SHBA duhet të kenë kujdes nga thellimi i boshtit Kinë-Rusi

Pekini po ndërton një aleancë teknologjike gjithnjë e më të thellë me Moskën. SHBA-të duhet të jenë të shqetësuara.

Ekziston një fokus i fortë në bisedimet e paqes për t’i dhënë fund luftës së agresionit të Rusisë kundër Ukrainës, me çështje të tokës, financave dhe garancive të sigurisë që konsumojnë shumë kohë negociuese. Po kështu, mundësitë tregtare që mund të pasojnë. Por prapa skenave, bashkëpunimi midis Rusisë dhe Kinës po bëhet gjithnjë e më i thellë.

Provat e fundit erdhën nga raportet se manjati kinez i biznesit Wang Dinghua, i cili zotëron prodhues pjesësh për dronë në Shenzhen, kishte blerë në heshtje një aksion prej 5% në Rustakt, një nga prodhuesit më të rëndësishëm të Rusisë të dronëve sulmues me pamje nga personi i parë (FPV).

Droni që Rustakt ndihmon në prodhimin e tij, VT 40, nuk është një mrekulli teknologjike. Një ish-oficer ukrainas me Frontelligence Insight e përshkroi atë si Ford Model T të flotës së dronëve të Rusisë, i lirë dhe i prodhuar lehtësisht nga dhjetëra mijëra. Por kjo është gjithashtu ajo që e bën atë të rëndësishëm dhe të rrezikshëm.

Kanë ikur ditët kur Kina argumentonte se ishte neutrale në luftën e Rusisë kundër Ukrainës. Në gjysmën e parë të vitit 2025, Rusia importoi 1.9 miliardë dollarë artikuj me përdorim të dyfishtë me përparësi të lartë nga Kina, me inteligjencën estoneze që tani vlerëson se 80% e komponentëve të huaj që hyjnë në sektorin e teknologjisë ushtarake të Rusisë vijnë nga i njëjti burim. Edhe mediat pro-Kremlin kanë pranuar rolin e luajtur nga komponentët kinezë.

Rustakt dhe firma të ngjashme po i mundësojnë Rusisë të lëshojë dronë sulmi të lirë me një ritëm që asnjë ushtri perëndimore nuk mund ta krahasojë.

Kiev po e ndjen krizën e dronëve ndërsa Moska vazhdon të mbështetet në masë për të fituar. “Ne po e mbajmë vijën, por kemi shumë më pak këmbësori – dhe shumë pak dronë,” i tha këtij autori Yurii Dymkovich, një pilot dronësh me Brigadën e 23-të të Mekanizuar të Veçantë. “Depoja është pothuajse pa FPV, kështu që ato po racionohen. Çdo ekuipazh është i kufizuar në një maksimum prej 25 në ditë.”

Inteligjenca ukrainase raporton se Kina po dërgon gjithashtu makineri, kimikate, barut dhe komponentë të tjerë thelbësorë në të paktën 20 fabrika prodhimi ruse. Përfitimet janë të vetëkuptueshme: Rusia ofron testime në fushën e betejës, ndërsa Kina ofron pjesët dhe ekspertizën teknike, duke minuar sanksionet në këtë proces dhe duke rafinuar teknologjitë që Pekini një ditë do t’i vërë në përdorim të vetin (ka shumë mundësi kundër Tajvanit).

Kina i ka dhënë gjithashtu Rusisë një avantazh kritik duke rritur ndjeshëm eksportet e kabllove me fibra optike dhe baterive me jon litiumi, duke i mundësuar Moskës të prodhojë masivisht dronët e lidhur që kanë mbingarkuar mbrojtjen ukrainase (këto kabllo tani janë aq të trasha në tokë në disa pjesë të frontit saqë bllokojnë motoçikletat). Kjo po i mundëson Rusisë, veçanërisht njësive elitare si njësia e sulmit me dron Rubicon, të rrisin presionin mbi mbrojtjen ukrainase në vende të tilla si Pokrovsk në Oblastin e Donetskut.

Përfshirja e Kinës shkon më thellë se komponentët. Inteligjenca ukrainase raportoi se Pekini i ka siguruar gjithashtu Rusisë imazhe satelitore për sulme me raketa. Gjatë një breshërie të madhe ruse më 5 tetor, të paktën tre satelitë kinezë zbulimi Yaogan 33 kaluan mbi zonën kryesore të synuar në Ukrainën perëndimore, raportoi Militarnyi.

Një dron rus Geran 3 i kapur dhe i çmontuar nga Ukraina fuqizohej nga një motor kinez turbojet Telefly JT80, dhe ekspertët kinezë të dronëve kanë udhëtuar vazhdimisht në prodhuesin rus të armëve IEMZ Kupol, i cili është i sanksionuar, për të ndihmuar në zhvillim.

