“Nuk duam të jemi amerikanë”: Banorët e Groenlandës e hedhin poshtë përpjekjen e Trump për të “zotëruar” ishullin Arktik

Partitë politike të Groenlandës kanë thënë se e ardhmja e ishullit Arktik “duhet të vendoset nga populli i Groenlandës” pasi Donald Trump këmbënguli që SHBA-të duhet të “zotërojnë” territorin strategjik, gjysmë-autonom danez për t’iu kundërvënë Kinës dhe Rusisë.

Në një deklaratë të përbashkët, të pesë partitë në parlamentin e Groenlandës deklaruan: “Ne nuk duam të jemi amerikanë, nuk duam të jemi danezë, duam të jemi groenlandezë.”

Ata gjithashtu bënë thirrje për t’i dhënë fund “përbuzjes së SHBA-së për vendin tonë”, ndërsa i thanë Trump se “Groenlanda i përket popullit të Groenlandës”.

Deklarata e së premtes vjen mes tensioneve të larta pas presionit të ripërtërirë nga presidenti i SHBA-së, i cili ka argumentuar vazhdimisht ditët e fundit se Uashingtoni “ka nevojë” për Groenlandën për të kundërshtuar aktivitetin në rritje rus dhe kinez në Arktik.

Ai ka refuzuar të përjashtojë përdorimin e forcës, duke thënë se është “gjithmonë një opsion”. Kjo i ka lënë partnerët evropianë të Amerikës të tronditur, pasi ata kanë frikë se një veprim i tillë mund ta çojë Uashingtonin në përballje me një aleat tjetër të NATO-s.

Groenlanda është një territor autonom brenda Mbretërisë së Danimarkës, e cila është anëtare e NATO-s.

Disa udhëheqës evropianë, përfshirë kryeministren daneze Mette Frederiksen, kanë paralajmëruar se një sekuestrim i Groenlandës nga SHBA-të do të shënonte fundin e aleancës ushtarake, e cila ka mbështetur sigurinë perëndimore që nga periudha e hershme e Luftës së Ftohtë.

“Rruga e lehtë apo e vështirë”

Duke folur me gazetarët të premten, Trump i dyfishoi kërcënimet e tij për të sekuestruar territorin. “Ne do të bëjmë diçka për Groenlandën, pavarësisht nëse u pëlqen apo jo,” tha ai, duke shtuar: “Nëse nuk e bëjmë, Rusia ose Kina do ta marrin Groenlandën. Dhe nuk do ta kemi Rusinë apo Kinën si fqinj.”

Trump sugjeroi se preferonte ta siguronte Groenlandën përmes negociatave, por paralajmëroi se ishte i gatshëm të përdorte “rrugën e vështirë” nëse diplomacia dështonte.

“Do të doja të bëja një marrëveshje, e dini mënyrën e lehtë, por nëse nuk e bëjmë në mënyrën e lehtë, do ta bëjmë në mënyrën e vështirë”, tha ai.

“Duhet ta vendosim vetë të ardhmen tonë”

Menjëherë më pas, udhëheqësit e pesë partive parlamentare të Groenlandës kundërshtuan retorikën e Trump, duke këmbëngulur që vendimet për të ardhmen e ishullit duhet të merren pa presion nga jashtë.

“Duhet ta vendosim vetë të ardhmen e vendit tonë, pa presion për vendime të shpejta, vonesa ose ndërhyrje nga vendet e tjera”, shtuan ata në deklaratë.

Ata thanë se kanë rritur “pjesëmarrjen e tyre ndërkombëtare” në vitet e fundit, duke shtuar: “Duhet të bëjmë përsëri thirrje që ky dialog të vazhdojë të bazohet në diplomaci dhe parime ndërkombëtare.”

Pse kërcënimet e Trump tani ndihen më reale

Trump ka kohë që dëshiron të aneksojë ishullin Arktik, pasi e hodhi idenë për herë të parë në vitin 2019 gjatë mandatit të tij të parë në Shtëpinë e Bardhë. Ai ka argumentuar se territori është çelës për ushtrinë amerikane dhe ka akuzuar Danimarkën se nuk po bën mjaftueshëm për ta mbrojtur atë.

Megjithatë, kërcënimet e tij të fundit kanë marrë një urgjencë të re pas operacionit ushtarak amerikan në Venezuelë fundjavën e kaluar, gjatë të cilit forcat amerikane kapën Presidentin Nicolás Maduro dhe gruan e tij dhe i transportuan ata me aeroplan në Nju Jork, ku tani përballen me akuza të hershme federale për narko-terrorizëm dhe trafik droge.

Operacioni ka ringjallur shqetësimet se Groenlanda, e cila ka thënë vazhdimisht se nuk dëshiron të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara, mund të përballet me një skenar të ngjashëm.

Si do të reagonte Danimarka?

Mes frikës se SHBA-të mund të përdorin forcë ushtarake, ministria e mbrojtjes e Danimarkës tha këtë javë se trupat daneze do të detyrohen të luftojnë nëse Shtetet e Bashkuara përpiqen të pushtojnë Groenlandën.

Ministria përmendi një urdhër të përhershëm të vitit 1952 që u kërkon ushtarëve të “angazhohen menjëherë në luftime pa hezitim” në rast të një sulmi ndaj territorit danez ose forcave daneze.

Të dërguarit nga Danimarka dhe Groenlanda u takuan me zyrtarë nga Shtetet e Bashkuara në Uashington të enjten dhe do të takohen përsëri javën e ardhshme për të diskutuar përpjekjen e Trump për të përvetësuar territorin.

 

Fraksion.com