Grupi paramilitar i frikshëm i Iranit po shtyp protestuesit. Ja çfarë dimë për Basij
Anëtarët e parlamentit të Iranit i kanë bërë thirrje Ministrit të Inteligjencës që të rifillojë patrullat e Basij ndërsa forcat e sigurisë shtypin protestat që përfshijnë vendin.
Ja çfarë dimë për forcën paramilitare iraniane që është përdorur prej kohësh nga shteti për të shuar protestat:
Kush janë Basij? Që do të thotë “mobilizim” në persisht, Basij është një grup vullnetar paramilitar që është një krah ndihmës i Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), krahu i fuqishëm dhe elitar i ushtrisë iraniane. U formua menjëherë pas revolucionit islamik të vitit 1979 nga Ajatollah Ruhollah Khomeini, i cili deklaroi famëkeq se Irani nuk mund të shkatërrohej kurrë me një milici prej 20 milionë burrash.
Kush e përbën radhët e saj? Milicia mbarëkombëtare njihet për rekrutimin e anëtarëve nga zonat rurale dhe urbane dhe organizohet kryesisht në xhamitë rreth Teheranit dhe qyteteve të tjera të mëdha, dhe anëtarët e saj shpesh vijnë nga prejardhje më të varfra dhe më konservatore. Grupi është nën komandën e IRGC-së, e cila është nën kontrollin e drejtpërdrejtë të udhëheqësit suprem të Iranit.
Çfarë bën? Basij është një forcë sigurie e brendshme e formuar për të mbështetur teokracinë dhe ideologjinë shtetërore të Iranit dhe për të zbatuar moralin islamik. Grupi ka marrë një rol udhëheqës në shtypjen me dhunë të mospajtimit për dekada të tëra.
Një rol në rritje: Ata ishin të famshëm për kryerjen e sulmeve të “valës njerëzore” gjatë luftës Iran-Irak 1980-1988 që thuhet se pastroi fushat e minuara për ushtrinë profesionale. Por Basij ka pasur një rol në rritje që nga viti 2003, kur u forcua si një vijë e parë mbrojtjeje mes dyshimeve për një pushtim të mundshëm të udhëhequr nga SHBA-të, thanë ekspertët. Milicia ka dalë që atëherë gjatë momenteve fillestare të kryengritjeve dhe trazirave.
Sanksionet e SHBA-së: Forca Basij dhe disa komandantë janë sanksionuar disa herë nga qeveria amerikane, duke përfshirë shkeljet e të drejtave të njeriut, shtypjen e protestave studentore dhe përdorimin e dyshuar të ushtarëve fëmijë.
Shtypja e trazirave: Në vitin 2009, Basij mori drejtimin në kontrollin e turmës kur dhjetëra mijëra protestuan kundër zgjedhjeve presidenciale në Teheran, dhe në vitin 2022, gjatë shtypjes së protestave pas vdekjes së Mahsa Amini ndërsa ishte në paraburgim nga policia fetare.
Protestat aktuale: Basij janë ndër forcat e sigurisë të vendosura për të shtypur protestat. Media shtetërore iraniane ka raportuar viktima brenda forcave të saj të sigurisë, përfshirë Basij. Basij mund të jetë gjithashtu i përfshirë në monitorimin e aktivitetit online. Të dielën, Agjencia e Lajmeve Basij, kanali zyrtar i lajmeve të forcave Basij, raportoi se faqja e internetit dhe kanalet sociale të një blogeri ishin mbyllur, duke thënë se “arrestimi i blogerëve që mbështesin trazirat vazhdon”.
Fraksion.com
