonte “në asnjë rrethanë” një marrje të Groenlandës nga SHBA-të.

Një koloni daneze deri në vitin 1953, Groenlanda fitoi sundimin vendas 26 vjet më vonë dhe po mendon të lirojë përfundimisht lidhjet e saj me Danimarkën.

Sondazhet tregojnë se populli i Groenlandës kundërshton fuqimisht një marrje të Groenlandës nga SHBA-të.

 

Fraksion.com