Analizë: Pse sulmi i SHBA-së ndaj Venezuelës e zhyt Groenlandën dhe NATO-n në pasiguri

Mes shqetësimeve në rritje se Groenlanda, një territor i gjerë arktik i sunduar nga Danimarka, ende po lakmohet nga administrata Trump, kryeministrja daneze i ka dhënë një paralajmërim të ashpër Shtëpisë së Bardhë.

Në deklaratat e transmetuara në televizion kombëtar, Mette Frederiksen u kujtoi danezëve se ajo tashmë e kishte “bërë shumë të qartë se ku qëndron Mbretëria e Danimarkës dhe se Groenlanda ka thënë vazhdimisht se nuk dëshiron të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara”.

Por ajo gjithashtu paralajmëroi për pasojat e veprimit ushtarak amerikan për të pushtuar Groenlandën – diçka që Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka refuzuar ta përjashtojë me qëllim.

“Para së gjithash, mendoj se duhet ta merrni seriozisht presidentin e SHBA-së kur thotë se dëshiron Groenlandën”, tha Frederiksen, duke reflektuar ankthin e shtuar në lidhje me qëllimet e Trump pas veprimit të tij të jashtëzakonshëm ushtarak në Venezuelë.

“Por gjithashtu dua ta bëj të qartë se nëse SHBA-të zgjedhin të sulmojnë ushtarakisht një vend tjetër të NATO-s, gjithçka ndalet, përfshirë NATO-n dhe kështu siguria që është ofruar që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore”, shtoi ajo.

Është një shqetësim serioz dhe i përhapur gjerësisht midis aleatëve të NATO-s se çështja e Groenlandës ka potencialin jo vetëm të zemërojë dhe poshtërojë një partner të hershëm të SHBA-së, por edhe të përçajë aleancën ushtarake perëndimore, ndërsa presioni nga Uashingtoni përshkallëzohet.

Trump përsëriti të dielën se SHBA-të kanë nevojë për Groenlandën “nga pikëpamja e sigurisë kombëtare”.

“Ne kemi nevojë për Groenlandën… Është kaq strategjike tani. Groenlanda është e mbuluar me anije ruse dhe kineze kudo”, u tha Trump gazetarëve në bordin e Air Force One. “Ne kemi nevojë për Groenlandën nga pikëpamja e sigurisë kombëtare dhe Danimarka nuk do të jetë në gjendje ta bëjë këtë”.

Të hënën vonë, zëvendësshefi i stafit të Shtëpisë së Bardhë për politikë, Stephen Miller, përsëriti pretendimet se “Groenlanda duhet të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara”, por ai hodhi poshtë se forca ushtarake do të ishte e nevojshme për ta fituar atë.

“Askush nuk do të luftojë ushtarakisht Shtetet e Bashkuara për të ardhmen e Groenlandës”, tha Miller në emisionin “The Lead with Jake Tapper” të CNN.
Kur u pyet nëse ndërhyrja ushtarake është jashtë tryezës, Miller në vend të kësaj vuri në dyshim pretendimin e Danimarkës mbi territorin e Arktikut.

Komentet e tij erdhën pasi gruaja e Millerit dhe aleatja e Trumpit, Katie Miller, postoi në X një imazh të hartës së Groenlandës të mbuluar me flamurin amerikan, duke shkruar “SË SHPEJTI”.

Është kujtesa e fundit e një ambicieje të përsëritur të administratës Trump që i ka vënë në ankth aleatët tradicionalë evropianë të Uashingtonit – mbi të gjitha, Danimarkën.

CNN vizitoi Groenlandën në tetor, ndërsa ushtria daneze organizoi një shfaqje të paprecedentë të forcës ushtarake që zyrtarisht kishte për qëllim të pengonte atë që thuhet se po rritet kërcënimi ushtarak rus dhe kinez.

Moska mund të jetë e bllokuar në luftime në Ukrainë për momentin, por sapo ky konflikt brutal të mbarojë më në fund, zyrtarët ushtarakë danezë i thonë CNN se presin plotësisht që Rusia të devijojë burimet dhe të përdorë përvojën e saj të luftimeve për të paraqitur një kërcënim shumë më të madh në rajonin e Arktikut.

Edhe Kina ka rritur pretendimet e saj në Arktik, duke marrë pjesë në patrullime dhe ushtrime me anije ruse, si dhe duke financuar projekte të infrastrukturës në Arktik dhe duke zhvilluar një plan të “rrugës polare të mëndafshit” për anijet arktike. Madje është shpallur si një “shtet pranë Arktikut”, edhe pse qyteti i saj më verior i madh, Harbin, është afërsisht aq larg në veri sa Venecia në Itali.

Por në takimet ballë për ballë, komandantët e lartë ushtarakë danezë thonë se as Rusia dhe as Kina aktualisht nuk paraqesin ndonjë kërcënim të rëndësishëm ushtarak për Groenlandën.

“Nuk mendoj se kemi një kërcënim për Groenlandën tani,” tha për CNN Gjeneral Major Søren Andersen, shefi i Komandës së Përbashkët Arktike të Danimarkës.

Për më tepër, zyrtarët ushtarakë danezë këmbëngulin se ishulli më i madh në botë – sa madhësia e gjashtë Gjermanive ose dy prej shteteve më të mëdha të SHBA-së, Alaska dhe Kalifornia, së bashku – është relativisht i lehtë për t’u mbrojtur. Moti i ashpër, terreni malor dhe mungesa e infrastrukturës e bëjnë të gjithë bregdetin lindor të territorit “praktikisht të pamposhtur”, sipas një zyrtari ushtarak danez.

Privatisht, zyrtarët ushtarakë danezë i thanë CNN se manovrat në tokë, ajër dhe det ishin në të vërtetë të dizajnuara për t’i treguar Trump se sa seriozisht e merrte sigurinë e Groenlandës, pas kërcënimeve të tij të përsëritura për ta marrë atë, me shpresën për ta bindur atë të ndryshonte mendje.

Por kjo strategji, me sa duket, nuk duket se ka funksionuar. Dhe me një administratë Trump që duket se është inkurajuar nga ajo që e konsideron si një sukses mahnitës në Venezuelë, e ardhmja e Groenlandës dhe kohezioni i aleancës ushtarake perëndimore po zhyten përsëri në pasiguri./CNN

 

Fraksion.com