Përfshirja e Kinës shkon përtej furnizimit të komponentëve. Dokumentet e rrjedhura të mbrojtjes ruse, të shqyrtuara nga Kyiv Independent, tregojnë se më shumë se 40 oficerë ushtarakë kinezë dhe drejtues të industrisë së mbrojtjes vizituan fshehurazi Rusinë në vitet 2023 dhe 2024 për të negociuar blerjet e armëve.

Që atëherë, Pekini ka nënshkruar kontrata konfidenciale me vlerë afërsisht 585 milionë dollarë për avionë rusë, automjete të blinduara, municione dhe trajnime, me dërgesa të planifikuara deri në vitin 2027. Kjo ka krijuar një tubacion dypalësh në të cilin Kina pajis industritë ruse të dronëve dhe raketave, ndërsa Rusia ndihmon në formësimin e aftësisë së ardhshme luftarake të Kinës.

Ndërkohë, Kina ka ndihmuar Bjellorusinë të prodhojë rreth 500,000 predha artilerie dhe raketa Grad për Moskën, duke siguruar linja të tëra montimi dhe duke stacionuar inxhinierë kinezë në fabrikat bjelloruse për t’i mbajtur ato në punë.

Dhe Kina po vë në prodhim teknologji të nxjerrë nga mësimet e nxjerra në Ukrainë. Tani ka nxjerrë në treg Feilong 300D, një dron sulmues me rreze të gjatë veprimi që thuhet se kushton vetëm 10,000 dollarë.

Edhe Presidenti Volodymyr Zelenskyy, zakonisht i kujdesshëm në gjuhën e tij në lidhje me Kinën, ka braktisur kujdesin e tij të zakonshëm kur flet për dronët. “Mavic kinez është i hapur për rusët, por i mbyllur për ukrainasit”, tha ai, ndërsa theksoi praninë e stafit kinez në linjat e prodhimit rus.

Zelenskyy vuri në dukje se kufizimet e eksportit të Pekinit krijuan përkohësisht një krizë për Ukrainën, duke e detyruar Kievin të kërkonte tregjet e BE-së për dronë FPV derisa fabrikat ukrainase të mund të kapnin ritmin. Dhe mungesat u ndjenë në vijën e parë. Mykola Melnyk, një ish-oficer i Brigadës së 47-të të Mekanizuar, tha se prodhuesit perëndimorë duhet të mësojnë mësimin dhe urgjentisht duhet të shkëputen nga varësia e tyre nga komponentët e lirë kinezë.

Një shembull i një zhvendosjeje të suksesshme nga pjesët kineze është Frontline, firma ukrainase pas dronit Zoom, i cili u ndërtua si një alternativë ushtarake ndaj Mavic kinez. Me një lidhje kontrolli me dy banda, video të enkriptuar dhe navigim AI që funksionon nën bllokime të rënda, Zoom zgjat më shumë se dronët komercialë dhe ul ndjeshëm koston për mision.

Oko Camera është një tjetër firmë ukrainase, produktet e së cilës thuhet se nuk përdorin komponentë kinezë. Ukraina tani mund të prodhojë kamera termike me cilësi të lartë, transmetues video, kontrollues fluturimi, sisteme komunikimi, motorë elektrikë, elementë strukturorë, bobina me fibra optike dhe një gamë të gjerë modulesh të specializuara. Ndërsa sistemet kineze ende nuk mund të zëvendësohen plotësisht, Kievi po punon për të mbushur boshllëqet e krijuara nga kufizimet e eksportit të Pekinit dhe për të zvogëluar rrezikun e zinxhirit të furnizimit.

Situata do të bëhej edhe më serioze nëse Ukraina humbiste. Siç paralajmëruan së fundmi Alina Polyakova dhe Christopher Walker në një analizë të CEPA-s: “Nëse industria e dronëve e Ukrainës, e copëtuar, por shumë inovative, bie në duart e Rusisë, kinezët do të prisnin të përfitonin.”

Ata shtuan: “Kina, me bazën e saj të përparuar të prodhimit dhe shpejtësinë e përshtatjes, do të ishte fituesja përfundimtare. Gjë që, sigurisht, është një shqetësim serioz për ushtrinë amerikane që një ditë mund t’i duhet t’i luftojë ata.”

Dokumente të rrjedhura zbuluan se Rusia tashmë po e ndihmon Kinën të përgatitet për një pushtim të mundshëm të Tajvanit.

Moska po mëson nga lufta në Ukrainë dhe po i ndan këto mësime me Pekinin. Nëse ky bosht autoritar nuk njihet si një kërcënim i vetëm, ai vetëm do të bëhet më i fortë ndërsa bashkëpunimi teknologjik thellohet./David Kirichenko

 

Fraksion.com